Z dw\u00f3ch pierwszych koncert\u00f3w Warszawskiej Jesieni inauguracyjny ujmowa\u0142 urod\u0105 brzmie\u0144. A na nocnym… zupe\u0142nie nie o to chodzi\u0142o.<\/p>\n
Przed Orkiestr\u0105 Filharmonii Narodowej stan\u0105\u0142 tym razem Wilson Hermanto, dyrygent urodzony w Indonezji, po studiach w Stanach, dzi\u015b obywatel \u015bwiata, ceniony s\u0142usznie. Wszystkie cztery wykonane utwory pod jego batut\u0105 zabrzmia\u0142y w spos\u00f3b pe\u0142ny, takie przynajmniej odnosi\u0142o si\u0119 wra\u017cenie. A mi\u0119dzy nimi trzy razy improwizowa\u0142 na organach Morten Ladehoff i by\u0142y to improwizacje nietuzinkowe – zwykle wsp\u00f3\u0142czesna muzyka na organy brzmi albo jak pop\u0142uczyny po Messiaenie, albo dysonansowe ponuractwa. Te – w og\u00f3le takie nie by\u0142y, lekkie i zwiewne, ujmuj\u0105ce inwencj\u0105. Dobrze symbolizowa\u0142y tchnienie – „pneuma” to temat tegorocznej Jesieni.<\/p>\n
Okre\u015blenie to wieloznaczne, mo\u017ce odnosi\u0107 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w muzyki. Najmniej jeszcze pasowa\u0142 on do migotliwego i b\u0142yskotliwego Entrechoc<\/em> Bruna Mantovaniego (cho\u0107 w przewodniku po festiwalu jednak zwi\u0105zek si\u0119 znalaz\u0142 – „istny wicher d\u017awi\u0119k\u00f3w”. Najbardziej – do Na kraw\u0119dzi \u015awiat\u0142a<\/em> Magdaleny D\u0142ugosz na orkiestr\u0119 i elektronik\u0119, zar\u00f3wno je\u015bli chodzi o same d\u017awi\u0119ki, w istocie b\u0119d\u0105ce pot\u0119\u017cnym wietrznym wirem, w kt\u00f3rym oba rodzaje brzmie\u0144 s\u0105 \u015bci\u015ble ze sob\u0105 splecione, jak te\u017c i o duchowo\u015b\u0107, kt\u00f3ra przy\u015bwieca\u0142a autorce i kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by\u0142o naprawd\u0119 odczu\u0107.<\/p>\n Nowy utw\u00f3r Zygmunta Krauzego, III Koncert fortepianowy – Okruchy pami\u0119ci<\/em> wyr\u00f3s\u0142 z dzie\u0142a na klawesyn<\/a> pod tym samym tytu\u0142em, ale tamte Okruchy<\/em> by\u0142y dla tych tylko zal\u0105\u017ckiem: kompozytor rozbudowa\u0142 orkiestr\u0119, rozwin\u0105\u0142 form\u0119, nie ma tu te\u017c epizodu tangowego, jak w utworze klawesynowym. Jest jednak ten sam chwyt z wykrzykiwaniem s\u0142\u00f3w – tym razem czyni\u0142 to sam kompozytor, b\u0119d\u0105cy solist\u0105. Nerwowe, urywane motywy, b\u0119d\u0105ce, mo\u017cna powiedzie\u0107, muzycznym podpisem Krauzego dobarwione by\u0142y te\u017c momentami czterema instrumentami perkusyjnymi veme<\/em><\/a>. Z kolei bardzo barwnym, przyrodniczym wr\u0119cz utworem by\u0142 Flutter<\/em> na flet, orkiestr\u0119 i nagrane odg\u0142osy \u015bwierszczy i cykad, autorstwa islandzkiej kompozytorki Thuridur J\u00f3nsd\u00f3ttir. Dzie\u0142o powsta\u0142o z okazji setnych urodzin Oliviera Messiaena i zawiera wiele odniesie\u0144 do niego. Jest bardzo wymagaj\u0105ce dla flecisty, ale w pe\u0142ni tym wymaganiom sprosta\u0142 Mario Caroli, dodaj\u0105c jeszcze bis: Syrinx<\/em> Debussy’ego.\u00a0Mi\u0142o jest spotyka\u0107 zupe\u0142nie inn\u0105 ni\u017c w sezonie publiczno\u015b\u0107 – du\u017co m\u0142odych ludzi, reaguj\u0105 entuzjastycznie. Po ka\u017cdym prawie utworze na koncercie symfonicznym by\u0142 stojak.