To pierwsza z trzech ksi\u0105\u017ceczek z nowej serii Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, kt\u00f3re do mnie trafi\u0142y. Pozosta\u0142e s\u0105 o Romanie Palestrze i Pawle Szyma\u0144skim, w przygotowaniu s\u0105 kolejne.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Tak si\u0119 zastanawiam ca\u0142y czas, dla kogo te ksi\u0105\u017ceczki s\u0105. Na stronie PWM pisz\u0105: „gratka dla meloman\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kultury, uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich (muzycznych, plastycznych, og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych o profilu humanistycznym), student\u00f3w”, a tak\u017ce „literatura w przyst\u0119pnej formule \u2013 bez nadmiaru faktografii i typowego aparatu naukowego, za to z anegdotami, ciekawostkami, fabularyzowanymi dialogami”. W pozycji o Lutos\u0142awskim s\u0105 i sformu\u0142owania, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 zrozumia\u0142e dla wszystkich.<\/p>\n\n\n\n
Jednak og\u00f3lnie ksi\u0105\u017ceczka Danuty Gwizdalanki czyta si\u0119 dobrze i szybko, jest napisana lekko i efektownie. Nic dziwnego: autorka zna\u0142a kompozytora osobi\u015bcie i wraz z Krzysztofem Meyerem napisa\u0142a chyba najbardziej cenion\u0105, dwutomow\u0105 jego monografi\u0119, wydan\u0105 swego czasu tak\u017ce przez PWM. Zadanie mia\u0142a wi\u0119c u\u0142atwione. Anegdot rzeczywi\u015bcie jest tu wiele, niekt\u00f3re bardzo ciekawe, rysuj\u0105ce portret niezwyk\u0142ej osobowo\u015bci, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy\u0142a wielki talent z r\u00f3wnie wielk\u0105 skromno\u015bci\u0105. Nie brak i kwestii \u015bwiatopogl\u0105dowych – wiadomo, \u017ce ma\u0142y Witek „chowa\u0142 si\u0119 na kolanach Dmowskiego”, zaprzyja\u017anionego z jego ojcem i stryjami, a drugie imi\u0119 mia\u0142 w\u0142a\u015bnie po nim; wiadomo, \u017ce w tej rodzinie mo\u017cna by\u0142o natrafi\u0107 na r\u00f3\u017cne formacje (cho\u0107 ojciec przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z endekami, matka wywodzi\u0142a si\u0119 z rodziny socjalist\u00f3w), natomiast w wieku doros\u0142ym Lutos\u0142awski plasowa\u0142 si\u0119 od endeckiego \u015bwiatopogl\u0105du jak najdalej. Mia\u0142 te\u017c zupe\u0142nie nowoczesny stosunek do religii: uwa\u017ca\u0142 j\u0105 za spraw\u0119 osobist\u0105, z kt\u00f3r\u0105 afiszowa\u0107 si\u0119 nie wypada. A sam by\u0142 przecie\u017c, jak przyznawa\u0142 prywatnie, g\u0142\u0119boko religijny.<\/p>\n\n\n\n
Anegdoty perl\u0105 si\u0119 jedna za drug\u0105, ale k\u0142opot si\u0119 zaczyna, kiedy trzeba powiedzie\u0107, na czym polega specyfika jego p\u00f3\u017aniejszej muzyki, a konkretnie tzw. aleatoryzmu kontrolowanego (zgadzam si\u0119 z Gwizdalank\u0105, \u017ce w\u0142a\u015bciwszym terminem jest zastosowany wcze\u015bniej przez Lutos\u0142awskiego: gra ad libitum<\/em>). Pr\u00f3bowa\u0142am si\u0119 wczu\u0107 w czytelnika niekoniecznie znaj\u0105cego niuanse muzyczne, nie m\u00f3wi\u0105c o tw\u00f3rczo\u015bci Lutos\u0142awskiego, i stwierdzi\u0142am, \u017ce opis staje si\u0119 jasny dopiero w momencie opisu Kwartetu smyczkowego<\/em>, kiedy mowa jest o niezale\u017cnych jednoczesnych monologach zamiast rozmowy.<\/p>\n\n\n\n To jednak jest chyba jedyny mankament, a og\u00f3lnie pozycja jest udana. Chocia\u017c troch\u0119 si\u0119 tu i \u00f3wdzie nie zgadzam z autork\u0105, np. gdy o Troix po\u00e8mes<\/em> d’Henri Michaux<\/em> m\u00f3wi, i\u017c obwo\u0142ano je „najwi\u0119kszym dzie\u0142em muzycznym od czas\u00f3w Chopina”, a Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz ten entuzjazm temperowa\u0142: „Przysz\u0142o\u015b\u0107 pokaza\u0142a, \u017ce mia\u0142 racj\u0119, bo jest to jeden z najrzadziej wykonywanych dzi\u015b utwor\u00f3w Lutos\u0142awskiego, i to nie tylko z powodu ma\u0142o praktycznej, bo du\u017cej obsady ch\u00f3rowo-orkiestrowej”. Mo\u017ce s\u0142owa rozentuzjazmowanego krytyka by\u0142y przesadne, ale jest to jednak dzie\u0142o wielkie i moim zdaniem jest rzadko wykonywane, poniewa\u017c jest po prostu piekielnie trudne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" To pierwsza z trzech ksi\u0105\u017ceczek z nowej serii Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, kt\u00f3re do mnie trafi\u0142y. Pozosta\u0142e s\u0105 o Romanie Palestrze i Pawle Szyma\u0144skim, w przygotowaniu s\u0105 kolejne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9602"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9602"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9603,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9602\/revisions\/9603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}