
{"id":8770,"date":"2019-09-29T09:54:28","date_gmt":"2019-09-29T07:54:28","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8770"},"modified":"2019-09-29T09:57:21","modified_gmt":"2019-09-29T07:57:21","slug":"co-z-ta-pneuma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/09\/29\/co-z-ta-pneuma\/","title":{"rendered":"Co z t\u0105 pneum\u0105"},"content":{"rendered":"<p>Tegoroczne has\u0142o Warszawskiej Jesieni okaza\u0142o si\u0119 o tyle enigmatyczne, \u017ce nawet trudno powiedzie\u0107, czy by\u0142o adekwatne. Na pewno mia\u0142o wp\u0142yw na to, \u017ce by\u0142o wiele naprawd\u0119 \u0142adnych utwor\u00f3w.<\/p>\n<p><!--more-->Na sobotniej dyskusji na temat festiwalu (kt\u00f3ra zreszt\u0105 troch\u0119 pop\u0142yn\u0119\u0142a w poematy dygresyjne) pojawi\u0142 si\u0119 z moc\u0105 temat ekologiczny. Co zreszt\u0105 by\u0142o odzwierciedleniem tego, co w minionym tygodniu dzia\u0142o si\u0119 za murami miejsc koncertowych: strajku ekologicznego, demonstracji, szczytu ONZ. Przyznam, \u017ce zdumia\u0142o mnie stwierdzenie \u2013 ju\u017c nie pami\u0119tam, czyje \u2013 \u017ce tylko m\u0142odzi s\u0105 tak uwra\u017cliwieni na zmiany klimatyczne. Nonsens \u2013 i ja, i wielu ludzi z mojego pokolenia, kt\u00f3rych znam, przejmuje si\u0119 tymi sprawami wcale nie mniej. Ageizmu (ejd\u017cyzmu?) by\u0142o\u00a0 w tej dyskusji zreszt\u0105 wi\u0119cej, bo nagle pad\u0142a propozycja, by \u2013 skoro mamy Ma\u0142\u0105 Warszawsk\u0105 Jesie\u0144 dla dzieci \u2013 robi\u0107 jak\u0105\u015b Warszawsk\u0105 Jesie\u0144 dla senior\u00f3w. Te\u017c bzdura, bo w ka\u017cdym wieku mo\u017cna mie\u0107 r\u00f3\u017cne zainteresowania i upodobania. (Cho\u0107 przyznam, \u017ce np. je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by robi\u0107 koncerty na stoj\u0105co, to takie przedsi\u0119wzi\u0119cie raczej nie by\u0142oby dla senior\u00f3w.) Dobrze, \u017ce chocia\u017c seksizm wyra\u017anie jest w odwrocie, i to m\u0142odzi panowie g\u0142\u00f3wnie s\u0105 or\u0119downikami parytet\u00f3w \u2013 zazdroszcz\u0119, bo kiedy ja by\u0142am w ich wieku, w Polsce tak\u017ce w naszym \u015brodowisku w tej dziedzinie by\u0142a epoka kamienia \u0142upanego.<\/p>\n<p>Jednak je\u015bli na pytanie Krzysztofa Marciniaka z \u201eGlissanda\u201d, co my mo\u017cemy zrobi\u0107 dla ekologii, Krzysztof Szwajgier odpowiedzia\u0142 (z grubsza) &#8222;gra\u0107 dobre utwory&#8221;, to ja si\u0119 poniek\u0105d z tym zgadzam. Mieli\u015bmy zreszt\u0105 potwierdzenie w koncertach pi\u0105tkowym i sobotnim, na kt\u00f3rych by\u0142o wiele utwor\u00f3w ze s\u0142yszalnymi zwi\u0105zkami z natur\u0105.<\/p>\n<p>Dotyczy\u0142o to z ca\u0142\u0105 moc\u0105 tradycyjnego koncertu European Workshop for Contemporary Music pod batut\u0105 R\u00fcdigera Bohna. W utworze Marty \u015aniady<em> C_ut|e#1<\/em> kompozytorka zestawi\u0142a ze sob\u0105 znaczenia s\u0142owa <em>cut <\/em>i <em>cute<\/em>, z tym, \u017ce d\u017awi\u0119k\u00f3w dotyczy\u0142o raczej to pierwsze s\u0142owo, a drugie \u2013 wy\u015bwietlanych na ekranie obrazk\u00f3w, na kt\u00f3rych pojawia\u0142y si\u0119 s\u0142odkie kiciusie i ma\u0142e lewki, te za\u015b w ko\u0144c\u00f3wce wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 w scenie, kt\u00f3ra ju\u017c bynajmniej nie by\u0142a <em>cute<\/em>. Utw\u00f3r Adriana Mocanu <em>metamorphoses: nychterides<\/em> to ci\u0105g sp\u0142oszonych pisk\u00f3w na\u015bladuj\u0105cych wdzi\u0119cznie g\u0142osy nietoperzy. Z kolei <em>Gelbsp\u00f6tter und Petrol. Stunts and Action<\/em> Steffena Krebbera \u2013 to instrumentalne odwzorowanie g\u0142os\u00f3w ptak\u00f3w (ale nie w stylu messiaenowskim). Wreszcie przepi\u0119kny <em>Le Lac<\/em> Tristana Muraila, w kt\u00f3rym kompozytor podzieli\u0142 si\u0119 z nami poprzez d\u017awi\u0119ki swoim ulubionym krajobrazem nad jeziorem w zmiennych porach.