Nie wiem, jak w innych krajach, ale w Polsce par\u0119 pokole\u0144 m\u0142odzie\u017cy\nwychowa\u0142o si\u0119 na bohaterskich opowie\u015bciach o zdobywaniu P\u00f3\u0142nocy, wi\u0119c mamy do\ntej tematyki szczeg\u00f3lny stosunek.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nawet je\u015bli ksi\u0105\u017cki pp. Centkiewicz\u00f3w s\u0105 troch\u0119 ba\u0142amutne i bardziej mo\u017cna je uzna\u0107 za fikcj\u0119 literack\u0105 ni\u017c opis \u017cycia na P\u00f3\u0142nocy (a wed\u0142ug wszelkiego prawdopodobie\u0144stwa tak w\u0142a\u015bnie jest), to i tak sprawi\u0142y \u2013 tak\u017ce dzi\u0119ki niegdysiejszemu figurowaniu w lekturach szkolnych \u2013 \u017ce ta tematyka jest nam bliska, a nazwiska Roalda Amundsena czy Fridtj\u00f6fa Nansena nie s\u0105 nam obce i kiedy widzimy w Muzeum Polarnym w Troms\u00f8 eksponaty z nimi zwi\u0105zane, mo\u017cemy si\u0119 autentycznie wzruszy\u0107. Oczywi\u015bcie potem przychodzi refleksja, \u017ce dzi\u015b ogl\u0105damy szerokie, nieprzewidziane konsekwencje takiego romantycznego spojrzenia na \u2013 by tak rzec \u2013 zdobywc\u00f3w \u015bwiata. Za du\u017co zdobywali\u015bmy i eksplorowali\u015bmy, wci\u0105\u017c nam by\u0142o i jest ma\u0142o, a co dalej? Czy to nas ostatecznie zgubi?<\/p>\n\n\n\n
Ale wzruszenie jest zupe\u0142nie naturalne \u2013 w ko\u0144cu hart ducha jest zawsze godny podziwu. W drewnianej chacie na paru kondygnacjach ogl\u0105damy pozosta\u0142o\u015bci po ujarzmianiu tutejszej przyrody, no i s\u0105 sale po\u015bwi\u0119cone Amundsenowi i Nansenowi. Opowiada\u0107 tych historii nie ma co, bo znane, ale z ciekawostek muzycznych wspomn\u0119 zdj\u0119cie Nansena graj\u0105cego w wolnej chwili na swoim statku Fram na rodzaju fisharmonii (!) czy marsz na cze\u015b\u0107 tego\u017c (ale nie wida\u0107 nutek, tylko sam\u0105 ok\u0142adk\u0119). Zrobi\u0142am fotki i wrzuc\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W uzupe\u0142nieniu zajrza\u0142am do Perspektivet Museum, w kt\u00f3rym pokazywane s\u0105 wystawy fotograficzne zwi\u0105zane z histori\u0105 i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105 miasta. Ciekawe by\u0142o pokazanie \u015blad\u00f3w po religijnym wzmo\u017ceniu w Norwegii w II po\u0142owie XIX w., kiedy to powsta\u0142o wiele dom\u00f3w modlitwy, kt\u00f3re dzi\u015b przerabiane s\u0105 na lokalne muzea i obiekty o zupe\u0142nie innym przeznaczeniu, a nawet w jednym przypadku na\u2026 skate park. Zachowuj\u0105c swoj\u0105 specyficzn\u0105 estetyk\u0119. Ale naprawd\u0119 niesamowite s\u0105 dawne zdj\u0119cia z Troms\u00f8, np. budowa mostu z wyspy na l\u0105d, kt\u00f3ra dokona\u0142a si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku lat 60. Jest takie zdj\u0119cie kompletnie pustego mostu, z jedn\u0105 sylwetk\u0105 wchodz\u0105c\u0105 na\u0144, ca\u0142ego za\u015bnie\u017conego. Podpis: koniec maja 1960.<\/p>\n\n\n\n
