
{"id":9550,"date":"2021-04-02T23:25:45","date_gmt":"2021-04-02T21:25:45","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9550"},"modified":"2021-04-02T23:25:45","modified_gmt":"2021-04-02T21:25:45","slug":"refleksyjno-zalobna-koncowka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2021\/04\/02\/refleksyjno-zalobna-koncowka\/","title":{"rendered":"Refleksyjno-\u017ca\u0142obna ko\u0144c\u00f3wka"},"content":{"rendered":"\n<p>Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 25. Festiwal Beethovenowski. Ostatnie koncerty przybli\u017cy\u0142y si\u0119 do tegorocznego motta, cho\u0107 oddali\u0142y od Beethovena.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Na chwil\u0119 tylko, i to na niespodziewany bis, wr\u00f3ci\u0142a do patrona festiwalu przedwczoraj Sinfonietta Cracovia pod batut\u0105 Jurka Dyba\u0142a, kt\u00f3ra zagra\u0142a <em>Marsz \u017ca\u0142obny<\/em> z <em>Eroiki<\/em>. By\u0142o to wykonanie mo\u017ce troch\u0119 niedoskona\u0142e, ale bardzo ciekawe i przede wszystkim szczere. Bardzo pozytywne zaskoczenie.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y program tego koncertu sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z utwor\u00f3w \u017ca\u0142obnych albo te\u017c cz\u0119sto z okazji \u017ca\u0142obnych wykonywanych (<em>Adagio<\/em> Barbera, pierwotnie po prostu jedna z cz\u0119\u015bci jego <em>Kwartetu smyczkowego<\/em>). <em>Chaconne<\/em> Pendereckiego z <em>Polskiego Requiem<\/em> by\u0142a po\u015bwi\u0119cona pami\u0119ci Jana Paw\u0142a II (w\u0142a\u015bnie mamy kolejn\u0105 rocznic\u0119 jego \u015bmierci), Kr\u00f3tki utw\u00f3r Toru Takemitsu <em>Death and Resurrection<\/em>, r\u00f3wnie\u017c na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105, oparty jest na muzyce do filmu <em>Czarny deszcz<\/em> (1989) w re\u017c. Shohei Imamury, m\u00f3wi\u0105cym o nast\u0119pstwach tragedii w Hiroszimie. \u0141agodnie romantyzuj\u0105cy, zawiera zawoalowane cytaty z Mahlera i &#8211; w ko\u0144cowym odcinku &#8211; <em>La Folii<\/em>. Wreszcie do smyczkowego trzonu orkiestry do\u0142\u0105czyli muzycy graj\u0105cy na instrumentach d\u0119tych i perkusji (w wi\u0119kszo\u015bci warszawscy) oraz m\u0119ska cz\u0119\u015b\u0107 Ch\u00f3ru FN, by wykona\u0107 <em>Kadisz<\/em> Pendereckiego. S\u0142ucham ju\u017c kt\u00f3ry\u015b ju\u017c raz tego utworu i tym razem wyda\u0142 mi si\u0119 jeszcze bardziej przejrzysty, z fina\u0142em naprawd\u0119 wzruszaj\u0105cym &#8211; modlitw\u0105, napisan\u0105 na podstawie melodii, kt\u00f3re kompozytor us\u0142ysza\u0142 od swego przyjaciela, basa Borisa Carmelego. Po tym wszystkim ten Beethoven sprawia\u0142 wra\u017cenie specjalnego, dodatkowego ho\u0142du dla Pendereckiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Wczoraj kameralnie: Aleksandra \u015awigut i Kwartet \u015al\u0105ski. Najpierw wykonali razem <em>Kwintet<\/em> Schumanna i zn\u00f3w stwierdzi\u0142am, \u017ce ta pianistka jest dobr\u0105 kameralistk\u0105, wra\u017cliw\u0105 na wsp\u00f3\u0142graj\u0105cych, ale nie chowaj\u0105c\u0105 si\u0119, i s\u0142usznie. P\u00f3\u017aniej zabrzmia\u0142y wszystkie cztery kwartety Pendereckiego, ale nie po kolei. Muzycy zacz\u0119li od <em>III Kwartetu &#8211; Kartek z nienapisanego dziennika<\/em> i cho\u0107 znam ten utw\u00f3r, s\u0142ysza\u0142am go wiele razy w r\u00f3\u017cnych wersjach &#8211; tak\u017ce na kwintet smyczkowy oraz jako <em>Sinfoniett\u0119 nr 3<\/em> na orkiestr\u0119 smyczkow\u0105 &#8211; to w\u0142a\u015bnie to wykonanie by\u0142o zupe\u0142nie niesamowite, wiele rzeczy us\u0142ysza\u0142am w nim na nowo. <em>IV Kwartet<\/em> jest jakby kr\u00f3tszym powt\u00f3rzeniem poprzedniego, z podobnymi tematami, wi\u0119c ju\u017c nie robi takiego wra\u017cenia. A po nich dwa pierwsze kwartety sprawia\u0142y wra\u017cenie, jakby zosta\u0142y napisane przez innego kompozytora. No i w pewnym sensie tak by\u0142o&#8230; Pierwszy jest jakby jeszcze rozbiegiem, natomiast <em>II Kwartet<\/em>, bardziej rozbudowany, cho\u0107 te\u017c kr\u00f3tki, to pyszna zabawa pe\u0142na fantazji.