{"id":1301,"date":"2019-07-10T18:59:07","date_gmt":"2019-07-10T16:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=1301"},"modified":"2020-09-26T09:01:46","modified_gmt":"2020-09-26T07:01:46","slug":"wenecja-nizynski-diagilew-ciag-dalszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2019\/07\/10\/wenecja-nizynski-diagilew-ciag-dalszy\/","title":{"rendered":"Wenecja, Ni\u017cy\u0144ski, Diagilew – ci\u0105g dalszy"},"content":{"rendered":"

Je\u015bli kto\u015b czyta\u0142 m\u00f3j wczorajszy wpis, teraz mo\u017ce ju\u017c tylko zerkn\u0105\u0107 na kilka ostatnich akapit\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

W sezonie wakacyjnym wybieram inne przyjemno\u015bci ni\u017c taniec. Dlatego po mi\u0142o sp\u0119dzonym czasie w\u00a0Wenecji, na \u201eNi\u017cy\u0144skiego\u201d w\u00a0choreografii Johna Neumeiera, cho\u0107 spektakl jest genialny, wybra\u0142am si\u0119 z\u00a0poczucia bli\u017cej niezdefiniowanego obowi\u0105zku. Projekcja w\u00a0wykonaniu Hamburg Ballett<\/a> odby\u0142a si\u0119 w\u00a0pi\u0105tek na dziedzi\u0144cu Zamku Kr\u00f3lewskiego w\u00a0Warszawie w\u00a0ramach 19. Festiwalu \u201eOgrody Muzyczne\u201d.<\/p>\n

W Wenecji od ta\u0144ca do ko\u0144ca si\u0119 nie uwolni\u0142am. Opr\u00f3cz od dawna planowanej i\u00a0teraz zrealizowanej wizyty na grobach Siergieja Diagilewa i\u00a0Igora Strawi\u0144skiego, znajduj\u0105cych si\u0119 na przeuroczej wyspie San Michele (tu\u017c obok ich kwatery pochowany te\u017c zosta\u0142 \u2013 jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 Josif Brodski), zwiedzi\u0142am s\u0142ynny Ca\u2019 d\u2019Oro. Pa\u0142ac jest po\u0142o\u017cony tu\u017c nad Canal Grande; jedn\u0105 z\u00a0jego w\u0142a\u015bcicielek by\u0142a Maria Taglioni, kt\u00f3rej posta\u0107 pojawi\u0142a si\u0119 na tym blogu przy okazji moskiewskiej transmisji\u00a0\u201eSylfidy\u201d<\/a>. Dosta\u0142a go w\u00a0prezencie od ksi\u0119cia Aleksandra Trubeckiego i\u00a0niestety w\u00a0pami\u0119ci Wenecjan wybitna balerina niechlubnie si\u0119 zapisa\u0142a jako dokonuj\u0105ca akt\u00f3w wandalizmu persona<\/em>, nieczule, aczkolwiek cudzymi r\u0119kami, niszcz\u0105ca najcenniejsze elementy tego cudownego wn\u0119trza, takie jak gotyckie schody i\u00a0bogato zdobione balkony. Na szcz\u0119\u015bcie, w\u00a01894 r. obiekt zosta\u0142 przej\u0119ty przez barona Giorgio Franchettiego, kt\u00f3ry przywr\u00f3ci\u0142 mu historyczny wygl\u0105d, zgromadzi\u0142 cenn\u0105 kolekcj\u0119 dzie\u0142 sztuki, a\u00a0w 1916 r. przekaza\u0142 Ca\u2019 d\u2019Oro w\u0142adzom pa\u0144stwowym. Dzi\u015b funkcjonuje jako Galleria Giorgio Franchetti alla Ca\u2019d\u2019Oro.<\/a><\/p>\n

\"Ca'

Ca\u2019 d\u2019Oro<\/p><\/div>\n

W Teatro La Fenice obejrza\u0142am wystaw\u0119 \u201ePina, Pina\u201d, do\u015b\u0107 kameraln\u0105 ekspozycj\u0119, zrealizowan\u0105 10 lat od \u015bmierci Piny Bausch, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z\u00a0kilkunastu zdj\u0119\u0107 i\u00a0plakat\u00f3w nawi\u0105zuj\u0105cych do wyst\u0119p\u00f3w artystki w\u00a0Wenecji.<\/p>\n

