
{"id":9928,"date":"2022-01-22T00:44:10","date_gmt":"2022-01-21T23:44:10","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=9928"},"modified":"2022-01-22T00:44:10","modified_gmt":"2022-01-21T23:44:10","slug":"trzy-swiaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2022\/01\/22\/trzy-swiaty\/","title":{"rendered":"Trzy \u015bwiaty"},"content":{"rendered":"\n<p>Mimo \u017ce Andrzej Boreyko wiele u mnie straci\u0142 z powodu skandalu z Kaczmarkiem (mam nadziej\u0119, \u017ce ju\u017c rozumie, \u017ce by\u0142 to jego najgorszy pomys\u0142 ever), nadal ceni\u0119 jego umiej\u0119tno\u015bci w odkrywaniu dzie\u0142 ma\u0142o znanych.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Wspomnia\u0142am tydzie\u0144 temu, \u017ce to on zaproponowa\u0142 Julianowi Rachlinowi wykonanie <em>P\u00f3r roku<\/em> G\u0142azunowa, kt\u00f3re nigdy tu nie by\u0142y grane. Z programu tego koncertu, ju\u017c pod batut\u0105 samego Boreyki, dwa utwory zabrzmia\u0142y tu po raz pierwszy: poemat symfoniczny <em>Amazonas<\/em> Heitora Villi-Lobosa i <em>Koncert potr\u00f3jny<\/em> na skrzypce, wiolonczel\u0119, bajan (rosyjsk\u0105 wersj\u0119 akordeonu) i orkiestr\u0119 Sofii Gubajduliny (2 grudnia ci sami soli\u015bci &#8211; Piotr P\u0142awner, Ivan Monighetti i Klaudiusz Baran &#8211; zagrali go w NOSPR z tamtejsz\u0105 orkiestr\u0105 pod batut\u0105 Domingo Hindoyana).<\/p>\n\n\n\n<p>Utwory dzieli r\u00f3wno sto lat. <em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=1LbpjOyi2c4\">Amazonas<\/a><\/em> to dzie\u0142o wzgl\u0119dnie jeszcze m\u0142odego, bo 30-letniego kompozytora i zupe\u0142nie nie przypomina hit\u00f3w w typie <em>Bachianas brasileiras<\/em>. To muzyka mocna i g\u0119sta, troch\u0119 dzika, w stylistyce &#8211; bo ja wiem, gdzie\u015b pomi\u0119dzy Debussym a m\u0142odym Prokofiewem, z niezwyk\u0142ymi brzmieniami, mroczna i egzotyczna. Doprawdy nie wiem, sk\u0105d autor om\u00f3wienia w programie wzi\u0105\u0142 podobie\u0144stwo do Wagnera i Richarda Straussa &#8211; ani przez chwil\u0119 nie mia\u0142am takich skojarze\u0144. Z przodu siedzia\u0142o dwoje muzyk\u00f3w graj\u0105cych na nietuzinkowych instrumentach: sopranowej violi da gamba (raczej niespotykanej w XX-wiecznej orkiestrze) i <a href=\"https:\/\/www.wikiwand.com\/pl\/Skrzypce_Stroha\">skrzypcach Stroha<\/a>; dyrygent poprosi\u0142 ich, by te instrumenty na wst\u0119pie pokazali i powiedzieli o nich par\u0119 s\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=nrYknLajgLc\">Koncert potr\u00f3jny<\/a><\/em> zosta\u0142 napisany przez 86-letni\u0105 kompozytork\u0119, co ju\u017c samo w sobie jest czym\u015b niezwyk\u0142ym, ale te\u017c niezwyk\u0142a to osoba i si\u0142a jej muzyki &#8211; bardzo intensywnej, wyrazistej. Instrumenty solowe rzadko wyst\u0119puj\u0105 tu jako trio, jak np. w koncercie Beethovena, lecz cz\u0119sto skrzypce z wiolonczel\u0105 w duecie, graj\u0105ce czasem razem, a kiedy indziej podejmuj\u0105ce od siebie wzajemnie w\u0105tek, przeciwstawiane s\u0105 akordeonowi. Ka\u017cda z tych &#8222;stron&#8221; wsp\u00f3\u0142pracuje z innymi grupami instrument\u00f3w. Wszystko razem robi du\u017ce wra\u017cenie. Ucieszy\u0142a mnie dobra forma Monighettiego (bo bywa\u0142o ju\u017c r\u00f3\u017cnie), no i P\u0142awnera, do kt\u00f3rego