Druga z ma\u0142ych monografii PWM, autorstwa Krzysztofa Kwiatkowskiego, a dotycz\u0105ca tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, jest skrajnie inna od omawianej przeze mnie wcze\u015bniej ksi\u0105\u017ceczki z tej serii po\u015bwi\u0119conej Lutos\u0142awskiemu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W dalszym ci\u0105gu mam w\u0105tpliwo\u015bci, dla kogo jest ta seria. Oczywi\u015bcie ka\u017cdy autor bior\u0105c na warsztat danego kompozytora pisze o nim inaczej i m\u00f3wi to r\u00f3wnie wiele o jednym i drugim. Ale zdecydowanie trudniej pisze si\u0119 o kim\u015b, kto jest tak prywatnym i skromnym cz\u0142owiekiem, stroni\u0105cym od autopromocji (spr\u00f3bujcie szuka\u0107 nagra\u0144 Szyma\u0144skiego – TEGO Szyma\u0144skiego – w sieci, to zobaczycie, do jakiego stopnia), a przy tym dzia\u0142aj\u0105cym i id\u0105cym swoj\u0105 drog\u0105, ni\u017c o klasyku takim jak Lutos\u0142awski, kt\u00f3rego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest ju\u017c zamkni\u0119ta, a on sam nie obrazi si\u0119 za ujawnienie smakowitych anegdot na jego temat, jakie zaserwowa\u0142a w swojej ksi\u0105\u017ceczce Danuta Gwizdalanka. Je\u017celi jej dzie\u0142ko mo\u017ce spokojnie czyta\u0107 zaawansowany meloman, to ju\u017c to o Szyma\u0144skim jest raczej przeznaczone dla o wiele bardziej zaawansowanego, bardziej obeznanego w fachowych terminach czytelnika. (Co zreszt\u0105 jest szczeg\u00f3lnie ciekawe zwa\u017cywszy, \u017ce w\u0142a\u015bnie Krzysztof Kwiatkowski takim kim\u015b jest – to absolwent socjologii na UJ, dzi\u015b znakomity specjalista od muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej, autor monografii Luigiego Nono wydanej przez Krytyk\u0119 Polityczn\u0105. Mo\u017cna? Mo\u017cna).<\/p>\n\n\n\n
O ile wi\u0119c ksi\u0105\u017ceczka o Lutos\u0142awskim na biografii si\u0119 opiera (cho\u0107 i o muzyce tam jest), to ta o Szyma\u0144skim zajmuje si\u0119 przede wszystkim analiz\u0105 jego dzie\u0142, spojrzeniem na t\u0119 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z r\u00f3\u017cnych stron, pr\u00f3b\u0105 pogrupowania inspiracji, stylizacji, gatunk\u00f3w. Pewnie si\u0119 przydadz\u0105 studentom Akademii Muzycznych, mo\u017ce nie tylko. Troch\u0119 mi jednak brak pewnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re te\u017c s\u0105 istotne. Nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce muzykologicznych monografii tw\u00f3rczo\u015bci Szyma\u0144skiego powsta\u0142o ju\u017c par\u0119 (Violetty Kostki<\/a> i Natalii Szwab<\/a>), ale o samym Szyma\u0144skim jako postaci – praktycznie nic. Inna sprawa, \u017ce pewnie on sam by niekoniecznie to lubi\u0142.<\/p>\n\n\n\n Ja jestem w do\u015b\u0107 szczeg\u00f3lnej sytuacji znaj\u0105c troch\u0119 wi\u0119cej kontekst\u00f3w – znam kompozytora od czas\u00f3w licealnych i jego \u00f3wczesne kontakty i zainteresowania: gdy Krzysztof Kwiatkowski pisze o atencji Szyma\u0144skiego do baroku, nie wspomina, \u017ce si\u0119ga ona jeszcze w\u0142a\u015bnie do tamtych, licealnych czas\u00f3w, a zainteresowanie klawesynem wzi\u0119\u0142o si\u0119 nie tyle z inspiracji postaci\u0105 El\u017cbiety Chojnackiej (dla kt\u00f3rej zreszt\u0105 p\u00f3\u017aniej napisa\u0142 Partit\u0119 III<\/a><\/em>), co z przyja\u017ani z W\u0142adys\u0142awem K\u0142osiewiczem. Na flecie prostym gra\u0142 sam (cho\u0107 oficjalnie w liceum by\u0142 na fagocie), traktowa\u0142 to na tyle powa\u017cnie, \u017ce nawet pojecha\u0142 na Letni\u0105 Akademi\u0119 Muzyki Dawnej w Innsbrucku i by\u0142 to bliski mu instrument a\u017c do lat 80., kiedy to na nim w\u0142a\u015bnie gra\u0142 w pami\u0119tnym kompozytorsko-improwizatorskim zespole Niezale\u017cne Studio Muzyki Elektroakustycznej.