Przemog\u0142am si\u0119 jednak i mimo gorszej ni\u017c wczorajsza pogody uda\u0142am si\u0119 do Studia im. Lutos\u0142awskiego. I bardzo si\u0119 ciesz\u0119, bo s\u0142uchanie takiej muzyki na \u017cywo to zupe\u0142nie inna bajka. Zw\u0142aszcza w dobrym wykonaniu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Haydn na pocz\u0105tek. Na dzisiejszy koncert zosta\u0142a wybrana Symfonia A-dur „Tempora mutantur”<\/em>. Pow\u00f3d by\u0142 oczywisty: to by\u0142 jeden z ulubionych kompozytor\u00f3w Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3ry zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce bardzo sobie ceni jego spos\u00f3b „prowadzenia przez utw\u00f3r”. Nie by\u0142a to ta sama symfonia, kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b zadyrygowa\u0142 z NOSPR (jedyne nagranie innej ni\u017c w\u0142asna muzyki pod jego batut\u0105, kt\u00f3re si\u0119 zachowa\u0142o) – tamt\u0105 by\u0142a Symfonia G-dur „Oksfordzka”<\/em>. Ta, kt\u00f3r\u0105 us\u0142yszeli\u015bmy dzi\u015b, jest o wiele mniej popularna – i dobrze czasem pos\u0142ucha\u0107 innego, mniej znanego Haydna.<\/p>\n\n\n\n I Koncert skrzypcowy<\/em>, jeszcze przedwojenny, Gra\u017cyna Bacewicz napisa\u0142a maj\u0105c 28 lat. By\u0142a ju\u017c po studiach w Pary\u017cu u Nadii Boulanger i neoklasycyzm (w\u00f3wczas m\u00f3wiono: modernizm) przywioz\u0142a prosto z Francji. Jest to utw\u00f3r, kt\u00f3ry sprawia niespodzianki ju\u017c od samego pocz\u0105tku – i \u017ceby to wszystko us\u0142ysze\u0107, lepiej s\u0142ucha\u0107 na \u017cywo – np. tutaj<\/a> nie s\u0142ycha\u0107, jak po pierwszym temacie skrzypiec wchodzi w tle perkusja. Muzyka charakterna jak na ka\u017cdym etapie tw\u00f3rczo\u015bci kompozytorki, zadziorna i optymistyczna. \u015awietnie wykona\u0142a ten utw\u00f3r Anna Maria Sta\u015bkiewicz – i od razu powiem, \u017ce r\u00f3wnie wspania\u0142e wykonanie \u0141a\u0144cucha II<\/em> Lutos\u0142awskiego da\u0142a na zako\u0144czenie koncertu.<\/p>\n\n\n\n Zatrzymam si\u0119 jednak przy punkcie centralnym, jakim by\u0142a kompozycja Paw\u0142a Szyma\u0144skiego quasi una sinfonietta<\/em> – w wersji drugiej, czyli na orkiestr\u0119 symfoniczn\u0105. To ju\u017c do\u015b\u0107 stary utw\u00f3r: pierwsza wersja, dla London Sinfonietty, powsta\u0142a w 1990 r., druga w dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej. Jest to jedno z tych dzie\u0142, kt\u00f3re mnie nieodmiennie wzruszaj\u0105. Bardzo celnie zestawiono w programie wypowiedzi krytyk\u00f3w ze s\u0142owami samego kompozytora. M.in. Andrzej Ch\u0142opecki: „Obok pastiszowo-persyfla\u017cowej gry z gestykulacj\u0105 dawnych konwencji mamy (…) frapuj\u0105c\u0105 rozgrywk\u0119 tocz\u0105c\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy muzycznym czasem i muzyczn\u0105 przestrzeni\u0105”, Krzysztof Szwajgier: „Do og\u00f3lnie znanych cech kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej (…) Szyma\u0144ski dodaje w\u0142asn\u0105 gorzk\u0105 diagnoz\u0119. U\u015bwiadamia nam, \u017ce z dzie\u0142a dawnych mistrz\u00f3w dociera dzi\u015b do nas przede wszystkim poz\u00f3r, puste gesty, obiegowe i sztampowe modele d\u017awi\u0119kowe”.<\/p>\n\n\n\n Zawsze intuicyjnie uwa\u017ca\u0142am, \u017ce to o czym\u015b ca\u0142kiem innym muzyka, \u017ce to nie jest „obna\u017canie pustych gest\u00f3w”, lecz \u015bwiadomo\u015b\u0107 rozpadu i rozpaczliwe pr\u00f3by przywr\u00f3cenia proporcji, skazane – co wida\u0107 w dalszej cz\u0119\u015bci utworu – na pora\u017ck\u0119. I zgadza si\u0119 to z tym, co m\u00f3wi kompozytor w zacytowanej w programie wypowiedzi: „Pr\u00f3buj\u0119 znale\u017a\u0107 klucz do tradycji. Tradycja, w znaczeniu muzyki z przesz\u0142o\u015bci, opartej na pewnych dobrze funkcjonuj\u0105cych konwencjach, jest tworzywem, ale co\u015b, co staje si\u0119 tworzywem, jest ju\u017c czym\u015b martwym. Bior\u0119 z tego tworzywa co\u015b, co mog\u0119 zdemontowa\u0107, rozebra\u0107 na kawa\u0142ki, a potem z\u0142o\u017cy\u0107 inn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Nie mam przy tym jakich\u015b tendencji destrukcyjnych. Przeciwnie – jest to rodzaj nostalgii za czym\u015b bardzo dobrze znanym, bliskim, czym\u015b nieuchwytnym, cho\u0107 bardzo jasnym”.<\/p>\n\n\n\n