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiejszy fina\u0142 &#8211; jak inauguracja, w wykonaniu Orkiestry FN pod batut\u0105 Andrzeja Boreyki &#8211; rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie <em>Sinfoniett\u0105 nr 3<\/em>. Mo\u017ce nie jest to utw\u00f3r stricte \u017ca\u0142obny, ale nostalgiczny, jest wspomnieniem z dzieci\u0144stwa z przywo\u0142aniem postaci ojca graj\u0105cego na skrzypcach huculsk\u0105 melodyjk\u0119. <em>La Sindone<\/em> (Ca\u0142un) Arvo P\u00e4rta &#8211; to powsta\u0142a dwa lata temu nowa wersja utworu z 2006 r., napisanego dla miasta Turynu; wersja ze skrzypcami solo (Maria Machowska). Po bardzo dysonansowym pocz\u0105tku (zapewne nawi\u0105zuj\u0105cym do Drogi Krzy\u017cowej) dalsza cz\u0119\u015b\u0107 utworu to ju\u017c w\u0142a\u015bciwie dawne <em>tintinnabuli<\/em>, bardzo \u0142agodne.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Le tombeau de Couperin<\/em> Ravela (wersja pierwotna jest fortepianowa, w orkiestrowej pomini\u0119te s\u0105 <em>Fuga<\/em> i fina\u0142owa <em>Toccata<\/em>) to w\u0142a\u015bciwie nie tyle nagrobek, co pomnik Couperina, pogodna stylizacja baroku, cho\u0107 ka\u017cda z cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119cona zosta\u0142a jednemu z przyjaci\u00f3\u0142 kompozytora, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w I wojnie \u015bwiatowej, jak m\u00f3wi\u0105 Francuzi &#8211; w Wielkiej Wojnie (z ich punktu widzenia rzeczywi\u015bcie to tak wygl\u0105da). A na fina\u0142 dostali\u015bmy prawykonanie. Trudno znale\u017a\u0107 bli\u017csze informacje o tym utworze: <em>Libera me (Quasi Requiem)<\/em> Giji Kanczelego. Nie ma go w \u017cadnym spisie jego utwor\u00f3w, wi\u0119c by\u0107 mo\u017ce zosta\u0142 odnaleziony w papierach po zmar\u0142ym p\u00f3\u0142tora roku temu tw\u00f3rcy. Nie ma nigdzie adnotacji, kto jest autorem tekstu u\u017cytego w utworze, kt\u00f3ry zosta\u0142 w polskim t\u0142umaczeniu zaprezentowany na ekranie przed wykonaniem, a kt\u00f3ry \u015bpiewany jest po gruzi\u0144sku &#8211; by\u0107 mo\u017ce stworzy\u0142 go sam kompozytor. Jak wiele jego dzie\u0142 z ostatnich dekad, utw\u00f3r oscyluje pomi\u0119dzy nastrojowo\u015bci\u0105 a kiczem, osobi\u015bcie trudno mi si\u0119 takiej muzyki s\u0142ucha, cho\u0107 wiem, \u017ce ma wielu zwolennik\u00f3w (ale pami\u0119tam te\u017c, jak jego utw\u00f3r zosta\u0142 <a href=\"https:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/2007\/09\/26\/publicznosc-znow-aktywna\/\">wygwizdany na Warszawskiej Jesieni<\/a>). No, ale mieli\u015bmy zaszczyt prawykonania, wi\u0119c presti\u017c jest.<\/p>\n\n\n\n<p>I tak zako\u0144czy\u0142 si\u0119 Festiwal Beethovenowski inny ni\u017c wszystkie. Mo\u017ce za rok b\u0119dzie ju\u017c normalnie&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 25. Festiwal Beethovenowski. Ostatnie koncerty przybli\u017cy\u0142y si\u0119 do tegorocznego motta, cho\u0107 oddali\u0142y od Beethovena.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9550"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9550\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9551,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9550\/revisions\/9551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}