Ciekawe, \u017ce na koncercie inauguracyjnym katowickiego Festiwalu Prawykona\u0144 \u0142agodny by\u0142 skrzypek\/kompozytor, a gniewne dwie kompozytorki.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Podejrzewam, \u017ce obecno\u015b\u0107 Adama Ba\u0142dycha na tym festiwalu zosta\u0142a zaplanowana z my\u015bl\u0105 o przyci\u0105gni\u0119ciu publiczno\u015bci, co jednak w obecnych pandemicznych warunkach sta\u0142o si\u0119 bezprzedmiotowe. By\u0142 to oczywi\u015bcie \u0142adny wyst\u0119p – bardzo lubi\u0119 Ba\u0142dycha, tylko brzmia\u0142o to jak z zupe\u0142nie innego festiwalu. W trzycz\u0119\u015bciowym utworze Teodor<\/em>, nazwanym tak od imienia synka, kt\u00f3ry si\u0119 w zesz\u0142ym roku skrzypkowi urodzi\u0142, pr\u00f3buje on nawi\u0105za\u0107 do klimat\u00f3w lat 80., na kt\u00f3re przypad\u0142o jego wczesne dzieci\u0144stwo, a konkretnie do polskiego jazzu (wymienia Tomasza Sta\u0144k\u0119, Micha\u0142a Urbaniaka i Zbigniewa Namys\u0142owskiego; ja dodam, \u017ce niewiele wcze\u015bniej, bo w 1979 r., zmar\u0142 Zbigniew Seifert), ale tak\u017ce do muzyki repetycyjnej. Ciep\u0142a, pozytywna, \u0142agodna muzyka, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 kontekstem dla dw\u00f3ch mocnych uderze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Bardzo ciekawie by\u0142o pos\u0142ucha\u0107<\/a>, co m\u00f3wi\u0105 obie kompozytorki, kt\u00f3rych dzie\u0142a by\u0142y wykonane na tym koncercie. Nale\u017c\u0105 do r\u00f3\u017cnych pokole\u0144, oba utwory wyros\u0142y z gniewu, ale u ka\u017cdej z nich – innego. Ta inno\u015b\u0107 a\u017c uderza\u0142a. Marta \u015aniady, jak te\u017c niekt\u00f3re z kole\u017canek z jej pokolenia, od kilku lat intensywnie zajmuje si\u0119 feminizmem – trudno zreszt\u0105 powiedzie\u0107, \u017ce w muzyce, poniewa\u017c obraz jest w jej utworach r\u00f3wnie wa\u017cny i tu tak\u017ce go nie zabrak\u0142o. Utw\u00f3r nazwany sarkastycznie Soft music for sensitive gals <\/em>na orkiestr\u0119, audio playback i wideo zawiera oczywi\u015bcie brzmienia do\u015b\u0107 brutalne (cho\u0107 nie tylko), a w obrazach wideo przewija si\u0119 komiksowa posta\u0107 Wonder Woman. Tematem jest problem funkcjonowania kobiet w dzisiejszym spo\u0142ecze\u0144stwie; co znamienne, w swoim pisanym om\u00f3wieniu autorka twierdzi: Nast\u0119puje idealizacja kobiet dostosowuj\u0105cych si\u0119 do zasad patriarchalnego \u015bwiata, kt\u00f3re s\u0105 doceniane za to, \u017ce tworz\u0105 \u201etak jak m\u0119\u017cczy\u017ani\u201d i nie u\u017calaj\u0105 si\u0119 nad sob\u0105<\/em>. W tym kontek\u015bcie mo\u017cna by przywo\u0142a\u0107 nazwiska naszych czo\u0142owych kompozytorek, od Gra\u017cyny Bacewicz poczynaj\u0105c (kt\u00f3ra zawsze powtarza\u0142a, \u017ce je\u015bli kompozytorka chce mie\u0107 rodzin\u0119 i dzieci, to powinna, jak ona sama, mie\u0107 w sobie motorek, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce wszystko robi si\u0119 szybciej).