{"id":1196,"date":"2019-05-22T08:57:19","date_gmt":"2019-05-22T06:57:19","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=1196"},"modified":"2020-11-01T21:07:14","modified_gmt":"2020-11-01T20:07:14","slug":"balet-eksperymentalny-premiera-z-przeszkodami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2019\/05\/22\/balet-eksperymentalny-premiera-z-przeszkodami\/","title":{"rendered":"Balet eksperymentalny – premiera z przeszkodami"},"content":{"rendered":"

Zwi\u0105zek Radziecki. Rok 1964. Maja Plisiecka w\u0142a\u015bnie otrzyma\u0142a Nagrod\u0119 Leninowsk\u0105. A w duszy marzy\u0142 jej si\u0119 nowy balet. Zacz\u0119\u0142a od libretta – \u201eCarmen, Jos\u00e9, kwiat, mi\u0142o\u015b\u0107, torreador, zazdro\u015b\u0107, karty, n\u00f3\u017c, \u015bmier\u0107\u2026\u201d. Potem zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 z pro\u015bb\u0105 do Dmitrija Szostakowicza. Pragn\u0119\u0142a, aby napisa\u0142 muzyk\u0119. On jednak orzek\u0142: \u201eWszyscy tak przywykli do muzyki opery, \u017ce cokolwiek by si\u0119 skomponowa\u0142o – b\u0119d\u0105 rozczarowani.\u201d<\/em><\/p>\n

Ta\u0144czy\u0142am wci\u0105\u017c stary repertuar. Zn\u00f3w \u201eJezioro \u0142ab\u0119dzie\u201d, zn\u00f3w \u201eDon Kichot\u201d, zn\u00f3w \u201e\u015api\u0105ca Kr\u00f3lewna\u201d\u2026 I jeszcze raz – \u201eJezioro \u0142ab\u0119dzie\u201d, i jeszcze raz \u201eDon Kichot\u201d, jeszcze raz \u201e\u015api\u0105ca Kr\u00f3lewna\u201d. I zn\u00f3w \u201eJezioro \u0142ab\u0119dzie\u201d, i zn\u00f3w\u2026 I tak ma ju\u017c by\u0107 do ko\u0144ca moich baletowych dni? Tylko \u201eJezioro \u0142ab\u0119dzie\u201d?\u2026 Z wolna zacz\u0105\u0142 mnie ogarnia\u0107 niepok\u00f3j. Niezadowolenie z siebie. Trzeba zrobi\u0107 co\u015b nowego, w\u0142asnego. Koniecznie nowego. Koniecznie w\u0142asnego.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

– \u201eJa, Maja Plisiecka – Jak rodzi\u0142 si\u0119 balet \u00bbCarmen-Suita\u00ab\u201d, Pr\u00f3szy\u0144ski i S-ka, Warszawa 1999<\/p>\n

\"Maja

Maja Plisiecka. Zdj\u0119cie: Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

Po odmowie Szostakowicza pr\u00f3bowa\u0142a na napisanie muzyki nam\u00f3wi\u0107 Arama Chaczaturiana. Bezskutecznie. Temat ucich\u0142, aby powr\u00f3ci\u0107 dwa lata p\u00f3\u017aniej. Impulsem, a mo\u017ce przeznaczeniem sta\u0142y si\u0119 go\u015bcinne wyst\u0119py w Moskwie Narodowego Baletu Kuba\u0144skiego. Wystawiano balet w choreografii Alberta Alonso. \u201eOd pierwszego ruchu tancerzy jakby mnie giez uk\u0105si\u0142. Do przerwy siedzia\u0142am niczym na roz\u017carzonych w\u0119glach. To by\u0142 j\u0119zyk Carmen. Jej plastyka. Jej \u015bwiat.\u201d – wspomina\u0142a artystka w autobiografii.<\/p>\n

Ma\u0142y Don Kichot<\/h2>\n

\u201eTo b\u0119dzie taki ma\u0142y Don Kichot? Mam racj\u0119? Co\u015b w tym rodzaju? \u015awi\u0119to ta\u0144ca? Hiszpa\u0144skie motywy?” – dopytywa\u0142a si\u0119 Jekatierina Furcewa, \u00f3wczesna minister kultury, od kt\u00f3rej zale\u017ca\u0142o zaproszenie kuba\u0144skiego choreografa do Teatru Bolszoj. Uda\u0142o si\u0119. Uzna\u0142a, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca dobrze pos\u0142u\u017cy umocnieniu przyja\u017ani radziecko-kuba\u0144skiej.<\/p>\n

