
{"id":9182,"date":"2020-08-08T22:56:17","date_gmt":"2020-08-08T20:56:17","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9182"},"modified":"2020-08-08T22:56:17","modified_gmt":"2020-08-08T20:56:17","slug":"tam-gdzie-urodzil-sie-wajnberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2020\/08\/08\/tam-gdzie-urodzil-sie-wajnberg\/","title":{"rendered":"Tam, gdzie urodzi\u0142 si\u0119 Wajnberg"},"content":{"rendered":"\n<p>Kolejny weekend, wi\u0119c dalszy ci\u0105g WarszeMuzik. Dzi\u015b koncert\npoprzedzony by\u0142 kr\u00f3tkim spacerem po okolicy.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Przewodniczk\u0105 by\u0142a Aleksandra Stefaniak, kt\u00f3ra jest autork\u0105 strony facebookowej <em>Historia Warszawy ceg\u0142\u0105 pisana<\/em>; jej opisy kamienic, w kt\u00f3rych odbywaj\u0105 si\u0119 koncerty festiwalowe, mo\u017cna przeczyta\u0107 naje\u017cd\u017caj\u0105c na poszczeg\u00f3lne zdj\u0119cia zamieszczone <a href=\"http:\/\/www.warszemuzik.org\/pl\/historia\">tutaj<\/a>. Pozosta\u0142o\u015bci po przedwojennej Warszawie jest tu niewiele, zreszt\u0105 coraz mniej. Tak\u017ce oczywi\u015bcie dlatego, \u017ce by\u0142 to teren getta. Przed wojn\u0105 by\u0142y tu nie tylko eleganckie kamienice, lecz wiele rozmaitych zak\u0142ad\u00f3w \u2013 nie wiedzia\u0142am na przyk\u0142ad, \u017ce przy \u017belaznej by\u0142o a\u017c ok. 60 browar\u00f3w. Dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 z pozosta\u0142ych kamienic jest zabita deskami i skazana na niszczenie, mimo i\u017c s\u0105 w ewidencji zabytk\u00f3w, a niekt\u00f3re nawet w rejestrze.<\/p>\n\n\n\n<p>Do rejestru zosta\u0142a wpisana w zesz\u0142ym roku opuszczona od dawna <a href=\"https:\/\/dzieje.pl\/dziedzictwo-kulturowe\/kamienica-przy-ul-zelaznej-66-w-ktorej-urodzil-sie-mieczyslaw-wajnberg-w-rejestrze\">kamienica przy ul. \u017belaznej 66<\/a>. Tu w\u0142a\u015bnie urodzi\u0142 si\u0119 Wajnberg, cho\u0107 nie wiadomo dok\u0142adnie, w kt\u00f3rym lokalu mieszka\u0142. Pono\u0107 jaki\u015b remont jednak t\u0119 kamienic\u0119 czeka; na pewno rzecz zosta\u0142a przesuni\u0119ta cho\u0107by z powod\u00f3w epidemicznych (i braku kasy), ale pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej powinna si\u0119 tam pojawi\u0107 odno\u015bna tabliczka \u2013 s\u0105 o to starania. Kamienica nie by\u0142a mo\u017ce luksusowa, ale ca\u0142kiem \u0142adna. Byli \u015bmia\u0142kowie, kt\u00f3rzy wchodzili do \u015brodka i <a href=\"https:\/\/metrowarszawa.gazeta.pl\/metrowarszawa\/56,141636,21769496,dostal-sie-do-srodka-tylko-dzieki-informatorowi-zobacz-co.html\">dokumentowali<\/a> zdewastowane wn\u0119trze i dyskretne \u015blady dawnej \u015bwietno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Dobrze za to zachowana jest elegancka kamienica na Ch\u0142odnej 20, tzw. kamienica pod zegarem (mieszka\u0142 tu prezes Judenratu Adam Czerniak\u00f3w, kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, gdy hitlerowcy zarz\u0105dzili wyw\u00f3zki mieszka\u0144c\u00f3w do Treblinki). Na jej podw\u00f3rku (jednym z dw\u00f3ch) odby\u0142 si\u0119 dzisiejszy koncert. Tym razem bardzo kameralny \u2013 flet i fortepian, a w\u0142a\u015bciwie pianino. Wyst\u0105pili oboje kuratorzy festiwalu: Ania Karpowicz i Marek Bracha. Dokonali ciekawego zestawienia \u2013 muzyki Schuberta i Wajnberga. Mia\u0142o to uzasadnienie takie, \u017ce Wajnberg podobno uwielbia\u0142 Schuberta i lubi\u0142 go gra\u0107, a ponadto Schubert pisa\u0142 muzyk\u0119 dla synagogi wiede\u0144skiej i pono\u0107 z tego powodu by\u0142 zakazany w III Rzeszy (tego akurat nie wiedzia\u0142am). A wi\u0119c najpierw <em>Sonata \u201eArpeggione<\/em>\u201d, a potem cykl <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=mHKUw5HXnf8\">miniatur Wajnberga<\/a> z op. 29 (1945). Kiedy\u015b napisa\u0142am tu o tych utworach, \u017ce to muzyka s\u0142odko-gorzka. Co\u015b w tym jest, ale w \u0142agodnym \u015bwietle letniego popo\u0142udnia, przenikaj\u0105cym do szarego podw\u00f3rka-studni, wi\u0119cej odczuwa\u0142o si\u0119 s\u0142odyczy ni\u017c goryczy. Pomi\u0119dzy tymi punktami programu Marek Bracha zagra\u0142 <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=B73q0bqdToM\">Mazurek<\/a><\/em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=B73q0bqdToM\"> W\u0142adys\u0142awa Szpilmana<\/a> \u2013 ten utworek sta\u0142 si\u0119 jednym z hymn\u00f3w WarszeMuzik, powracaj\u0105c na ka\u017cdym festiwalu. Ja jednak musz\u0119 doda\u0107, \u017ce jest to cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci pt. <em>Jej pierwszy bal<\/em> &#8211; wariacji na temat walca z <em>Casanovy<\/em> Ludomira R\u00f3\u017cyckiego (temat R\u00f3\u017cyckiego pojawia si\u0119 od 0:48), wielkiego przeboju Szpilmana i Wiery Gran, o kt\u00f3rym pisa\u0142am <a href=\"http:\/\/www.midrasz.home.pl\/2003\/kwi\/kwi03_02.html\">tutaj<\/a> (mazurek jest wariacj\u0105 ostatni\u0105). Co r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105czy si\u0119 z postaci\u0105 W\u0142adys\u0142awa Szlengla, autora tekstu, od kt\u00f3rego miejsca zamieszkania \u2013 Walic\u00f3w 14 \u2013 rozpocz\u0119li\u015bmy dzisiejszy popo\u0142udniowy spacer.<\/p>\n\n\n\n<p>Jutro na Umschlagplatz Maria S\u0142awek i Mischa Koz\u0142owski. W\nprogramie oczywi\u015bcie m.in. Wajnberg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kolejny weekend, wi\u0119c dalszy ci\u0105g WarszeMuzik. Dzi\u015b koncert poprzedzony by\u0142 kr\u00f3tkim spacerem po okolicy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9183,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9182\/revisions\/9183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}