{"id":8813,"date":"2019-10-22T01:02:03","date_gmt":"2019-10-21T23:02:03","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=8813"},"modified":"2019-10-22T01:02:03","modified_gmt":"2019-10-21T23:02:03","slug":"proba-zatrzymania-czasu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2019\/10\/22\/proba-zatrzymania-czasu\/","title":{"rendered":"Pr\u00f3ba zatrzymania czasu"},"content":{"rendered":"

Na pocz\u0105tek festiwalu Muzyka Wiary – Muzyka Pokoju<\/a> Royal String Quartet w Ko\u015bciele Ewangelicko-Reformowanym przeni\u00f3s\u0142 nas w przestrze\u0144 medytacji za pomoc\u0105 dobranych utwor\u00f3w lub ich fragment\u00f3w.<\/p>\n

Wychodz\u0105c z koncertu pods\u0142ucha\u0142am rozmow\u0119 starszych pa\u0144stwa, kt\u00f3rzy narzekali, \u017ce brzmia\u0142o to, jakby muzycy grali ca\u0142y czas to samo (a koncert trwa\u0142 ponad godzin\u0119). „Powinni byli bardziej zr\u00f3\u017cnicowa\u0107 program” – m\u00f3wili. Ale przecie\u017c w\u0142a\u015bnie o to chodzi\u0142o, \u017ceby by\u0142o ca\u0142y czas to samo, \u017ceby by\u0142 trans. Taka modlitwa bez s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 i sko\u0144czy\u0142o utworami Jamesa MacMillana – muzyk\u0105 czyst\u0105 i \u015bwietlist\u0105, w kt\u00f3rej podtekst duchowy jest oczywisty, ale nie nachalny. A po\u015brodku by\u0142y wypady w r\u00f3\u017cne strony, cho\u0107 zarazem jakby w t\u0105 sam\u0105. Zupe\u0142nie nieoczekiwanie wsp\u00f3ln\u0105 atmosfer\u0119 z Memento<\/em> MacMillana mo\u017cna by\u0142o dostrzec w trzecim z Pi\u0119ciu utwor\u00f3w na kwartet smyczkowy<\/em> Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, podobne tkanie d\u017awi\u0119k\u00f3w, nawet podobne wsp\u00f3\u0142brzmienia. By\u0107 mo\u017ce jest co\u015b w takiej zbie\u017cno\u015bci, \u017ce zar\u00f3wno wst\u0119pne <\/span>Memento<\/em> MacMillana, jak utw\u00f3r Szyma\u0144skiego po\u015bwi\u0119cone s\u0105 zmar\u0142ym przyjacio\u0142om: ten pierwszy – Davidowi Huntleyowi, przedstawicielowi wydawcy kompozytora, firmy Boosey&Hawkes, ten drugi – malarzowi Jerzemu Stajudzie. <\/span>Pomi\u0119dzy nimi kwartetowa transkrypcja Miserere<\/em> Allegriego, odr\u00f3\u017cniaj\u0105ca si\u0119 oczywi\u015bcie stylistycznie, ale nie wybijaj\u0105ca z nastroju. Jednak wprowadzaj\u0105ca pewn\u0105 dos\u0142owno\u015b\u0107, cho\u0107 i tu tekstu nie by\u0142o – ale przecie\u017c go znamy.<\/p>\n

Jest tu pewne drobne nadu\u017cycie: fragment Szyma\u0144skiego jest jednym z pi\u0119ciu, z kt\u00f3rych pozosta\u0142e wnosz\u0105 wi\u0119cej niepokoju, chwilami nawet krzyku. Podobnym nadu\u017cyciem jest wykonanie tylko pierwszej cz\u0119\u015bci III Kwartetu „Pie\u015bni \u015bpiewaj\u0105”<\/em> Henryka Miko\u0142aja G\u00f3reckiego, bo cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 utworu jest jak najbardziej kontemplacyjna, to po\u015brodku, jak we wszystkich kwartetach G\u00f3reckiego, jest te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 motoryczna i \u017cywa, cho\u0107 nie a\u017c tak dramatyczna, jak w poprzednich. Z drugiej strony ten kwartet te\u017c jest przecie\u017c medytacj\u0105 ze \u015bmierci\u0105 w tle – podtytu\u0142 bierze si\u0119 przecie\u017c z cytatu z Wielemira Chlebnikowa: „…kiedy ludzie umieraj\u0105 – pie\u015bni<\/span> \u015bpiewaj\u0105”.<\/p>\n

Oficjalnie nie s\u0105 utworem \u017ca\u0142obnym Fratres<\/em> Arvo\u00a0P\u00e4rta, ale te\u017c wnosz\u0105 nastr\u00f3j smutku, \u017calu, wzruszenia. A przecie\u017c to jest w gruncie rzeczy banalnie prosta muzyka: jedna nutka w g\u00f3r\u0119, jedna w d\u00f3\u0142, dwie w g\u00f3r\u0119, dwie w d\u00f3\u0142, trzy w g\u00f3r\u0119, trzy w d\u00f3\u0142… \u017beby co\u015b takiego zbudowa\u0107 takimi \u015brodkami, trzeba po prostu by\u0107 mistrzem. A potem jeszcze Mozart – i powr\u00f3t do MacMillana na koniec.<\/p>\n

Taka budowa programu by\u0142a dla niekt\u00f3rych s\u0142uchaczy m\u0119cz\u0105ca – wychodzili w trakcie. Ale ci, co przetrwali ten seans, szczerze nagrodzili muzyk\u00f3w oklaskami. Kolejny, wtorkowy koncert festiwalu, a nawet dwa – w Studiu im. Lutos\u0142awskiego. Bardzo jestem ciekawa zar\u00f3wno tego, co Marcin Masecki i Wac\u0142aw Zimpel zrobi\u0105 z Katalogiem ptak\u00f3w<\/em> Messiaena, jak i tego, co zesp\u00f3\u0142 Bastarda (Pawe\u0142 Szamburski, Micha\u0142 G\u00f3rczy\u0144ski, Tomasz Pokrzywi\u0144ski) zrobi z chasydzkimi nigunami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na pocz\u0105tek festiwalu Muzyka Wiary – Muzyka Pokoju Royal String Quartet w Ko\u015bciele Ewangelicko-Reformowanym przeni\u00f3s\u0142 nas w przestrze\u0144 medytacji za pomoc\u0105 dobranych utwor\u00f3w lub ich fragment\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8813"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8813"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8813\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8814,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8813\/revisions\/8814"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}