{"id":1061,"date":"2019-04-12T11:40:29","date_gmt":"2019-04-12T09:40:29","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=1061"},"modified":"2019-05-04T22:41:43","modified_gmt":"2019-05-04T20:41:43","slug":"zloty-wiek-dmitrija-szostakowicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2019\/04\/12\/zloty-wiek-dmitrija-szostakowicza\/","title":{"rendered":"\u201eZ\u0142oty wiek\u201d Dmitrija Szostakowicza"},"content":{"rendered":"

Pierwsze libretto napisa\u0142 re\u017cyser filmowy – Aleksandr Iwanowski. Na wystawie przemys\u0142owej \u201eZ\u0142oty wiek\u201d, w bli\u017cej nieokre\u015blonym mie\u015bcie w zachodniej Europie, faszystowska dru\u017cyna pi\u0142karzy rywalizowa\u0142a z dru\u017cyn\u0105 komunistyczn\u0105. By\u0142 te\u017c pokaz wielkiej armaty (\u201enajwa\u017cniejszego eksponatu\u201d) i runda bokserska mi\u0119dzy bia\u0142ym i czarnosk\u00f3rym bokserem. Tancerka kabaretowa (Olga Jordan) – ta\u0144cz\u0105c zmys\u0142owe adagio<\/em> w parze z Faszyst\u0105 (Leonid \u0141awrowski) – uwodzi\u0142a radzieckiego Kapitana (Konstantin Zujkow). Komsomo\u0142ka spacerowa\u0142a po mie\u015bcie z Murzynem. Kapitalistyczni str\u00f3\u017ce porz\u0105dku urz\u0105dzili prowokacj\u0119, aby skompromitowa\u0107 Kapitana. Na stadionie trwa\u0142y zawody sportowe w r\u00f3\u017cnych dyscyplinach – boksie, rzucie dyskiem, tenisie, koszyk\u00f3wce i pi\u0142ce no\u017cnej. Projekcje filmowe ukazywa\u0142y bur\u017cuazyjne rozrywki i pogo\u0144 policji za Komsomo\u0142k\u0105 i Murzynem. W finale – podczas pota\u0144c\u00f3wki urz\u0105dzonej pod has\u0142em \u201eZ\u0142oty wiek\u201d – Galina U\u0142anowa jako m\u0142oda zachodnia Komunistka demaskowa\u0142a podst\u0119pnego Faszyst\u0119, w tym samym czasie towarzysze-robotnicy uwalniali wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych; spektakl ko\u0144czy\u0142 si\u0119 \u201eTa\u0144cem solidarno\u015bci\u201d robotnik\u00f3w z pi\u0142karzami radzieckimi.<\/p>\n

Choreografi\u0119 stworzyli Wasilij Wajnonen i Leonid Jakobson. Spektakl zosta\u0142 wystawiony w Leningradzie w 1930 r. I chocia\u017c wcze\u015bniej otrzyma\u0142 I nagrod\u0119 w konkursie na balet o tematyce wsp\u00f3\u0142czesnej zosta\u0142 szybko usuni\u0119ty z repertuaru. \u201eAutorom zarzucano powierzchowne podej\u015bcie do zjawisk wsp\u00f3\u0142czesnych, schematyczno\u015b\u0107 postaci i brak ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0105tku dramatycznego\u201d – napisa\u0142a w \u201ePrzewodniku baletowym\u201d Irena Turska.<\/p>\n

Najbardziej cenzor\u00f3w dra\u017cni\u0142a jednak muzyka Szostakowicza, w kt\u00f3rej odnale\u017ali niepo\u017c\u0105dane awangardowe elementy – modernistyczne, bur\u017cuazyjne, nie wykazuj\u0105ce w\u0142a\u015bciwego zwi\u0105zku ze spo\u0142ecze\u0144stwem komunistycznym, bli\u017csze kulturze zachodniej i pogardzanemu kapitalizmowi.<\/p>\n

Uznanie zdoby\u0142 \u201eZ\u0142oty wiek\u201d dopiero na scenie Teatru Bolszoj w Moskwie w 1982 r. Z nowym librettem<\/a> napisanym przez Isaaka Glikmana i Jurija Grigorowicza, autora choreografii.<\/p>\n

\"Zdj\u0119cie:

Zdj\u0119cie: Damir Jusupow, Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

Akcja przeniesiona zosta\u0142a do portowego miasta z lat 20. XX w. Boris, przedstawiciel radzieckiej m\u0142odzie\u017cy pracuj\u0105cej zakochuje si\u0119 w Ricie – tancerce wyst\u0119puj\u0105cej w kabarecie \u201eZ\u0142oty wiek\u201d. Jej partner sceniczny (monsieur Jacques) jest lokalnym bandyt\u0105 o imieniu Jaszka, zwi\u0105zanym z Lu\u015bk\u0105, kt\u00f3rej zadaniem jest wabienie pijanych NEP-man\u00f3w. Rita decyduje si\u0119 porzuci\u0107 prac\u0119. Jaszka nie chce si\u0119 na to zgodzi\u0107 – walczy z Borisem o wzgl\u0119dy Rity. Jego zachowanie oburza Lu\u015bk\u0119, z w\u015bciek\u0142o\u015bci rzuca si\u0119 na niego z no\u017cem, lecz sama ginie z jego r\u0119ki. Jaszka postanawia uciec i bierze Rit\u0119 jako zak\u0142adniczk\u0119. Boris j\u0105 uwalnia. I mamy szcz\u0119\u015bliwe zako\u0144czenie.<\/p>\n

\"Nina

Nina Kapcowa i Michai\u0142 \u0141obuchin. Zdj\u0119cie: Damir Jusupow, Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

Tak, wiem. Tre\u015b\u0107 mo\u017ce nie przekonywa\u0107 do obejrzenia tego baletu. Muzyka jest jednak genialna – w nowym scenariuszu znalaz\u0142y si\u0119 te\u017c fragmenty I i II Koncertu fortepianowego Szostakowicza. Wybitn\u0105 scenografi\u0119 nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do tw\u00f3rczo\u015bci Malewicza i Majakowskiego stworzy\u0142 Simon Wirsa\u0142adze. A trudniejszy do zata\u0144czenia (z balet\u00f3w Grigorowicza) mo\u017ce by\u0107 ju\u017c chyba tylko \u201eSpartakus\u201d. Ale jak si\u0119 ma do dyspozycji artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie wszystko zata\u0144czy\u0107, to si\u0119 ich nie oszcz\u0119dza i ka\u017ce ta\u0144czy\u0107 przez prawie dwie godziny akrobatyk\u0119 zamienion\u0105 w neoklasyk\u0119 w formie kabaretowo-rewiowych ta\u0144c\u00f3w towarzyskich. I jednocze\u015bnie utrzymywa\u0107 napi\u0119cie, wzrusza\u0107 i roz\u015bmiesza\u0107 widz\u00f3w. Poza tym uk\u0142ady stworzone przez Grigorowicza budz\u0105 podziw nie tylko ze wzgl\u0119du na skal\u0119 trudno\u015bci technicznych. S\u0105 pi\u0119kne wizualnie. Tango mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 miliony razy. Grigorowicz jest te\u017c mistrzem w budowaniu scen zbiorowych.<\/p>\n

\"Nina

Nina Kapcowa i Rus\u0142an Skworcow. Zdj\u0119cie: Damir Jusupow, Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

Wersja transmitowana w kinach w cyklu \u201eBolshoi Ballet Live\u201d, w Mezzo oraz wydana na DVD &\u00a0 BLU-RAY zosta\u0142a zarejestrowana w 2016 r.<\/p>\n