
{"id":9842,"date":"2021-11-20T23:58:18","date_gmt":"2021-11-20T22:58:18","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9842"},"modified":"2021-11-21T00:05:56","modified_gmt":"2021-11-20T23:05:56","slug":"romantycznie-neoromantycznie-i-nieromantycznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2021\/11\/20\/romantycznie-neoromantycznie-i-nieromantycznie\/","title":{"rendered":"Romantycznie, neoromantycznie i nieromantycznie"},"content":{"rendered":"\n<p>Przysz\u0142y rok ma by\u0107 w Polsce Rokiem Romantyzmu (polskiego co prawda), ale ju\u017c teraz mamy przedsmak na Eufoniach i nie tylko.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Najpierw wi\u0119c wspomn\u0119 o koncercie, na kt\u00f3rym by\u0142am w po\u0142udnie w Nowej Miodowej. By\u0142 to fina\u0142 projektu Musethica, kt\u00f3ry realizowany by\u0142 ju\u017c w wielu krajach, a teraz po raz pierwszy pojawi\u0142 si\u0119 w Polsce i miejmy nadziej\u0119, \u017ce pozostanie, bo to wspania\u0142a sprawa. Inicjatorem w 2012 r. by\u0142 znakomity altowiolista Avri Levitan, pochodz\u0105cy z Izraela (dzi\u015b nam powiedzia\u0142, \u017ce rodzina jego matki jest z Bia\u0142egostoku), ale mieszkaj\u0105cy w Berlinie. W ramach Musethiki najpierw s\u0105 warsztaty z m\u0142odymi muzykami, a potem wsp\u00f3lne wyst\u0119py w nietypowych miejscach: szko\u0142ach, domach opieki, wi\u0119zieniach&#8230; Z polskiej strony patronuje projektowi Sinfonia Varsovia, zawsze bliska ideom edukacyjnym, kt\u00f3ra po\u0142\u0105czy\u0142a warsztaty z projektem Akademii Sinfonii Varsovii, w ramach kt\u00f3rego zaprasza m\u0142odych muzyk\u00f3w w cyklu rocznym i daje im przedsmak pracy z orkiestr\u0105. Dzi\u015b gra\u0142a tr\u00f3jka m\u0142odych smyczkowc\u00f3w: skrzypaczka Julia Iwanciw oraz wiolonczeli\u015bci Mateusz B\u0142aszczak i Ma\u0142gorzata Bieja, a tak\u017ce Levitan i &#8211; w <em>Kwintecie C-dur<\/em> Schuberta &#8211; Anna Maria Sta\u015bkiewicz jako pierwsze skrzypce. Sk\u0142ad instrumentalny tegorocznej Akademii zadecydowa\u0142 o repertuarze: wybrano dzie\u0142a z dwiema wiolonczelami, a wi\u0119c poza utworem Schuberta<em> II Kwartet e-moll<\/em> op. 35 Antona Arenskiego o nietypowym sk\u0142adzie (skrzypce, alt\u00f3wka i dwie wiolonczele), przepi\u0119kny utw\u00f3r z nawi\u0105zaniami do \u015bpiew\u00f3w cerkiewnych w I cz\u0119\u015bci, wariacjami na temat ch\u00f3ralnej <em>Legendy<\/em> Czajkowskiego oraz fina\u0142em, w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 temat dobrze znany z Beethovena i Musorgskiego. Bardzo emocjonalne oba dzie\u0142a, wi\u0119c nic dziwnego, \u017ce podobno reakcje na koncerty w szko\u0142ach &#8211; a takich par\u0119 dali &#8211; by\u0142y niesamowite.