![\"0diavolo450.jpg\"](\"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/0diavolo450.jpg\" "\\"0diavolo450.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Fot. Evildan, Flickr, CC by SA<\/em><\/p>\n Przyszed\u0142 mi ten pomys\u0142 do g\u0142owy przy poprzednim wpisie, przy skojarzeniu krymina\u0142u, dysonansu i entartete Musik<\/a>,<\/em> czyli dla nie znaj\u0105cych niemieckiego – muzyki zdegenerowanej wed\u0142ug definicji nazist\u00f3w. (Zdarza\u0142o si\u0119 ju\u017c nam zreszt\u0105 wspomina\u0107 o niej na blogu.) Dlaczego w\u0142a\u015bnie tak\u0105, a nie inn\u0105 muzyk\u0119 uznano za zdegenerowan\u0105? Tak\u0105, czyli ekspresjonist\u00f3w, oczywi\u015bcie II Szko\u0142\u0119 Wiede\u0144sk\u0105 (czyli Schoenberga, Berga, Weberna), ale te\u017c Strawi\u0144skiego czy Hindemitha; ich partytury znalaz\u0142y si\u0119 na wystawie muzyki zdegenerowanej w Duesseldorfie w 1938 r.<\/p>\n Kryteria by\u0142y podobne jak przy sztuce zdegenerowanej<\/a>, do kt\u00f3rej zaliczono malarstwo operuj\u0105ce takimi \u015brodkami jak deformacja czy abstrakcja. To muzyka, w kt\u00f3rej dysonans pojawia si\u0119 cz\u0119sto, albo dla zaostrzenia smaku, albo wr\u0119cz w przewadze , jak w \u015awi\u0119cie wiosny<\/em> Strawi\u0144skiego czy w wi\u0119kszo\u015bci utwor\u00f3w dodekafonist\u00f3w. Dysonans odgrywa wi\u0119c tu rol\u0119 malarskiej deformacji, system dodekafoniczny – abstrakcji, jeszcze zakazane by\u0142y odniesienia do jazzu, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 – no, czemu? Chyba rozpu\u015bcie, zmys\u0142owo\u015bci…<\/p>\n Swoj\u0105 drog\u0105 ciekawe, \u017ce te kompozycje nazi\u015bci okre\u015blali jako „bolszewizm w muzyce”, a by\u0142o to dok\u0142adnie w momencie, kiedy tego rodzaju „bolszewicy” w ZSRR l\u0105dowali ju\u017c w \u0142agrach. Oni te\u017c stosowali obficie dysonanse – ich naiwno\u015b\u0107, podobna jak konstruktywist\u00f3w, kaza\u0142a s\u0105dzi\u0107, \u017ce proletariat jako awangarda ludzko\u015bci (uwierzyli w to! naprawd\u0119!) musi entuzjastycznie przyj\u0105\u0107 awangard\u0119 w sztuce i muzyce. Takie muzyczne produkcyjniaki jak Stalowy krok<\/a><\/em> Prokofiewa czy Odlewnia stali<\/em><\/a> Aleksandra Moso\u0142owa – to naje\u017cone dysonansami na\u015bladownictwo maszyn. Miasto-masa-maszyna… Robotnicy te dzie\u0142a brzydko m\u00f3wi\u0105c olali, ale w\u0142adze uzna\u0142y je za niebezpieczne. Prokofiewa z\u0142amano (pierwsz\u0105 \u017con\u0119 zabrano do \u0142agru), Moso\u0142ow sam do Gu\u0142agu trafi\u0142; prze\u017cy\u0142, ale potem zajmowa\u0142 si\u0119 ju\u017c tylko folklorem…<\/p>\n Nazi\u015bci i komuni\u015bci okazali si\u0119 tu w pewnym sensie spadkobiercami Platona, kt\u00f3ry w utopijnym projekcie Pa\u0144stwa postulowa\u0142 nie tylko u\u017cywanie jedynie najprostszych, najbardziej harmonijnych (w jego poj\u0119ciu) skal (o ile pami\u0119tam – tylko dw\u00f3ch), ale jeszcze ograniczenia instrument\u00f3w (ach, te wstr\u0119tne, zmys\u0142owe d\u0119ciaki orientalnego pochodzenia, tylko poczciwe greckie aulosy s\u0105 OK). I on \u0142\u0105czy\u0142 muzyk\u0119 z polityk\u0105, i on uwa\u017ca\u0142, \u017ce dysonans szkodzi. Dysonans m\u0105ci harmoni\u0119 sfer.<\/p>\n No to do czego dysonans si\u0119 nadaje? Faktycznie – tylko do film\u00f3w kryminalnych, do opisania z\u0142a…<\/p>\n Ten, jak m\u00f3wiono w \u015bredniowieczu, diabolus in musica.<\/em><\/p>\n PS: Co prawda tym diabolusem<\/em> nazywano tylko tryton, ale w tym kontek\u015bcie do wszystkich dysonans\u00f3w to okre\u015blenie pasuje…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fot. Evildan, Flickr, CC by SA Przyszed\u0142 mi ten pomys\u0142 do g\u0142owy przy poprzednim wpisie, przy skojarzeniu krymina\u0142u, dysonansu i entartete Musik, czyli dla nie znaj\u0105cych niemieckiego – muzyki zdegenerowanej wed\u0142ug definicji nazist\u00f3w. (Zdarza\u0142o si\u0119 ju\u017c nam zreszt\u0105 wspomina\u0107 o niej na blogu.) Dlaczego w\u0142a\u015bnie tak\u0105, a nie inn\u0105 muzyk\u0119 uznano za zdegenerowan\u0105? Tak\u0105, czyli […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=95"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=95"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}