Przes\u0142ucha\u0142am w ko\u0144cu w ca\u0142o\u015bci s\u0142uchowisko dokumentalne w odcinkach, kt\u00f3re Filharmonia Krakowska zamie\u015bci\u0142a na swoim kanale YouTube. M\u00f3wi ono o pewnym kontrowersyjnym fragmencie historii, a raczej prehistorii zespo\u0142u.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Oficjalnie Filharmonia Krakowska obchodzi\u0142a w zesz\u0142ym roku jubileusz 75-lecia: by\u0142a pierwsz\u0105 orkiestr\u0105 w Polsce, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 po wojnie (jej koncert inauguracyjny odby\u0142 si\u0119 3 lutego 1945 r.). Jednak miejsce (dawne kino „\u015awit”, p\u00f3\u017aniej „Urania”, a jeszcze przez kr\u00f3tko po wojnie dzia\u0142a\u0142o jako „Melodia”) oraz cz\u0119\u015b\u0107 muzyk\u00f3w odziedziczy\u0142a po innym zespole, zainicjowanym przez generalnego gubernatora Hansa Franka – i tu zn\u00f3w jubileusz – w 1940 r.<\/p>\n\n\n\n
Kontrowersje zwi\u0105zane z tym zespo\u0142em, zwanym Filharmoni\u0105 Generalnego Gubernatorstwa, by\u0142y oczywiste: grali w nim zar\u00f3wno niemieccy, jak polscy muzycy, koncerty, ma si\u0119 rozumie\u0107, nur f\u00fcr Deutsche<\/em>, repertuar przede wszystkim niemiecki (cho\u0107 Hans Frank by\u0142 te\u017c np. wielbicielem Chopina, mia\u0142 kolekcj\u0119 chopinian\u00f3w i pr\u00f3bowa\u0142 wm\u00f3wi\u0107 og\u00f3\u0142owi, \u017ce to kompozytor niemiecki i naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 Friedrich Schopping). Czy udzia\u0142 w tej orkiestrze by\u0142 kolaboracj\u0105? Dla polskich muzyk\u00f3w by\u0142a to przechowalnia, kt\u00f3ra uratowa\u0142a im \u017cycie; w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142o si\u0119 te\u017c paru \u017byd\u00f3w, ale wszyscy byli pod parasolem.<\/p>\n\n\n\n Mieli szcz\u0119\u015bcie do dyrygent\u00f3w – wszyscy ich chronili (do wyci\u0105gania z \u0142apanek w\u0142\u0105cznie), a poza tym dbali o poziom. Pierwszym by\u0142 Hans Rohr, po jego \u015bmierci przez par\u0119 lat – Rudolf Hindemith, rodzony brat Paula \u017cyj\u0105cy przez lata w jego cieniu, ale w tym czasie ju\u017c Paul mieszka\u0142 w Stanach Zjednoczonych, a jego muzyka uznana by\u0142a w III Rzeszy za entartete Musik<\/em>. Rudolf by\u0142 w\u0142a\u015bciwie postaci\u0105 tragiczn\u0105, bo po wojnie dzia\u0142a\u0142, tak\u017ce jako kompozytor, ale zmieni\u0142 nazwisko (na Paul Quest, plus pseudonim Hans Lofer), nawet pochowano go nie pod prawdziwym. Przez ostatni rok wojny za\u015b na czele orkiestry stan\u0105\u0142 dyrygent, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci wielk\u0105 s\u0142aw\u0105, tak\u017ce pedagogiczn\u0105: Hans Swarowsky. Kt\u00f3\u017c si\u0119 u niego p\u00f3\u017aniej nie uczy\u0142: Abbado, Mehta, Sinopoli, bracia Fischerowie, Mariss Jansons – i Gabriel Chmura.<\/p>\n\n\n\n Dobrze, \u017ce to s\u0142uchowisko powsta\u0142o, bo to naprawd\u0119 interesuj\u0105ca historia, cho\u0107 podczas s\u0142uchania trzeba uzbroi\u0107 si\u0119 w cierpliwo\u015b\u0107. Strasznie jest staro\u015bwieckie, w stylu sprzed p\u00f3\u0142 wieku, narrator Jerzy Trela czyta komentarz nader teatralnie, inkrustowane jest to inscenizowanymi scenkami r\u00f3wnie\u017c bardzo sztucznymi. Ale liczy si\u0119 tu nie forma, lecz historia, kt\u00f3ra za ni\u0105 stoi, a obrazki towarzysz\u0105ce, pochodz\u0105ce z Narodowego Archiwum Cyfrowego, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ciekawe. Do ogl\u0105dania tutaj<\/a>, tutaj<\/a>, tutaj<\/a> i tutaj<\/a>. A sk\u0105d tytu\u0142? Od utworu neoromantycznego kompozytora Hansa Pfitznera, kt\u00f3ry jako starszy ju\u017c cz\u0142owiek pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 jako\u015b znale\u017a\u0107 w \u015bwiecie nazistowskim (cho\u0107 nie by\u0142 wyznawc\u0105 ideologii), z Hansem Frankiem by\u0142 w dobrych stosunkach, a na swoj\u0105 wizyt\u0119 w Krakowie skomponowa\u0142 utw\u00f3r w\u0142a\u015bnie pod tytu\u0142em Krakauer Begr\u00fcssung<\/em>. Nie znalaz\u0142am go, za to wygrzeba\u0142am inne dzie\u0142ko zwi\u0105zane z polskim obecnie miastem, napisane do wiersza Josepha von Eichendorffa, w nie byle jakim wykonaniu<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przes\u0142ucha\u0142am w ko\u0144cu w ca\u0142o\u015bci s\u0142uchowisko dokumentalne w odcinkach, kt\u00f3re Filharmonia Krakowska zamie\u015bci\u0142a na swoim kanale YouTube. M\u00f3wi ono o pewnym kontrowersyjnym fragmencie historii, a raczej prehistorii zespo\u0142u.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9517"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9517"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9524,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9517\/revisions\/9524"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}