koncert\u00f3w jako\u015b ostatnio nie mia\u0142am szcz\u0119\u015bcia &#8211; zawsze mi si\u0119 na co\u015b tam nak\u0142ada\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>My\u015bla\u0142am nawet, \u017ceby urwa\u0107 si\u0119 z drugiej cz\u0119\u015bci, bo po Gubajdulinie niespecjalnie ju\u017c chcia\u0142o mi si\u0119 s\u0142ucha\u0107 Berlioza, ale jednak zosta\u0142am. By\u0142o nienajgorzej, ale bynajmniej nie idealnie. Ju\u017c nie m\u00f3wi\u0105c, \u017ce odk\u0105d znam wykonania &#8222;historyczne&#8221; tego utworu, to wol\u0119 je od wykona\u0144 przez wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 orkiestr\u0119. To s\u0105 ca\u0142kiem inne brzmienia. Ale i tak mog\u0142am sobie przypomnie\u0107 te wszystkie dziwno\u015bci, za kt\u00f3re lubi\u0119 ten utw\u00f3r; cho\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 <em>W\u015br\u00f3d p\u00f3l<\/em> nie by\u0142a zagrana najciekawiej (powinna tam by\u0107 wr\u0119cz elektryczna atmosfera napi\u0119cia, inaczej nie da si\u0119 tego s\u0142ucha\u0107), to znalaz\u0142am sobie zaj\u0119cie: wychwytywanie nawi\u0105za\u0144 (a jest ich tam troch\u0119) do Beethovena &#8211; <em>Pastoralnej<\/em> i nie tylko.<\/p>\n\n\n\n<p>Sobota to pierwszy dzie\u0144 <a href=\"http:\/\/www.lutoslawski.org.pl\/pl\/event,246.html\">festiwalu \u0141a\u0144cuch XIX<\/a>, kt\u00f3ry w tym roku w ca\u0142o\u015bci odb\u0119dzie si\u0119 w Studiu im. Lutos\u0142awskiego; wszystkie koncerty b\u0119d\u0105 te\u017c na antenie radiowej Dw\u00f3jki, niekt\u00f3re w transmisji bezpo\u015bredniej, jak inauguracja, inne odtworzone p\u00f3\u017aniej. Na pocz\u0105tek wi\u0119c NOSPR pod batut\u0105 Clelii Cafiero, a poza <em>Grami weneckimi<\/em> Lutos\u0142awskiego i Sonetami Boles\u0142awa Szabelskiego b\u0119dzie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 <em>Pianophonie<\/em> Kazimierza Serockiego (w opracowaniu Cezarego Duchnowskiego), tym razem w wykonaniu \u015bwietnej krakowskiej pianistki Martyny Zakrzewskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak ju\u017c przy pianistach i przy Polskim Radiu jeste\u015bmy, to w\u0142a\u015bnie premier\u0119 ma wydana przez PR SA p\u0142yta Piotra Sa\u0142ajczyka z pierwszymi trzema sonatami Wajnberga. P\u0142yta jest dost\u0119pna <a href=\"https:\/\/sklep.polskieradio.pl\/pl\/p\/Piotr-Salajczyk-Weinberg.-Piano-Sonatas-Nos.-1-3-CD\/1326\">w sklepie<\/a>, tutaj <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=jXH1xksCh5k\">zapowied\u017a<\/a>, a tu <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=BA-o_7p2x8s\">ma\u0142a pr\u00f3bka<\/a>. Mam nadziej\u0119, \u017ce i druga cz\u0119\u015b\u0107, z pozosta\u0142ymi trzema sonatami, te\u017c b\u0119dzie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mimo \u017ce Andrzej Boreyko wiele u mnie straci\u0142 z powodu skandalu z Kaczmarkiem (mam nadziej\u0119, \u017ce ju\u017c rozumie, \u017ce by\u0142 to jego najgorszy pomys\u0142 ever), nadal ceni\u0119 jego umiej\u0119tno\u015bci w odkrywaniu dzie\u0142 ma\u0142o znanych.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9928"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9929,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9928\/revisions\/9929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}