Muzyk\u0119 na podstawie Bizeta, odpowiedni\u0105 do choreograficznej koncepcji, skomponowa\u0142 Rodion Szczedrin. Powstawa\u0142a w ekspresowym tempie, na bie\u017c\u0105co, w trakcie pr\u00f3b (\u201epraca nad komponowaniem zaj\u0119\u0142a mu tylko dwadzie\u015bcia dni – o dziwo – i z tego cztery sp\u0119dzi\u0142 na W\u0119grzech na pogrzebie Zolt\u00e1na Kod\u00e1lya.\u201d)<\/p>\n

Premiera \u201eCarmen-Suity\u201d odby\u0142a si\u0119 20 kwietnia 1967 roku. To by\u0142o wydarzenie. Genialna, oddaj\u0105ca nastr\u00f3j muzyka, doskona\u0142a orkiestra, kt\u00f3ra \u201egra\u0142a z niek\u0142aman\u0105 pasj\u0105\u201d, intryguj\u0105ca, symbolizuj\u0105ca aren\u0119 korridy – scenografia, nowatorska choreografia i wykonanie na najwy\u017cszym poziomie. W g\u0142\u00f3wnych rolach zata\u0144czyli: Maja Plisiecka (Carmen), Niko\u0142aj Fadiejeczew (Jos\u00e9), Siergiej Radczenko (torreador Escamillo), Natalia Kasatkina (Przeznaczenie).<\/p>\n

\"Maja

Maja Plisiecka w roli Carmen<\/p><\/div>\n

\u201eWszystko by\u0142o powa\u017cne, nowe, dziwne\u201d, \u201einscenizowane w ciszy, w zawieszeniu\u201d – pisa\u0142a Maja Plisiecka. Technika klasyczna zosta\u0142a pi\u0119knie naruszona, inaczej przedstawiona. Cia\u0142a by\u0142y napr\u0119\u017cone, ruchy energiczne, pozy wyostrzone; nogi napi\u0119te, r\u0119ce i d\u0142onie wyprostowane, wyd\u0142u\u017cone, niezaokr\u0105glone. Spektakl w premierowej, legendarnej\u00a0obsadzie zosta\u0142 zarejestrowany i wydany na p\u0142ycie DVD. Polecam, cho\u0107 jako\u015b\u0107 nagrania pozostawia du\u017co do \u017cyczenia.<\/p>\n

Niedopracowany balet<\/h2>\n

A jednak premierowa publiczno\u015b\u0107 nie by\u0142a zachwycona. Spodziewa\u0142a si\u0119 nowego \u201eDon Kichota\u201d, wariacji na znany, oklepany temat. Gorzej, \u017ce r\u00f3wnie\u017c z twarzy minister Furcewej znikn\u0105\u0142 beztroski u\u015bmiech. I poleci\u0142a usun\u0105\u0107 tytu\u0142 z afisza. Zas\u0142u\u017con\u0105 primabalerin\u0119 okrzykni\u0119to zdrajczyni\u0105 baletu klasycznego; sprzeciw budzi\u0142y erotyczny szpagat, seksowne oplecenie nog\u0105 bioder partnera, mi\u0142osny poca\u0142unek.<\/p>\n

\u201eTo wielkie niepowodzenie, towarzysze. Spektakl jest niedopracowany. Sama erotyka. Muzyka opery okaleczona. Trzeba przemy\u015ble\u0107 muzyk\u0119 od nowa. Mam wielkie w\u0105tpliwo\u015bci, czy mo\u017cna balet dopracowa\u0107. To obce nam tendencje\u2026\u201d – t\u0142umaczy\u0142a swoj\u0105 decyzj\u0119 Furcewa.<\/p>\n

