{"id":9471,"date":"2021-02-06T23:26:24","date_gmt":"2021-02-06T22:26:24","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9471"},"modified":"2021-02-06T23:26:24","modified_gmt":"2021-02-06T22:26:24","slug":"oresteja-tylko-taka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2021\/02\/06\/oresteja-tylko-taka\/","title":{"rendered":"Oresteja – tylko taka!"},"content":{"rendered":"\n

Podobnie jak w przypadku Bildbeschreibung<\/em>, Oresteja<\/em> Agaty Zubel nie potrzebuje w\u0142a\u015bciwie inscenizacji. Wszystko jest w muzyce.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Utw\u00f3r by\u0142 wynikiem zam\u00f3wienia, jakie Opera Narodowa w ramach istniej\u0105cego w\u00f3wczas cyklu Terytoria<\/em>, po\u015bwi\u0119conego operom wsp\u00f3\u0142czesnym, a tak\u017ce mniej znanym dwudziestowiecznym, z\u0142o\u017cy\u0142a duetowi Agata Zubel – Maja Kleczewska. By\u0142o to konsekwencj\u0105 wsp\u00f3lnego projektu Between<\/a><\/em> na g\u0142os, elektronik\u0119 i tancerzy (2008 r., premiera w 2010 r.; g\u0142os da\u0142a oczywi\u015bcie sama kompozytorka), a wystawiono ten utw\u00f3r w jednym spektaklu z Sudden Rain<\/em> Aleksandra Nowaka (pisa\u0142am o tym tutaj<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142a wi\u0119c powsta\u0107 „dramatoopera”, jak obie artystki to okre\u015bli\u0142y. Sta\u0142o si\u0119 inaczej: muzyka zosta\u0142a zepchni\u0119ta na margines, a na pierwszy plan wysz\u0142o… no, co? Czytaj\u0105c recenzje z tego spektaklu (premiera odby\u0142a si\u0119 w 2012 r.) widz\u0119, \u017ce mia\u0142am szcz\u0119\u015bcie, \u017ce si\u0119 na to nie wybra\u0142am, patrz\u0105c nawet na same tytu\u0142y: „Okropeja”, „Oresteja<\/em> Kleczewskiej, czyli wymiot teatralny”, „Wiele ha\u0142asu o nic”, „Patologia w domu Atryd\u00f3w”… Krytycy zjechali to od g\u00f3ry do do\u0142u, a wg\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w tre\u015b\u0107 recenzji dowiedzia\u0142am si\u0119, dlaczego. Wszyscy uznali, \u017ce to najgorsza realizacja tej re\u017cyserki, ale przy tym wszyscy podkre\u015blali walor muzyki i uwa\u017cali, \u017ce szkoda jej na takie przedstawienie.<\/p>\n\n\n\n

Jedynym wi\u0119c dla niej ratunkiem by\u0142y wykonania koncertowe. Jedno odby\u0142o si\u0119 w Studiu im. Lutos\u0142awskiego w 2017 r. i zosta\u0142o wyemitowane na antenie radiowej Dw\u00f3jki w maju zesz\u0142ego roku. Jesieni\u0105 wykonano te\u017c Orestej\u0119<\/em> we wroc\u0142awskim NFM. Dzi\u015b zagrano j\u0105 w mojej ulubionej (pustej) sali, czyli NOSPR (bardzo si\u0119 st\u0119skni\u0142am, nie by\u0142am tam ju\u017c ponad rok…) pod batut\u0105 Szymona Bywalca. Niestety by\u0142a to tylko transmisja na \u017cywo, nie mo\u017cna ju\u017c tego koncertu obejrze\u0107 – ale by\u0142o warto. Nie tylko s\u0142ucha\u0107, ale i ogl\u0105da\u0107 – \u015bwiat\u0142a te\u017c by\u0142y zaprojektowane z my\u015bl\u0105 o pokazie online.<\/p>\n\n\n\n

W nies\u0142awnej pami\u0119ci spektaklu re\u017cyserka doda\u0142a uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnion\u0105 warstw\u0119, w tym wiele wulgaryzm\u00f3w w s\u0142owie i obrazie. Po wyrzuceniu tego wszystkiego i pozostawieniu samych tekst\u00f3w z Orestei<\/em> oraz muzyki Zubel pozosta\u0142 (wreszcie) czysty, prawdziwy dramat, kt\u00f3ry ju\u017c w\u0142a\u015bciwie sceny teatralnej nie potrzebuje, a je\u017celi, to tylko takiej, kt\u00f3ra by sz\u0142a za muzyk\u0105 i tekstem. Szepty i krzyki ch\u00f3ru (znakomity Ch\u00f3r Polskiego Radia), splecione z perkusj\u0105 i elektronik\u0105, a na tym tle \u015bpiewacy i przede wszystkim recytuj\u0105ca, ogromnie sugestywna Danuta Stenka, w I akcie wcielaj\u0105ca si\u0119 w rol\u0119 Klitajmestry, a w drugim – Orestesa. Muzyka osaczaj\u0105ca, g\u0119sta, buduj\u0105ca napi\u0119cie. W drugim akcie do tego niezwyk\u0142y efekt osi\u0105gni\u0119ty prostym \u015brodkiem – delayem, tj. sytuacj\u0105, gdy solistka, solista czy ch\u00f3r s\u0105 w kanonie sami ze sob\u0105, czyli ze swoim nagraniem; to daje jeszcze wi\u0119ksze zap\u0119tlenie emocji.<\/p>\n\n\n\n

Niestety jedyna ilustracja muzyczna, jak\u0105 mog\u0119 tu da\u0107, to wideoklip<\/a>, kt\u00f3ry powsta\u0142 dwa lata temu (nie ma on nic wsp\u00f3lnego ze spektaklem Kleczewskiej ani z wersj\u0105 koncertow\u0105, ale soli\u015bci i ch\u00f3r ci sami). I jeszcze malutka pr\u00f3bka d\u017awi\u0119kowa ze strony kompozytorki<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jutro Agat\u0119 Zubel czeka kolejne wa\u017cne wydarzenie: prawykonanie utworu Triptyque<\/em> w wykonaniu Ensemble Intercontemporain (to ju\u017c trzeci jej utw\u00f3r dla tego zespo\u0142u) w ramach paryskiego radiowego festiwalu Pr\u00e9sences. Koncert zostanie odtworzony 24 marca we France Musique i w naszej radiowej Dw\u00f3jce. Dla frankofon\u00f3w tutaj<\/a> wywiad z tej okazji z kompozytork\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podobnie jak w przypadku Bildbeschreibung, Oresteja Agaty Zubel nie potrzebuje w\u0142a\u015bciwie inscenizacji. Wszystko jest w muzyce.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9472,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9471\/revisions\/9472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}