
{"id":9663,"date":"2021-08-08T23:50:40","date_gmt":"2021-08-08T21:50:40","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9663"},"modified":"2021-08-08T23:50:40","modified_gmt":"2021-08-08T21:50:40","slug":"fortepian-na-umschlagplatz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2021\/08\/08\/fortepian-na-umschlagplatz\/","title":{"rendered":"Fortepian na Umschlagplatz"},"content":{"rendered":"\n<p>Program recitalu Rados\u0142awa Sobczaka by\u0142 rzeczywi\u015bcie oryginalny, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z utwor\u00f3w dzi\u015b nieznanych, a nazwiska autor\u00f3w znane s\u0105 raczej z innych dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Znale\u017ali si\u0119 w\u015br\u00f3d nich wybitni piani\u015bci &#8211; Ignacy Friedman i Andrzej Czajkowski, cenieni dyrygenci &#8211; Adam M\u00fcnchheimer (by\u0142 dyrektorem warszawskiej opery), Juliusz Wertheim (zwi\u0105zany z warszawsk\u0105 filharmoni\u0105), Adolf Gustav Sonnenfeld (ten specjalizowa\u0142 si\u0119 raczej w l\u017cejszej muzie), a tak\u017ce prawnik Henryk Cylkow. Nie wiadomo nic bli\u017cej o Leonie Goldbergu, autorze wydanego w Pary\u017cu w 1909 r. walczyka <em>Galante conversation<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Utwory wi\u0119c by\u0142y w r\u00f3\u017cnych stylach i r\u00f3\u017cnej jako\u015bci. Troch\u0119 mog\u0142y zgrzyta\u0107 w tym miejscu walczyki jak ten wspomniany albo suita z baletu <em>Meluzyna<\/em> Sonnenfelda, ale mo\u017cna by\u0142o my\u015ble\u0107 w tym momencie o tym, \u017ce przyniesione tu zosta\u0142o wspomnienie o dawnej, beztroskiej Warszawie. Troch\u0119 inny nastr\u00f3j przywodzi\u0142y utwory p\u00f3\u017aniej urodzonych. <em>Mazurek<\/em> Cylkowa przypomina inne XX-wieczne mazurki, <em>Impromptu<\/em> Wertheima odrobin\u0119 przywodzi na my\u015bl m\u0142odego Skriabina, a utwory z cyklu <em>Polnische Lyrik<\/em> Friedmana maj\u0105 lekki posmak impresjonizmu. Ale jedynym utworem, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 tu na swoim miejscu, zar\u00f3wno z powod\u00f3w muzycznych, jak te\u017c z powodu samego autora, by\u0142a jedna z <em>Inwencji<\/em> op. 2 Andrzeja Czajkowskiego &#8211; o ile si\u0119 nie myl\u0119, to by\u0142a <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=1q1ZIwhJjhw\">ta<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>To by\u0142 w\u0142a\u015bciwie emocjonalny punkt kulminacyjny programu. Nie spos\u00f3b zreszt\u0105 by\u0142o nie my\u015ble\u0107 o matce kompozytora, kt\u00f3ra nie chcia\u0142a wyj\u015b\u0107 z getta z synkiem i matk\u0105, bo chcia\u0142a zosta\u0107 ze swoim drugim m\u0119\u017cem. Oczywi\u015bcie oboje musieli ostatecznie wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu do Treblinki &#8211; w\u0142a\u015bnie tutaj, w tym miejscu. Andrzej napisa\u0142 do matki po wojnie wstrz\u0105saj\u0105cy list, kt\u00f3ry trafi\u0142 do spektaklu Krzysztofa Warlikowskiego <em>(A)pollonia<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Program recitalu Rados\u0142awa Sobczaka by\u0142 rzeczywi\u015bcie oryginalny, sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z utwor\u00f3w dzi\u015b nieznanych, a nazwiska autor\u00f3w znane s\u0105 raczej z innych dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9663"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9663"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9663\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9664,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9663\/revisions\/9664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}