{"id":9808,"date":"2021-10-31T19:12:57","date_gmt":"2021-10-31T18:12:57","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9808"},"modified":"2021-10-31T20:25:30","modified_gmt":"2021-10-31T19:25:30","slug":"odchodzi-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2021\/10\/31\/odchodzi-historia\/","title":{"rendered":"Odchodzi historia"},"content":{"rendered":"\n

To jest czas wspominania tych, co odeszli. Gdy spojrzy si\u0119 tutaj<\/a>, wida\u0107, jak wa\u017cne osoby w dziedzinie muzyki zmar\u0142y w ci\u0105gu ostatniego roku.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Z r\u00f3\u017cnych dziedzin, z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w r\u00f3\u017cnym wieku. Jako\u015b zaj\u0119ta innymi sprawami nie zauwa\u017cy\u0142am np., \u017ce w ko\u0144cu wrze\u015bnia, zaraz po swoich 89. urodzinach zmar\u0142 jeden z najwybitniejszych tw\u00f3rc\u00f3w litewskich, Bronius Kutavi\u010dius – pami\u0119tam wra\u017cenie, jakie wywar\u0142 na Warszawskiej Jesieni swoim dzie\u0142em-rytua\u0142em Ostatnie obrz\u0119dy poga\u0144skie<\/em>, a potem kolejnymi z tego cyklu. By\u0142o to wtedy niezwykle od\u015bwie\u017caj\u0105ce – w ponurych latach 80., kiedy to szuka\u0142o si\u0119 nowej duchowo\u015bci na pocieszenie.<\/p>\n\n\n\n

Chcia\u0142am si\u0119 jednak tym razem zatrzyma\u0107 na paru osobach, kt\u00f3re uczestniczy\u0142y w \u017cyciu muzycznym w inny spos\u00f3b: opisuj\u0105cy, towarzysz\u0105cy, dokumentuj\u0105cy. Tw\u00f3rczy w inny spos\u00f3b: w kreowaniu teoretycznego oparcia dla dzie\u0142a artystycznego. Czyli – muzykologach. A raczej, muzykolo\u017ckach, m\u00f3wi\u0119 bowiem o trzech wspania\u0142ych profesoressach, barwnych postaciach, kt\u00f3re tworzy\u0142y histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Prawie dwa tygodnie temu zmar\u0142a prof. Anna Czekanowska-Kukli\u0144ska, tw\u00f3rczyni polskiej powojennej etnomuzykologii. Stworzy\u0142a na Uniwersytecie Warszawskim Zak\u0142ad Etnomuzykologii, pierwszy taki w naszym kraju; kierowa\u0142a nim przez wiele lat, przez pewien czas pe\u0142ni\u0105c r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 dyrektora ca\u0142ego Instytutu Muzykologii. By\u0142a badaczk\u0105 cenion\u0105 w \u015bwiecie, wychowa\u0142a ca\u0142e pokolenia etnomuzykolog\u00f3w (jej studenci nazywali j\u0105 familiarnie „ciotk\u0105”). Mia\u0142a oczywi\u015bcie swoje osobiste upodobania, ale mimo tego by\u0142a osob\u0105 otwart\u0105. Warto przeczyta\u0107 t\u0119 rozmow\u0119<\/a>, kt\u00f3ra wiele m\u00f3wi o tej interesuj\u0105cej osobie, maj\u0105cej etnografi\u0119 w genach (uprawia\u0142 t\u0119 dziedzin\u0119 jej ojciec, prof. Jan Czekanowski), wywodz\u0105cej si\u0119 ze \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma (przedwojennego Lwowa) i towarzysz\u0105cej \u015bwiatom odchodz\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n

Od \u015bmierci prof. Marii Manturzewskiej za nieca\u0142e dwa tygodnie minie rok – odesz\u0142a nied\u0142ugo po swych 90. urodzinach. Co prof. Czekanowska uczyni\u0142a dla polskiej etnomuzykologii, to prof. Manturzewska dla psychologii muzyki. Zajmowa\u0142a si\u0119 t\u0105 dziedzin\u0105 od m\u0142odych lat, badaj\u0105c percepcj\u0119 muzyki, ale te\u017c np. rozw\u00f3j muzyk\u00f3w od samych pocz\u0105tk\u00f3w ich artystycznej drogi (osobisty wtr\u0119t: w\u0142a\u015bnie w zwi\u0105zku z jej badaniami pozna\u0142am pani\u0105 profesor b\u0119d\u0105c jeszcze dzieckiem i chodz\u0105c na rozmaite ordynowane przez ni\u0105 testy). Z czasem za\u0142o\u017cy\u0142a przy warszawskiej uczelni muzycznej Katedr\u0119 Psychologii Muzyki. Niestety, to dzie\u0142o zosta\u0142o zmarnowane i dzi\u015b psychologia muzyki na UMFC nie istnieje, cho\u0107 prowadzono tam wiele wa\u017cnych i interesuj\u0105cych bada\u0144. Tutaj<\/a> mo\u017cna szerzej poczyta\u0107 o drodze naukowej pani profesor, kt\u00f3ra polega\u0142a nie tylko na osobistym dzia\u0142aniu, ale te\u017c inspirowaniu. Spotyka\u0142y\u015bmy si\u0119 przy r\u00f3\u017cnych okazjach, zw\u0142aszcza w czasach, gdy pisywa\u0142am o edukacji muzycznej. Zawsze dociekliwa, a zarazem niezwykle \u017cyczliwa i serdeczna, kiedy wypytywa\u0142a, co s\u0142ycha\u0107 i nie by\u0142a to kurtuazja, lecz autentyczne zainteresowanie.<\/p>\n\n\n\n

Podobn\u0105 wielk\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 do drugiego cz\u0142owieka odczuwa\u0142o si\u0119 zawsze w kontakcie z prof. Regin\u0105 Ch\u0142opick\u0105, kt\u00f3ra zmar\u0142a tydzie\u0144 temu. Urodzona pod Lwowem, zwi\u0105zana z Krakowem, by\u0142a nie tyle muzykolo\u017ck\u0105, co teoretyczk\u0105 muzyki, dzia\u0142aj\u0105c\u0105 na tamtejszej Akademii Muzycznej. W centrum jej zainteresowa\u0144 le\u017ca\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Pendereckiego, na kt\u00f3rej temat wyda\u0142a szereg publikacji (by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych, ale te\u017c najbardziej wnikliwych jej analityk\u00f3w), a tak\u017ce szerzej muzyka wsp\u00f3\u0142czesna, a zw\u0142aszcza teatr muzyczny. R\u00f3wnie\u017c zdoby\u0142a mi\u0119dzynarodowe uznanie, a ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142a pracy pedagogicznej, kt\u00f3r\u0105 kontynuowa\u0142a do p\u00f3\u017anych lat – rozmawia\u0142y\u015bmy o tym, gdy spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 par\u0119 lat temu przypadkiem na Plantach i przysiad\u0142y\u015bmy na ploteczki. Nie by\u0142o chyba osoby, kt\u00f3ra by jej nie lubi\u0142a i nie szanowa\u0142a – to wspomnienie<\/a> r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi o niej wiele. Taka w\u0142a\u015bnie by\u0142a, tak\u0105 j\u0105 b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To jest czas wspominania tych, co odeszli. Gdy spojrzy si\u0119 tutaj, wida\u0107, jak wa\u017cne osoby w dziedzinie muzyki zmar\u0142y w ci\u0105gu ostatniego roku.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9808"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9811,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9808\/revisions\/9811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}