<\/p>\n\n\n\n<p>Po po\u0142udniowej dawce romantyzmu &#8211; wieczorny neoromantyzm w FN na Eufoniach. A w\u0142a\u015bciwie eklektyzm, bo z ma\u0142ymi wypadami w stron\u0119 impresjonizmu. Ludomira Micha\u0142a Rogowskiego z Dor\u0105 Peja\u010devi\u0107 \u0142\u0105czy nie tylko zbli\u017cony wiek i styl, ale te\u017c Chorwacja, tylko \u017ce kiedy w 1926 r. zamieszka\u0142 w Dubrowniku, gdzie \u017cy\u0142 potem przez niemal 30 lat, to ona w\u00f3wczas ju\u017c od trzech lat nie \u017cy\u0142a, a kilkana\u015bcie ostatnich lat \u017cycia sp\u0119dzi\u0142a w Niemczech. By\u0142a szlachciank\u0105, ale nie tylko buja\u0142a w ob\u0142okach: podczas I wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142a jako piel\u0119gniarka. <em>Symfoni\u0119<\/em> <em>fis-moll<\/em> napisa\u0142a zaraz po wojnie, dlatego du\u017co w niej dramatyzmu i melancholii. Mo\u017cna jej wys\u0142ucha\u0107 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=940dNX5zHEU\">tutaj<\/a> &#8211; kawa\u0142 porz\u0105dnej roboty na du\u017cej, mahlerowskiej orkiestrze. Z kolei <em>Impresje dubrownickie<\/em> Rogowskiego powsta\u0142y w 1950 roku i s\u0105 po prostu zbiorem mi\u0142ych pejza\u017cy &#8211; niestety w sieci jest tylko <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=fUVWAyLozZU\">ten fragment<\/a>. W tak dobrym wykonaniu jak NOSPR-u, tym razem pod batut\u0105 esto\u0144skiej dyrygentki Anu Tali, przyjemnie by\u0142o s\u0142ucha\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomi\u0119dzy te dwa utwory wstawiono w ostatniej chwili <em>Fratres<\/em> Arvo P\u00e4rta. Ciekawostka: planowane pierwsze polskie wykonanie tego utworu mia\u0142o si\u0119 odby\u0107 bodaj w 1980 r., ale w\u0142adze wymusi\u0142y zdj\u0119cie go z programu, poniewa\u017c kompozytor w\u0142a\u015bnie &#8222;wybra\u0142 wolno\u015b\u0107&#8221; w Wiedniu &#8211; ostatecznie wykonano je dopiero 7 lat p\u00f3\u017aniej. Historia zatoczy\u0142a wi\u0119c ko\u0142o i ten utw\u00f3r zast\u0105pi\u0142 inny, r\u00f3wnie\u017c z powod\u00f3w cenzuralnych. Troch\u0119 o co innego posz\u0142o, bo w <em>Fratres<\/em> nie by\u0142o nic, co mog\u0142o zosta\u0107 uznane za nieprawomy\u015blne. A w przypadku nowego utworu Paw\u0142a Szyma\u0144skiego <em>It&#8217;s fine, isn&#8217;t it?<\/em> na flet i orkiestr\u0119 chodzi\u0142o o jedn\u0105 minut\u0119, kt\u00f3rej zabrzmienia wystraszyli si\u0119 organizatorzy. I ta historia ju\u017c jest zupe\u0142nie nieromantyczna (utw\u00f3r Szyma\u0144skiego zreszt\u0105 te\u017c).<\/p>\n\n\n\n<p>Tak sobie my\u015bl\u0119, \u017ce w tym, i\u017c plemi\u0119 Moj\u017cesza musia\u0142o b\u0142\u0105dzi\u0107 po pustyni 40 lat, a do Ziemi Obiecanej mogli wej\u015b\u0107 dopiero ci, co ju\u017c nie pami\u0119tali niewoli, by\u0142a wielka m\u0105dro\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przysz\u0142y rok ma by\u0107 w Polsce Rokiem Romantyzmu (polskiego co prawda), ale ju\u017c teraz mamy przedsmak na Eufoniach i nie tylko.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9842"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9842"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9851,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9842\/revisions\/9851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}