\"Wyspa

Wyspa San Michele<\/p><\/div>\n

Nie odm\u00f3wi\u0142am te\u017c sobie wycieczki na Lido \u2013 miejsca kojarz\u0105cego si\u0119 ze \u201e\u015amierci\u0105 w\u00a0Wenecji\u201d Tomasza Manna i\u00a0kultowym ju\u017c filmem Luchino Viscontiego, a\u00a0baletomanom r\u00f3wnie\u017c z baletem Johna Neumeiera<\/a> pod takim samym tytu\u0142em i\u00a0Baletami Rosyjskimi Siergieja Diagilewa. Jego cz\u0142onkowie, w\u00a0tym Leon W\u00f3jcikowski, uwielbiali wakacje w\u00a0Wenecji i\u00a0pla\u017c\u0119 nad Adriatykiem. Diagilew sp\u0119dza\u0142 w\u00a0niej mn\u00f3stwo czasu nabieraj\u0105c energii do kolejnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. W\u00a0zamkni\u0119tym, popadaj\u0105cym obecnie w\u00a0ruin\u0119, cho\u0107 z\u00a0nadziej\u0105 na remont Hotelu Des Bains, w\u00a0kt\u00f3rym rozgrywa si\u0119 akcja powie\u015bci Manna, sp\u0119dzi\u0142 ostatnie dni \u017cycia<\/a>.<\/p>\n

\"S\u0142ynna

S\u0142ynna pla\u017ca przy Hotelu Des Bains<\/p><\/div>\n

Ni\u017cy\u0144ski by\u0142 jego genialnym tancerzem, choreografem, podopiecznym, kochankiem, kt\u00f3ry w\u00a01913 r. porzuci\u0142 go dla Romoli de Pulszky (nawiasem m\u00f3wi\u0105c wiadomo\u015b\u0107 ta dopad\u0142a Diagilewa w\u00a0Wenecji), a\u00a0wkr\u00f3tce potem rozchorowa\u0142 si\u0119 na schizofreni\u0119.\u00a0Ostatni raz zata\u0144czy\u0142 19 stycznia 1919 r. w\u00a0hotelu Suvretta w\u00a0Sankt Moritz w\u00a0Szwajcarii przed elitarn\u0105 publiczno\u015bci\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z\u00a0oko\u0142o 200 os\u00f3b.<\/p>\n

Po wyst\u0119pie \u2013 ju\u017c chory \u2013 zapisa\u0142 w\u00a0dzienniku<\/a>: \u201ePubliczno\u015b\u0107 przysz\u0142a si\u0119 bawi\u0107. S\u0105dzi\u0142a, \u017ce ta\u0144cz\u0119 dla uciechy. Ja ta\u0144czy\u0142em rzeczy straszne. Bali si\u0119 mnie i\u00a0dlatego my\u015bleli, \u017ce chc\u0119 ich zabi\u0107. Nie chcia\u0142em nikogo zabija\u0107. Kocha\u0142em wszystkich, ale mnie nikt nie kocha\u0142, dlatego si\u0119 zdenerwowa\u0142em. By\u0142em nerwowy i\u00a0dlatego przekaza\u0142em to uczucie publiczno\u015bci. Publiczno\u015b\u0107 mnie nie kocha\u0142a, poniewa\u017c chcia\u0142a wyj\u015b\u0107. Wtedy zacz\u0105\u0142em odgrywa\u0107 rzeczy weso\u0142e. Publiczno\u015b\u0107 zacz\u0119\u0142a si\u0119 bawi\u0107. (\u2026 ) Chcia\u0142em dalej ta\u0144czy\u0107, ale B\u00f3g mi rzek\u0142: Do\u015b\u0107. Zatrzyma\u0142em si\u0119.\u201d I\u00a0jak potem wyzna\u0142 by\u0142 to dzie\u0144 jego za\u015blubin z\u00a0Bogiem.<\/p>\n

