
{"id":8747,"date":"2019-09-15T23:56:34","date_gmt":"2019-09-15T21:56:34","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8747"},"modified":"2019-09-15T23:56:34","modified_gmt":"2019-09-15T21:56:34","slug":"w-polinie-na-folkowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/09\/15\/w-polinie-na-folkowo\/","title":{"rendered":"W Polinie na folkowo"},"content":{"rendered":"<p>Z kilku dzisiejszych koncertowych mo\u017cliwo\u015bci wybra\u0142am koncert Sinfonii Varsovii rozpoczynaj\u0105cy sezon muzyczny Muzeum Polin. Przyci\u0105gn\u0119\u0142o mnie kilka nieznanych utwor\u00f3w, poza hitem Wajnberga, czyli <em>Rapsodi\u0105 na tematy mo\u0142dawskie<\/em>.<\/p>\n<p><!--more-->Troch\u0119 zreszt\u0105 \u017ca\u0142owa\u0142am, \u017ce wybrano akurat j\u0105, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce do pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci programu zosta\u0142 dopasowany idealnie. W ka\u017cdym bowiem z utwor\u00f3w us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna by\u0142o jakie\u015b motywy ludowe. Nawet w zagranej na pocz\u0105tek <em>Elegy (Dachau Reflections)<\/em> autorstwa samego dyrygenta, Yoava Talmi. Izraelski kapelmistrz znany ju\u017c mi by\u0142 z wyst\u0119p\u00f3w w Filharmonii Narodowej (podobno jego rodzice wywodzili si\u0119 z Polski; on sam urodzi\u0142 si\u0119 ju\u017c tam) i pami\u0119ta\u0142am dobre wra\u017cenia, wiedzia\u0142am te\u017c, \u017ce jest r\u00f3wnie\u017c kompozytorem, ale nie pami\u0119tam, czy s\u0142ysza\u0142am jaki\u015b jego utw\u00f3r. Ten jest warsztatowo \u015bwietnie napisany, ale czeg\u00f3\u017c tam nie ma: klimaty szostakowiczowskie, nostalgiczna piosenka \u017cydowska (znam t\u0119 melodi\u0119, ale nie pami\u0119tam, jak si\u0119 nazywa) grana przez kwartet smyczkowy i zag\u0142uszona jak\u017ce symbolicznie przez orkiestrowe dysonanse, burzliwe triole z pocz\u0105tku <em>Nocy na \u0141ysej G\u00f3rze<\/em> Musorgskiego (albo z fina\u0142u <em>Divertimenta<\/em> Bart\u00f3ka), sarabanda z wiolonczelowej <em>Suity c-moll<\/em> Bacha, a nawet pod koniec Mahler. Jak kto ciekawy, mo\u017ce <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=EbZdBf5ootQ\">pos\u0142ucha\u0107<\/a>.<\/p>\n<p>Program koncertu obraca\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d muzyki \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Kanadzie &#8211; Talmi te\u017c przez pewien czas tam przebywa\u0142, gdy by\u0142 szefem orkiestry w mie\u015bcie Quebec. G\u0142\u00f3wnym akcentem by\u0142y utwory nagrodzone przez Fundacj\u0119 Azrieli, za\u0142o\u017con\u0105 przez zamieszka\u0142ego w Montrealu (nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c) ocale\u0144ca z Zag\u0142ady, architekta, biznesmena i filantropa Davida Azrieli, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Makowie Mazowieckim, a nazwisko rodziny brzmia\u0142o w\u00f3wczas Rzepka. Fundacj\u0119 prowadzi nadal jego c\u00f3rka \u015bpiewaczka Sharon, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c si\u0119 zaprezentowa\u0142a, wykonuj\u0105c dwie pie\u015bni innego \u017cydowsko-kanadyjskiego muzyka, tym razem z Toronto &#8211; Srula Irvinga Glicka. Oparte na tekstach z <em>Pie\u015bni nad pie\u015bniami<\/em>, z lekka przes\u0142odzone utwory utrzymane s\u0105 w \u0142agodnym, bukolicznym stylu, jaki upodobali sobie gdzie\u015b z wiek temu kompozytorzy pr\u00f3buj\u0105cy znale\u017a\u0107 j\u0119zyk muzyczny pasuj\u0105cy do Ziemi Obiecanej.<\/p>\n<p>Jeden z nagrodzonych utwor\u00f3w to czterocz\u0119\u015bciowe dzie\u0142o kanadyjskiej zn\u00f3w kompozytorki Kelly-Marie Murphy <em>En el escuro es todo uno<\/em> z dwojgiem solist\u00f3w &#8211; wiolonczelist\u0105 (Arielem Barnesem) i harfistk\u0105 (Heidi Krutzen) &#8211; tytu\u0142 wywodzi si\u0119 z piosenki sefardyjskiej i w\u0142a\u015bnie na sefardyjskich melodiach oparta jest ca\u0142o\u015b\u0107: cz\u0119\u015bci wolne, melancholijne, przeplataj\u0105ce si\u0119 z weso\u0142ymi i skocznymi. Podobny uk\u0142ad ma drugie nagrodzone dzie\u0142o: <em>Nigunim &#8211; II Koncert skrzypcowy<\/em> Avnera Dormana, Izraelczyka mieszkaj\u0105cego w Stanach, wykonany \u017cywio\u0142owo przez kanadyjsk\u0105 skrzypaczk\u0119 Lar\u0119 St. John. Nie ma tu prawdziwych chasydzkich melodii-nigun\u00f3w, autor stara\u0142 si\u0119 tylko odda\u0107 klimat. Zapl\u0105ta\u0142o si\u0119 tam za to troch\u0119 rytm\u00f3w ba\u0142ka\u0144skich. Dlatego te\u017c <em>Rapsodia<\/em> Wajnberga po tym utworze by\u0142a jak znalaz\u0142. Talmi poprowadzi\u0142 j\u0105 z pami\u0119ci, w szybkich momentach wr\u0119cz ta\u0144czy\u0142 i podskakiwa\u0142 na podium, a orkiestra zarazi\u0142a si\u0119 jego energi\u0105. D\u0142ugo oklaskiwano muzyk\u00f3w, a prowadz\u0105cy koncert Kajetan Prochyra wspomnia\u0142 na koniec, \u017ce na pocz\u0105tku grudnia w Polin odb\u0119d\u0105 si\u0119 huczne parodniowe obchody urodzin autora tego utworu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z kilku dzisiejszych koncertowych mo\u017cliwo\u015bci wybra\u0142am koncert Sinfonii Varsovii rozpoczynaj\u0105cy sezon muzyczny Muzeum Polin. Przyci\u0105gn\u0119\u0142o mnie kilka nieznanych utwor\u00f3w, poza hitem Wajnberga, czyli Rapsodi\u0105 na tematy mo\u0142dawskie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8747"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8748,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8747\/revisions\/8748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}