<\/p>\n Po tych ekologicznych klimatach przeszli\u015bmy do sali kameralnej i zanurzyli\u015bmy si\u0119 wraz z muzykami brytyjskiego Plus-Minus Ensemble w zupe\u0142nie innym \u015bwiecie: nostalgicznej estetyki elektro\u015bmieci w utworze Moniki Dalach Shout<\/em> i nawi\u0105za\u0144 do tworzenia elektro\u015bmieci, mo\u017cna by rzec wsp\u00f3\u0142czesnej formie luddyzmu pokazanej na patostreamie i zabarwionej d\u017awi\u0119kiem na \u017cywo (Handmade<\/em> S\u0142awomira Wojciechowskiego). Na plus mnie zaskoczy\u0142y zwi\u0119z\u0142e i dowcipne 13 Music Theatre Pieces<\/em> Tronda Reinholdtsena – pami\u0119taj\u0105c o zesz\u0142orocznej produkcji<\/a> nie spodziewa\u0142am si\u0119 niczego dobrego, a tu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nies\u0142uszne. I jeszcze dobranocka – Traveller Song<\/em> Cassandry Miller, jeszcze inny rodzaj nostalgii – nagrane nucenie sycylijskiej piosenki przez autork\u0119 w zestawieniu z brzmieniem zespo\u0142u kameralnego przerodzi\u0142o si\u0119 w niemal \u017ca\u0142obne zawodzenie.<\/p>\n Jesie\u0144 ma wiele nurt\u00f3w, w tym instalacyjny. Odwiedzi\u0142am ju\u017c dwie instalacje. Jedna, w Austriackim Forum Kultury, Widz\u0105c d\u017awi\u0119ki, czuj\u0105c wolno\u015b\u0107<\/em>, jest w\u0142a\u015bciwie miniwystaw\u0105, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch obraz\u00f3w Maess Anand (kiedy\u015b, lata temu, maess<\/strong> odzywa\u0142a si\u0119 na tym blogu), b\u0119d\u0105cych abstrakcyjn\u0105 interpretacj\u0105 Koncertu fortepianowego<\/em> Lutos\u0142awskiego – na drugiej \u015bcianie wisi kilka kartek z tego utworu, a na pod\u0142odze le\u017cy jeszcze ekran z wy\u015bwietlanym filmem wideo autorstwa Ruth Anderwald i Leonharda Gronda. Wystaw\u0119 ogl\u0105da si\u0119 w ciszy – to celowy zabieg. Druga instalacja znajduje si\u0119 w podziemiach kawiarni na Skwerze Hoovera, gdzie obecnie dzia\u0142a Jazz Klub Akwarium. America Afterimaged<\/em> sk\u0142ada si\u0119 z filmowych zdj\u0119\u0107 tr\u00f3jwymiarowych (ogl\u0105da si\u0119 w okularach) no\u015bnych krajobraz\u00f3w miasta Detroit autorstwa Paula Kaisera oraz nostalgicznej warstwy fortepianowej autorstwa – i w wykonaniu – Jaros\u0142awa Kapu\u015bci\u0144skiego. Rzecz wydaje si\u0119 prosta, a Jarek, Paul i jeszcze programista Marc Downie cyzelowali rzecz przez dwa lata. Nic dziwnego, je\u015bli ka\u017cdy z nich mieszka gdzie indziej i s\u0105 bardzo zaj\u0119ci. Jarek jest zwi\u0105zany obecnie ze Stanford University, gdzie nie tylko wyk\u0142ada kompozycj\u0119, ale te\u017c od paru lat stoi na czele ca\u0142ego Departamentu Muzyki<\/a>. To si\u0119 jeszcze \u017cadnemu Polakowi nie przytrafi\u0142o. Tutaj<\/a> jest strona Jarka; link do najnowszego utworu jeszcze nie jest czynny, ale poprzednie tak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z dw\u00f3ch pierwszych koncert\u00f3w Warszawskiej Jesieni inauguracyjny ujmowa\u0142 urod\u0105 brzmie\u0144. A na nocnym… zupe\u0142nie nie o to chodzi\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8750"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8750"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8752,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8750\/revisions\/8752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}