Do maja daleko, ko\u0144czy si\u0119 stycze\u0144 i m\u00f3j pobyt tutaj, a ja by\u0142am\njeszcze na dw\u00f3ch koncertach. Najpierw na koncercie UngSy w Kulturhuset, na\nkt\u00f3rym gra\u0142a orkiestra z\u0142o\u017cona z dzieciak\u00f3w z Kulturskolen (od 8 bodaj lat!), m\u0142odzie\u017cy\nz konserwatorium oraz wspieraj\u0105cych muzyk\u00f3w z Filharmonii Arktycznej, prowadzona\nprzez Pera Kristiana Skalstada, z m\u0142odziutkim, zaledwie 15-letnim wiolonczelist\u0105\nTeo Lienem, kt\u00f3ry ca\u0142kiem nie\u017ale poradzi\u0142 sobie z pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 I\nKoncertu wiolonczelowego<\/em> Szostakowicza. Nie jest to oczywi\u015bcie koncert,\nkt\u00f3ry nale\u017cy recenzowa\u0107, to po prostu dobra pedagogiczna robota.<\/p>\n\n\n\n Wieczorem w domu studenckim Driv pi\u0119\u0107 ma\u0142ych koncert\u00f3w pod wsp\u00f3ln\u0105 nazw\u0105 Arctic Pulse, czyli r\u00f3\u017cne strony muzycznej P\u00f3\u0142nocy. By\u0142 zesp\u00f3\u0142 muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej ze Szwecji Norrbotten NEO (czytana opowie\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie zrozumia\u0142am oczywi\u015bcie, ilustrowany \u0142agodn\u0105 quasi-teatraln\u0105 muzyk\u0105), projekt Duvvene eksploruj\u0105cy kultur\u0119 Sam\u00f3w, ale uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnion\u0105 (by\u0142a nawet ballada wyg\u0142oszona w formie rapu), po\u0142\u0105czone dwa tria folkowe, kt\u00f3re ju\u017c s\u0142ysza\u0142am poprzedniego dnia, szwedzki Me\u00e4nland wykonuj\u0105cy reggae (szczeg\u00f3lna kombinacja) i wreszcie fi\u0144ska specjalno\u015b\u0107 \u2013 Huutajat czyli Wrzeszcz\u0105cy Faceci<\/a> (by\u0142 o nich dokument pokazywany te\u017c w Polsce). Z ponurymi minami, bez melodii, rytmicznie wywrzaskuj\u0105 r\u00f3\u017cne rzeczy, mog\u0105 by\u0107 to hymny narodowe (ZSRR czy USA<\/a>), dokumenty (fi\u0144skie przepisy podatkowe, norweska konstytucja), ko\u0142ysanki, przy kt\u00f3rych nikt by nie zasn\u0105\u0142, walce wiede\u0144skie<\/a>, a nawet\u2026 Oda do rado\u015bci<\/a><\/em>. Tak si\u0119 zastanawiam, co to w\u0142a\u015bciwie jest i do czego jest to potrzebne. Jest to na sw\u00f3j spos\u00f3b poezja konkretna, taka w typie np. Kurta Schwittersa, ale jednocze\u015bnie jest to swoista kontestacja. Przy tym ci panowie wywrzaskuj\u0105c to wszystko niemal z w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105 po prostu upuszczaj\u0105 sobie chyba troch\u0119 agresji, a jednocze\u015bnie s\u0105 tak absurdalni, \u017ce nieodparcie \u015bmieszni. Cho\u0107 tylko na kilka numer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n I tak weso\u0142o zako\u0144czy\u0142am pobyt tutaj. Rano ruszam do domu. Zdj\u0119cia\nwrzuc\u0119 tradycyjnie ju\u017c w Warszawie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nie wiem, jak w innych krajach, ale w Polsce par\u0119 pokole\u0144 m\u0142odzie\u017cy wychowa\u0142o si\u0119 na bohaterskich opowie\u015bciach o zdobywaniu P\u00f3\u0142nocy, wi\u0119c mamy do tej tematyki szczeg\u00f3lny stosunek.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8991"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8991"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8991\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8995,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8991\/revisions\/8995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}