<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce dotyczy to r\u00f3wnie\u017c takich kompozytorek jak El\u017cbieta Sikora, Marta Ptaszy\u0144ska, Gra\u017cyna Pstroko\u0144ska-Nawratil czy Lidia Zieli\u0144ska w\u0142a\u015bnie (wszystkie z nich za\u0142o\u017cy\u0142y rodziny i maj\u0105 dzieci, dzi\u015b doros\u0142e). Ale one wcale przecie\u017c nie „dostosowywa\u0142y si\u0119 do patriarchalnego \u015bwiata”, tylko wywalcza\u0142y miejsce dla siebie (to prawda, \u017ce w patriarchacie trudniej, ale mo\u017cna) i po prostu robi\u0142y swoje. To s\u0105 silne osobowo\u015bci, kt\u00f3re zawsze wiedzia\u0142y, czego chc\u0105 w \u017cyciu i sztuce. Tej pewno\u015bci mo\u017cna pozazdro\u015bci\u0107, ale ona jest konieczna, je\u015bli chce si\u0119 co\u015b zrobi\u0107 naprawd\u0119. Mnie osobi\u015bcie (mo\u017ce to pokoleniowe, a mo\u017ce te\u017c dlatego, \u017ce to moja kole\u017canka jeszcze z czas\u00f3w studenckich) o wiele bli\u017csze by\u0142o to, co powiedzia\u0142a Lidia Zieli\u0144ska: \u017ce dla niej w og\u00f3le kwestie kobiece nie s\u0105 wa\u017cne przy tworzeniu sztuki, czuje si\u0119 przede wszystkim cz\u0142owiekiem, muzykiem, a bycie kobiet\u0105 dotyczy jej prywatno\u015bci i jest gdzie\u015b na dalszym planie.<\/p>\n\n\n\n Z pozycji tego uniwersalizmu stworzy\u0142a swoje Pustynnienie<\/em> na orkiestr\u0119, media elektroniczne i przestrze\u0144. I zn\u00f3w znamienne: Krzysztof Stefa\u0144ski z „Ruchu Muzycznego” (a wcze\u015bniej z „Glissanda”) zrozumia\u0142, \u017ce jest to dzie\u0142o poruszaj\u0105ce wa\u017cn\u0105 dzi\u015b („modn\u0105” to z\u0142e s\u0142owo, bo to przecie\u017c nader istotny problem) tematyk\u0119 ekologiczn\u0105. Ale, jak wyja\u015bni\u0142a kompozytorka, to nie jest utw\u00f3r o klimacie. I doda\u0142a, \u017ce w\u0142a\u015bciwie m\u00f3g\u0142by si\u0119 nazywa\u0107 Pustynnienie duszy<\/em>, bo od tego ca\u0142e z\u0142o si\u0119 zaczyna. Dzi\u015b nie ma ju\u017c we mnie l\u0119k\u00f3w. Zamiast si\u0119 sublimowa\u0107, przeistoczy\u0142y si\u0119 w\u00a0wielk\u0105 w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 \u2013 na g\u0142upot\u0119, chciwo\u015b\u0107 i\u00a0wszelkie zaniechania. Nie podo\u0142ali\u015bmy jako ludzie i\u00a0jako obywatele. Umiem to wyrazi\u0107 bez subtelno\u015bci, wy\u0142\u0105cznie grubymi kreskami<\/em> – napisa\u0142a wcze\u015bniej w om\u00f3wieniu. Zesp\u00f3\u0142 zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo rozrzucony po sali \u0142\u0105cznie z elektronik\u0105, zosta\u0142a zbudowana przestrze\u0144 daj\u0105ca si\u0119 odbiera\u0107 w s\u0142uchawkach, a wyrafinowane brzmienia stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej zimne, szorstkie, industrialne. Bardzo ciekawy ca\u0142y koncert mo\u017cna wci\u0105\u017c obejrze\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n PS. Oczywi\u015bcie wyrazy podziwu dla NOSPR, kt\u00f3ry fantastycznie si\u0119 wywi\u0105za\u0142 ze wszystkich nie\u0142atwych zada\u0144, pod batut\u0105 \u015bwietnego, znanego nam z Warszawskich Jesieni dyrygenta Francka Ollu, kt\u00f3ry poprowadzi orkiestr\u0119 tak\u017ce w niedziel\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ciekawe, \u017ce na koncercie inauguracyjnym katowickiego Festiwalu Prawykona\u0144 \u0142agodny by\u0142 skrzypek\/kompozytor, a gniewne dwie kompozytorki.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9563"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9563"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9567,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9563\/revisions\/9567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}