Dzi\u015b w audycji w radiowej Dw\u00f3jce Piotr Anderszewski m\u00f3wi\u0142 m.in. o tym, jakim tropem szed\u0142 dobieraj\u0105c utwory na swojej najnowszej p\u0142ycie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Po\u015bwi\u0119cona jest ona II tomowi Wohltemperiertes Klavier<\/em>, ale jedynie jego po\u0142owie – tyle si\u0119 zmie\u015bci\u0142o. Wybieraj\u0105c te, a nie inne preludia i fugi trzeba by\u0142o znale\u017a\u0107 odpowiedni klucz. Pianista obja\u015bni\u0142, \u017ce te 12 komplet\u00f3w preludi\u00f3w z fugami trzeba podzieli\u0107 na trzy grupy po cztery. Ka\u017cda z tych grup ma swoj\u0105 dramaturgi\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, a wszystko razem mo\u017cna potraktowa\u0107 jako opowie\u015b\u0107 muzyczn\u0105 w trzech aktach. Jego zdaniem Bach nie my\u015bla\u0142 o tym, \u017ce te utwory s\u0105 cyklem mo\u017cliwym do wykonania w jednej tylko kolejno\u015bci, chromatycznej, tak jak s\u0105 zapisane w nutach. Ma racj\u0119, czasem taka zmiana s\u0105siedztwa bardzo dobrze robi utworom, a ju\u017c zw\u0142aszcza u Bacha – przypomnijmy cho\u0107by niezapomniany cykl <\/a>Sinfonii<\/a><\/em> w wykonaniu Glenna Goulda, kt\u00f3ry ustanowi\u0142 sobie w\u0142asn\u0105 ich kolejno\u015b\u0107 – do dzi\u015b mi si\u0119 ona utrwali\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Kolejno\u015b\u0107 preludi\u00f3w i fug na tej p\u0142ycie jest zbudowana w\u0142a\u015bciwie w podobny spos\u00f3b, ale raczej wewn\u0105trz „czw\u00f3rek” – teraz to rozumiem, bo pocz\u0105tkowo troch\u0119 si\u0119 zdziwi\u0142am (s\u0142uchaj\u0105c p\u0142yty wczoraj), dlaczego F-dur po dis-moll albo E-dur po g-moll, a to po prostu by\u0142y r\u00f3\u017cne „czw\u00f3rki”. W ka\u017cdym razie ten program jest zbudowany na podstawie nastroj\u00f3w. Nie s\u0105 to oczywi\u015bcie same „sm\u0119ty”, \u017ce u\u017cyj\u0119 okre\u015blenia Hoko<\/strong>, s\u0105 te\u017c p\u0119dz\u0105ce, rytmiczne kawa\u0142ki, kt\u00f3re tak u tego pianisty lubimy, ale faktycznie tym razem jest ich mniej. Jest za to rodzaj zamglenia, mi\u0119kko\u015b\u0107, \u0142agodno\u015b\u0107. Dawno nie s\u0142ysza\u0142am takiego aksamitnego d\u017awi\u0119ku jak w Preludium E-dur<\/em> czy Fudze gis-moll<\/em>. Jednocze\u015bnie ka\u017cdy z „akt\u00f3w” jest zbudowany z kontrast\u00f3w. Przyk\u0142adowo w pierwszej czw\u00f3rce: po spokojnym Preludium<\/em> i energicznej Fudze C-dur<\/em> – \u0142agodne Preludium f-moll<\/em>, zn\u00f3w p\u0119dz\u0105ca Fuga f-moll<\/em>, zn\u00f3w uspokojenie w Preludium i fudze As-dur<\/em>, pod koniec tej\u017ce fugi nag\u0142e dramatyczne wzmo\u017cenie, a po nim nostalgiczny smutek Preludium i fugi dis-moll<\/em>. Ka\u017cda z pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bci r\u00f3wnie\u017c zawiera r\u00f3\u017cne \u015bwiaty muzyczne.<\/p>\n\n\n\n Magda \u0141o\u015b dzi\u015b spyta\u0142a pianist\u0119, czy graj\u0105c Bacha ma wci\u0105\u017c w pami\u0119ci, jak kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142, d\u017awi\u0119k klawesynu, na kt\u00f3ry te utwory by\u0142y przeznaczone. My\u015bl\u0119, \u017ce w tym nagraniu robi\u0142 wszystko, by\u015bmy nie pami\u0119tali, \u017ce to dzie\u0142a klawesynowe, zwa\u017cywszy cho\u0107by w\u0142a\u015bnie ten aksamitny d\u017awi\u0119k i piana, kt\u00f3rych na klawesynie nie osi\u0105gniemy. Ale te\u017c ma on swoje pomys\u0142y „instrumentacyjne”, powiedzia\u0142 np. \u017ce w Preludium E-dur<\/em> s\u0142yszy sonat\u0119 triow\u0105 (skrzypce plus continuo), a w Fudze E-dur<\/em> – ch\u00f3r. (Osobi\u015bcie mnie to preludium przywodzi na my\u015bl Sinfonie<\/em>, a fuga jest raczej organowa, podobnie jak Preludium Es-dur<\/em> z I tomu).<\/p>\n\n\n\n Ciekawe by\u0142o te\u017c, co powiedzia\u0142 o historii powstawania tej p\u0142yty: \u017ce pierwszy pomys\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c w 2002 r., po nagraniu p\u0142yty z koncertami Mozarta z Sinfoni\u0105 Varsovi\u0105. Wyszed\u0142szy z Mozarta wszed\u0142 w Bacha, grywa\u0142 r\u00f3\u017cne preludia i fugi w\u0142a\u015bnie z II tomu WK<\/em> w r\u00f3\u017cnych miejscach. Dopiero teraz, w pandemii, mia\u0142 czas, \u017ceby spokojnie usi\u0105\u015b\u0107, poobcowa\u0107 z tymi dzie\u0142ami, wreszcie je nagra\u0107. I mo\u017ce ta atmosfera, jak\u0105 emanuje ta p\u0142yta, ma co\u015b wsp\u00f3lnego z lockdownowym zatrzymaniem si\u0119 w czasie, refleksj\u0105. Inn\u0105 ciekawostk\u0105 jest, \u017ce Bach by\u0142 z kolei jego „wyj\u015bciem” na Chopina (wtedy w\u0142a\u015bnie nagra\u0142 t\u0119 pami\u0119tn\u0105 p\u0142yt\u0119) – my\u015bl\u0119, \u017ce Chopin, kt\u00f3ry zwyk\u0142 zaczyna\u0107 od Bacha dzie\u0144, bardzo by si\u0119 ucieszy\u0142.<\/p>\n\n\n\n