Wyst\u0105pi\u0142 w\u00a0czarnym przypominaj\u0105cym pi\u017cam\u0119 kostiumie i\u00a0w bia\u0142ych trzewikach. Jedyn\u0105 scenografi\u0105 by\u0142a pod\u0142oga pokryta czarno-bia\u0142ym aksamitem u\u0142o\u017conym w\u00a0kszta\u0142cie olbrzymiego krzy\u017ca. Jego taniec polega\u0142 na improwizacji.\u00a0To w\u0142a\u015bnie wydarzenie sta\u0142o si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla baletu Johna Neumeiera. Wykorzysta\u0142 je, aby w\u00a0doskona\u0142y dramaturgicznie, muzycznie i\u00a0choreograficznie spos\u00f3b ukaza\u0107 pogr\u0105\u017canie si\u0119 Ni\u017cy\u0144skiego w\u00a0chorobie, przywo\u0142uj\u0105c jednocze\u015bnie jego najwi\u0119ksze role i\u00a0choreografie oraz epizody z\u00a0\u017cycia prywatnego i\u00a0zawodowego.<\/p>\n

Ci\u0105g dalszy zaczyna si\u0119 tutaj<\/h2>\n

Najwi\u0119ksze wra\u017cenie wywar\u0142y na mnie dwie sceny. Ta, kt\u00f3ra nawi\u0105zuje do podr\u00f3\u017cy Ni\u017cy\u0144skiego do Ameryki Po\u0142udniowej i o\u015bwiadczyn na statku. Neumeier dokona\u0142 w niej doskona\u0142ej kompilacji – wykorzysta\u0142 \u201eSzeherezad\u0119\u201d Niko\u0142aja Rimskiego-Korsakowa (jego rodzina pewnie przewraca si\u0119 w grobie, mieli ju\u017c pretensje do Diagilewa i Strawi\u0144skiego o dokonanie zamachu na muzyk\u0119 kompozytora), tytu\u0142owy bohater jest faunem (w choreografii pojawiaj\u0105 si\u0119 cytaty z \u201ePopo\u0142udnia fauna\u201d, faktycznie w 1910 r. Ni\u017cy\u0144ski wyst\u0105pi\u0142 do tej muzyki w roli Niewolnika w balecie \u201eSzeherezada” w choreografii Michai\u0142a Fokina), Romola – nimf\u0105, zjawia si\u0119 te\u017c Diagilew. Ca\u0142o\u015b\u0107 odbywa si\u0119 jakby we \u015bnie (cho\u0107 w tym przypadku bardziej w umy\u015ble chorego cz\u0142owieka); jest to jeden z najwi\u0119kszych majstersztyk\u00f3w choreograficznych, jaki kiedykolwiek stworzono – wyraz talentu, wiedzy, umiej\u0119tno\u015bci i emocjonalnego zaanga\u017cowania w temat (Neumeier jest posiadaczem bezcennej kolekcji pami\u0105tek po genialnym tancerzu, w tym notatek dokumentuj\u0105cych jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 choreograficzn\u0105).<\/p>\n

\"Wac\u0142aw

Wac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski w \u201eSzeherezadzie\u201d<\/p><\/div>\n

I druga, w kt\u00f3rej wydarzenia I wojny \u015bwiatowej po\u0142\u0105czone zosta\u0142y z olbrzymim sukcesem, ale tak\u017ce wysi\u0142kiem fizyczno-emocjonalnym Ni\u017cy\u0144skiego i ca\u0142ego zespo\u0142u – choreografi\u0105 \u201e\u015awi\u0119ta wiosny\u201d. Fragment ta\u0144ca dziewczyny wybranej na Ofiar\u0119, Ni\u017cy\u0144ski wykrzykuj\u0105cy na krze\u015ble rytm (epizod nawi\u0105zuj\u0105cy do pr\u00f3b i wydarze\u0144 rozgrywaj\u0105cych si\u0119 podczas owianej skandalem premiery w Th\u00e9\u00e2tre des Champs-\u00c9lys\u00e9es w Pary\u017cu w 1913 r.), wymownie i symbolicznie wpleciony w t\u0119 scen\u0119 Pietruszka, to kolejny wyczyn dramaturgiczny i choreograficzny, a zapewniam, \u017ce jest ich w tym balecie wi\u0119cej.<\/p>\n