Cudem osi\u0105gni\u0119to kompromis. Skr\u00f3cono mi\u0142osne adagio<\/em>, wyci\u0119to \u015bwiat\u0142em szokuj\u0105ce pozy, zmieniono kostium (\u201eTrzeba zas\u0142oni\u0107 nagie uda, Maju. To jest scena Teatru Wielkiego, towarzysze.\u201d). Balet by\u0142 wystawiany w Moskwie, ale ju\u017c o jego zaprezentowaniu w Kanadzie, trzeba by\u0142o zapomnie\u0107. \u201eZrobili\u015bcie z bohaterki narodu hiszpa\u0144skiego kobiet\u0119 lekkich obyczaj\u00f3w\u201d – be\u0142kota\u0142a w nerwach Furcewa, zakazuj\u0105c pokazania \u201eeksperymentalnego baletu\u201d za oceanem.<\/p>\n

Przedstawienie obejrza\u0142 Niko\u0142aj Fiodorowicz Kudriawcew, impresario z Kanady – arystokratyczne dzieci\u0119 pierwszej emigracji – kt\u00f3ry zorganizowa\u0142 letnie tourn\u00e9e baletu w Kanadzie na Expo\u201967 i postanowi\u0142 w\u0142\u0105czy\u0107 \u201eCarmen-Suit\u0119\u201d do repertuaru planowanych wyst\u0119p\u00f3w go\u015bcinnych.<\/em><\/p>\n

Z czasem uznano, \u017ce balet dojrza\u0142 i nawet przywr\u00f3cono fina\u0142 mi\u0142osnego adagia. \u201eTa\u0144czy\u0142am \u00bbCarmen-Suit\u0119\u00ab oko\u0142o trzystu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu razy. W samym Teatrze Bolszoj – sto trzydzie\u015bci dwa razy. Ta\u0144czy\u0142am j\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ostatni raz na Tajwanie z zespo\u0142em hiszpa\u0144skim\u00a0w 1990 roku.
\nI chyba to by\u0142a najlepsza \u00bbCarmen\u00ab w moim \u017cyciu\u201d – tak podsumowa\u0142a histori\u0119 baletu Maja Plisiecka.<\/p>\n

Bolshoi Ballet Live<\/h2>\n

Tytu\u0142 wr\u00f3ci\u0142 do repertuaru Teatru Bolszoj w 2005 roku. W niedziel\u0119 odby\u0142a si\u0119 premiera w kinach.\u2028\u2028 Teraz choreografia ju\u017c raczej nikogo nie szokuje. Cho\u0107 nadal jest wyzwaniem. I budzi zachwyt, r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie miejsca i czasu powstania. Co\u015b si\u0119 jednak zmieni\u0142o w interpretacji, zw\u0142aszcza roli Carmen. S\u0142ynne mi\u0142osne pas de deux<\/em> jest technicznie trudniejsze, nie ma ogranicze\u0144 cenzorskich, ale balet (jego wykonanie) jakby z\u0142agodnia\u0142y. Czy jest to zmiana na gorsze, czy na lepsze? Ja lubi\u0119 ogl\u0105da\u0107 r\u00f3\u017cne wykonania. Obsada wybrana do transmisji \u201eBolshoi Ballet Live\u201d z udzia\u0142em Swiet\u0142any Zacharowej<\/a> (Carmen), Denisa Rodkina<\/a> (Jos\u00e9), Michai\u0142a \u0141obuchina<\/a> (torreador Escamillo), Olgi Marczenko<\/a> (Przeznaczenie) nale\u017cy do najlepszych i nie wymaga dodatkowych rekomendacji.<\/p>\n

\"

Swiet\u0142ana Zacharowa i Denis Rodkin. Zdj\u0119cie: Jelena Fetisowa\/Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

CARMEN-SUITA<\/a>, Bolshoi Ballet Live, nazywowkinach.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Premiera \u201eCarmen-Suity\u201d odby\u0142a si\u0119 20 kwietnia 1967 r. To by\u0142o wydarzenie. Genialna, oddaj\u0105ca nastr\u00f3j muzyka, doskona\u0142a orkiestra, kt\u00f3ra \u201egra\u0142a z niek\u0142aman\u0105 pasj\u0105\u201d, intryguj\u0105ca, symbolizuj\u0105ca aren\u0119 korridy \u2013 scenografia, nowatorska choreografia i wykonanie na najwy\u017cszym poziomie.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1204,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,145,188,130],"tags":[215,207,22,214,216,96],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1196"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2950,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1196\/revisions\/2950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}