{"id":9124,"date":"2020-05-22T00:33:09","date_gmt":"2020-05-21T22:33:09","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9124"},"modified":"2020-05-22T00:35:51","modified_gmt":"2020-05-21T22:35:51","slug":"zniewolone-umysly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2020\/05\/22\/zniewolone-umysly\/","title":{"rendered":"Zniewolone umys\u0142y"},"content":{"rendered":"\n<p>Obejrza\u0142am w ko\u0144cu <em>Guru<\/em> Laurenta Petitgirarda \u2013\nprawykonanie w szczeci\u0144skiej Operze na Zamku, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze obejrze\u0107 do\n23 maja. My\u015bl\u0119, \u017ce warto.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>70-letni Petitgirard jest dyrygentem (prawykonanie <em>Guru<\/em> zreszt\u0105 te\u017c poprowadzi\u0142 sam) i do\u015b\u0107 p\u0142odnym tw\u00f3rc\u0105 \u2013 napisa\u0142 mn\u00f3stwo muzyki do film\u00f3w i seriali, ale te\u017c niema\u0142o muzyki symfonicznej i kameralnej. Opery \u2013 jak dot\u0105d dwie; ciekawe, \u017ce i w przypadku tej pierwszej, <em>Joseph Merrick dit Elephant Man<\/em>, prawykonanie odby\u0142o si\u0119 na wschodzie Europy, czyli w Pradze. <em>Guru<\/em> mia\u0142 by\u0107 wystawiony w Nicei, ale ostatecznie trafi\u0142 do Szczecina. Jaka mo\u017ce by\u0107 tego przyczyna, trudno zgadn\u0105\u0107 \u2013 czy w swojej ojczy\u017anie nie mia\u0142 wystarczaj\u0105cej si\u0142y przebicia? Mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzyki s\u0142ucha si\u0119 dobrze. Jest bardzo francuska w kolorycie,\nharmonie miejscami przypominaj\u0105 Messiaena. Nie jest \u2013 przynajmniej mnie si\u0119 tak\nwydaje \u2013 trudna, g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce jest bardzo dramatyczna (lata praktyki\nprzy muzyce filmowej na pewno mia\u0142y tu niema\u0142y wp\u0142yw); opisuje w ko\u0144cu nader\ntragiczne wydarzenia. Inspiracj\u0105 do libretta by\u0142o s\u0142ynne zbiorowe samob\u00f3jstwo 909\ncz\u0142onk\u00f3w sekty \u015awi\u0105tynia Ludu w Jonestown z 1978 r. Autorzy (kompozytor jako\npomys\u0142odawca i Xavier Maurel, kt\u00f3ry libretto opracowa\u0142) chcieli pokaza\u0107, w jaki\nspos\u00f3b mog\u0142o do takiego samob\u00f3jstwa doj\u015b\u0107, ale te\u017c historia przez nich\nopowiedziana r\u00f3\u017cni si\u0119 od historii Jonestown, cho\u0107 Guru z opery przypomina\ntroch\u0119 Wielebnego Jonesa.<\/p>\n\n\n\n<p>W operze Guru i jego kumple, Victor i Carelli, za\u0142o\u017cyli sekt\u0119 maj\u0105c zbrodniczy i cyniczny zamiar pozbawienia jej cz\u0142onk\u00f3w maj\u0105tku, by go sobie przyw\u0142aszczy\u0107, a nast\u0119pnie doprowadzenia ich do zbiorowego samob\u00f3jstwa w imi\u0119 idei. Jednak Guru z czasem zwariowa\u0142 i rzeczywi\u015bcie uwierzy\u0142 w g\u0142oszone idee, a tak\u017ce w swoje pos\u0142annictwo. Pr\u00f3buje z nim walczy\u0107 Marie (rola m\u00f3wiona), pr\u00f3buje przekona\u0107 ludzi, \u017ce s\u0105 oszukiwani, jednak manipulacja ich umys\u0142ami okaza\u0142a si\u0119 na tyle skuteczna, \u017ce przekona\u0107 si\u0119 nie dali i tym ch\u0119tniej za\u017cyli trucizn\u0119. Wcze\u015bniej jeszcze Guru morduje swoj\u0105 matk\u0119, Marthe, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c w ostatniej chwili przejrza\u0142a na oczy, a tak\u017ce Victora, kt\u00f3ry zosta\u0142 przy\u0142apany podczas ucieczki, oraz zszokowanego Carellego. Wreszcie zabija si\u0119 sam, zostaje tylko Marie.<\/p>\n\n\n\n<p>Widzia\u0142am recenzj\u0119, w kt\u00f3rej wytkni\u0119to inscenizacji Damiena Crudena statyczno\u015b\u0107 \u2013 mnie si\u0119 wydaje, \u017ce nies\u0142usznie, \u017ce w\u0142a\u015bnie taka hieratyczno\u015b\u0107 jest tu dobra, nie ma przegadania. Dobre te\u017c s\u0105 g\u0142osy \u2013 Hubert Claessens w roli tytu\u0142owej (najwi\u0119cej roboty), tenor Paul Gagler (Victor) i bas Guillaume Dussau (Carelli), Marthe (Gosha Kowalinska), ale przede wszystkim Bo\u017cena Bujnicka jako Iris \u2013 matka dziecka Guru (kt\u00f3ry doprowadza do jego \u015bmierci). Jej lament nad utraconym dzieckiem by\u0142 jedynym miejscem w operze, kiedy publiczno\u015b\u0107 pr\u00f3bowa\u0142a klaska\u0107, ale nie da\u0142o si\u0119, bo muzyka natychmiast pop\u0142yn\u0119\u0142a dalej. Zdecydowanie lepiej, \u017ceby pani Bujnicka \u015bpiewa\u0142a ni\u017c re\u017cyserowa\u0142a\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Petitgirard pisa\u0142 t\u0119 oper\u0119 z poczuciem misji. Czy poczuli\u015bmy si\u0119 ostrze\u017ceni? My\u015bl\u0119, \u017ce ten spektakl obejrzeli lub b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 ci, kt\u00f3rym takie zniewolenie umys\u0142\u00f3w raczej nie grozi. Ale dobrze pami\u0119ta\u0107, \u017ce sekty s\u0105 w\u015br\u00f3d nas, a manipulator\u00f3w jeszcze wi\u0119cej\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obejrza\u0142am w ko\u0144cu Guru Laurenta Petitgirarda \u2013 prawykonanie w szczeci\u0144skiej Operze na Zamku, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze obejrze\u0107 do 23 maja. My\u015bl\u0119, \u017ce warto.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9124"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9124"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9126,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9124\/revisions\/9126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}