<\/p>\n\n\n\n O wsp\u00f3lnych wyprawach w poszukiwaniu muzyki \u017ar\u00f3de\u0142 (w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142 te\u017c K\u0142osiewicz) opowiada na ko\u0144cu ksi\u0105\u017ceczki Edward Sielicki – i w\u0142a\u015bnie to, o czym pisz\u0105 w wypowiedziach finalnych on, Krzysztof Knittel i Stanis\u0142aw Krupowicz, jest mo\u017ce najciekawsze dla kogo\u015b, kto pragnie wreszcie jakiej\u015b monografii tego kompozytora. Urocze jest te\u017c wspomnienie, o kt\u00f3rym zreszt\u0105 Edward mi opowiada\u0142, o go\u0142\u0119biach (moim zdaniem to by\u0142y raczej synogarlice), kt\u00f3re trafi\u0142y do utworu Eals (Oomsu)<\/em> – tutaj<\/a> 4:26 – prosto z okna na ulicy Wilczej. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, tytu\u0142 tego utworu mnie rozczula, bo przypomina mi moje w\u0142asne dzieci\u0119ce zainteresowanie oznaczeniami literowymi na wagonach (a ka\u017cda literka co\u015b znaczy<\/a>!), z kt\u00f3rego rodzina troch\u0119 si\u0119 pod\u015bmiewa\u0142a, ale te\u017c si\u0119 zarazi\u0142a sprawdzaniem, kt\u00f3ry wagon jak si\u0119 „nazywa”.<\/p>\n\n\n\n Przy omawianiu poszczeg\u00f3lnych utwor\u00f3w brak mi te\u017c wa\u017cnych kontekst\u00f3w. Np. przy Sonacie na smyczki i perkusj\u0119<\/em> z 1982 r. dziwi brak informacji o tym, \u017ce utw\u00f3r powsta\u0142 na zam\u00f3wienie Andrzeja Ch\u0142opeckiego na szczeg\u00f3lny koncert PTMW z okazji stulecia urodzin Karola Szymanowskiego; tych zam\u00f3wie\u0144 by\u0142o kilka u r\u00f3\u017cnych kompozytor\u00f3w, a znale\u017a\u0107 si\u0119 w tych utworach mia\u0142o jakie\u015b nawi\u0105zanie do Mazurka<\/em> op. 62 nr 2. W Sonacie<\/em> znajduj\u0105 si\u0119 dwa cytaty z tego mazurka – o jednym wspomina Natalia Szwab tutaj<\/a> na str. 42, ale jest jeszcze drugi, te\u017c dok\u0142adny: sam koniec utworu jest nawi\u0105zaniem do pocz\u0105tku mazurka. Szkoda, \u017ce nie znalaz\u0142am nagrania – te\u017c bym pokaza\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Istotn\u0105 te\u017c informacj\u0105 jest wed\u0142ug mnie fakt, \u017ce Compartment 2, Car 7<\/em> jest nie tylko utworem baletowym, zam\u00f3wionym przez ameryka\u0144skiego choreografa Alonzo Kinga, ale te\u017c swoistym ho\u0142dem oddanym Edwardowi Hopperowi<\/a>. Owo znieruchomienie i samotno\u015b\u0107 a\u017c krzyczy z tego utworu, kt\u00f3ry zarazem jest po cz\u0119\u015bci przekszta\u0142con\u0105 Saraband\u0105<\/em> z Une Suite De Pi\u00e8ces De Clavecin Par Mr. Szyma\u0144ski<\/em> (tutaj<\/a> 14:15) – ten ostatni szczeg\u00f3\u0142 akurat w ksi\u0105\u017ceczce jest.<\/p>\n\n\n\n Mog\u0142abym tak jeszcze d\u0142ugo, bo temat bardzo mnie obchodzi i zdarza\u0142o mi si\u0119 o Szyma\u0144skim pisywa\u0107 (nawet jestem w tej ksi\u0105\u017ceczce cytowana, mi\u0142o mi), ale zamiast tego napisz\u0119 co\u015b jutro o paru nowszych jego utworach, kt\u00f3re do mnie trafi\u0142y. A ksi\u0105\u017ceczka – dobrze, \u017ce jest.<\/p>\n\n\n\n PS. Kiedy\u015b, gdy powstanie prawdziwa monografia Szyma\u0144skiego, mo\u017ce b\u0119dzie tam te\u017c o kontekstach politycznych, w tym kontrowersjach, jakie wzbudza w ostatnich latach w co poniekt\u00f3rych, ubieraj\u0105c si\u0119 na oficjalne okazje tak jak na tej<\/a> i tej<\/a> fotce… \ud83d\ude42 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Druga z ma\u0142ych monografii PWM, autorstwa Krzysztofa Kwiatkowskiego, a dotycz\u0105ca tw\u00f3rczo\u015bci Paw\u0142a Szyma\u0144skiego, jest skrajnie inna od omawianej przeze mnie wcze\u015bniej ksi\u0105\u017ceczki z tej serii po\u015bwi\u0119conej Lutos\u0142awskiemu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9616"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9616"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9636,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9616\/revisions\/9636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}