<\/p>\n<p>W fina\u0142owym koncercie NOSPR te\u017c nie by\u0142o s\u0142abego punktu. Najpierw Islandka z Kopenhagi B\u00e1ra Gislad\u00f3ttir w zwi\u0119z\u0142ym, skromnym utworze <em>\u00d3S<\/em>, p\u00f3\u017aniej wyrafinowana Rebecca Saunders i jej <em>Alba<\/em> z tr\u0105bk\u0105 solo \u2013 znan\u0105 nam podw\u00f3jn\u0105 tr\u0105bk\u0105 Marco Blaauwa. Piorunuj\u0105ca energia <em>Jonchaies<\/em> Xenakisa, utworu zbudowanego na zasadzie hitchcockowskiej, nie straci\u0142a nic ze swego blasku (kiedy\u015b wykonanie tego utworu na WJ by\u0142o bisowane, podobnie zreszt\u0105 jak wszystkie kolejne utwory Xenakisa). W drugiej cz\u0119\u015bci najpierw nowy, nied\u0142ugi, ale niezwykle wa\u017cki utw\u00f3r Tadeusza Wieleckiego <em>Anamnesis<\/em>. To muzyka, kt\u00f3ra oddycha, rozkr\u0119caj\u0105 si\u0119 w niej jakie\u015b przedziwne mechanizmy, powtarzane gesty, troch\u0119 jak w utworach Tomasza Sikorskiego, ale bardziej intensywne. Wplecione w muzyk\u0119 s\u0142owa \u201eszeroko\u015b\u0107, d\u0142ugo\u015b\u0107, wysoko\u015b\u0107, g\u0142\u0119boko\u015b\u0107\u201d by\u0142y nast\u0119pnie na\u015bladowane przez instrumenty, co przypomnia\u0142o mi dawne zabawy Wieleckiego w stylu <em>Sia\u0142a baba mak<\/em>. Wreszcie \u2026<em>towards a pure land<\/em> Jonathana Harveya \u2013 kiedy przeczyta\u0142am om\u00f3wienie, wyda\u0142o mi si\u0119, \u017ce idea tego utworu podobna jest do <em>The Unanswered Question<\/em> Charlesa Ivesa: harmonia sfer w smyczkach kontra \u017cyciowe zaaferowanie w reszcie zespo\u0142u. Tu by\u0142o to jednak bardziej rozbudowane, nie tak aforystyczne i regularne, ale te\u017c w ko\u0144cu ze smyczkami odlecieli\u015bmy gdzie\u015b\u2026<\/p>\n<p>\u015awietny by\u0142 dyrygent Ryan Bancroft, Amerykanin mieszkaj\u0105cy w Holandii. Ubrany na luzie w czarn\u0105 koszul\u0119, na scen\u0119 nie wchodzi\u0142, tylko wbiega\u0142, ale jak ju\u017c stawa\u0142 za pulpitem, by\u0142 bardzo precyzyjny. Orkiestra zatupa\u0142a mu entuzjastycznie na po\u017cegnanie.<\/p>\n<p>PS. Odwiedzi\u0142am te\u017c ju\u017c par\u0119 koncert\u00f3w na Szalonych Dniach Muzyki, ale o nich \u2013 ju\u017c w kolejnym wpisie.<\/p>\n<p>PS2. Napisa\u0142am to w nocy, ale po p\u00f3\u0142nocy nie mog\u0142am dosta\u0107 si\u0119 na stron\u0119, wi\u0119c sorry, \u017ce dopiero teraz wklejam.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tegoroczne has\u0142o Warszawskiej Jesieni okaza\u0142o si\u0119 o tyle enigmatyczne, \u017ce nawet trudno powiedzie\u0107, czy by\u0142o adekwatne. Na pewno mia\u0142o wp\u0142yw na to, \u017ce by\u0142o wiele naprawd\u0119 \u0142adnych utwor\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8770"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8770"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8774,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8770\/revisions\/8774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}