J\u0119zyk choreograficzny jest bogaty, zr\u00f3\u017cnicowany, plastyczny, dobitny, budz\u0105cy emocje, wymagaj\u0105cy od tancerzy wielkich umiej\u0119tno\u015bci technicznych i interpretacyjnych. Skal\u0119 trudno\u015bci i perfekcj\u0119 wykonania mog\u0105 Pa\u0144stwo oceni\u0107 na podstawie za\u0142\u0105czonych zwiastun\u00f3w<\/a>.<\/p>\n

W kompozycji znajduj\u0105 si\u0119 odwo\u0142ania do \u201eDucha r\u00f3\u017cy\u201d, \u201eSylfid\u201d, \u201eKarnawa\u0142u\u201d, \u201eGier\u201d, \u201ePietruszki\u201d (Diagilew ukazany jest jako Szarlatan); pojawia si\u0119 rodzina Ni\u017cy\u0144skiego – jego matka Eleonora oraz rodze\u0144stwo – Bronis\u0142awa i Stanis\u0142aw. Neumeier nie pomin\u0105\u0142 te\u017c Petersburga i wywo\u0142ania atmosfery Teatru Maryjskiego.\u00a0\u201eNi\u017cy\u0144ski\u201d Johna Neumeiera to balet, kt\u00f3ry nale\u017cy ogl\u0105da\u0107 po przynajmniej lekkim biograficznym przygotowaniu. Wtedy mo\u017cna z niego wyci\u0105gn\u0105\u0107 znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n

\"Wac\u0142aw

Wac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski na Lido w 1910 r. Rysunek Leona Baksta<\/p><\/div>\n

Jedynym moim zastrze\u017ceniem jest czas trwania spektaklu – wszystkie sceny s\u0105 wprawdzie genialnie skonstruowane i uzasadnione, ale jest mi jednak ca\u0142y czas bliska dewiza Fredericka Ashtona – \u201eR\u00f3b zawsze balet tak, aby publiczno\u015b\u0107 wychodz\u0105c chcia\u0142a wi\u0119cej\u201d. Niekt\u00f3re fragmenty, na przyk\u0142ad pas de deux<\/em> Romoli i Ni\u017cy\u0144skiego w II akcie, powinny by\u0107 moim zdaniem odrobin\u0119 kr\u00f3tsze. Wyd\u017awi\u0119k dramaturgiczny by\u0142by jeszcze mocniejszy.<\/p>\n

Spektakl zosta\u0142 zarejestrowany na DVD i Blu-ray<\/a>. Zach\u0119cam do obejrzenia! Takie balety lubi \u201ekonserwatywna publiczno\u015b\u0107\u201d<\/a> \ud83d\ude42<\/p>\n

Choreografia:<\/strong> John Neumeier
\nMuzyka:<\/strong> Fryderyk Chopin, Robert Schumann, Niko\u0142aj Rimski-Korsakow, Dmitrij Szostakowicz
\nScenografia i\u00a0kostiumy:<\/strong> John Neumeier z\u00a0wykorzystaniem projekt\u00f3w Leona Baksta i\u00a0Aleksandra Benois
\nW obsadzie:<\/strong> Alexandre Riabko, Carolina Ag\u00fcero, Alexandr Trusch, Carsten Jung, Lloyd Riggins, Anna Laudere<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Takie balety lubi \u201ekonserwatywna publiczno\u015b\u0107\u201d. J\u0119zyk choreograficzny jest bogaty, zr\u00f3\u017cnicowany, plastyczny, dobitny, budz\u0105cy emocje, wymagaj\u0105cy od tancerzy wielkich umiej\u0119tno\u015bci technicznych i interpretacyjnych. Skal\u0119 trudno\u015bci i perfekcj\u0119 wykonania mo\u017cna oceni\u0107 na podstawie za\u0142\u0105czonych zwiastun\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1294,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,219,132],"tags":[153,115,43],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1301"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2762,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions\/2762"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1294"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}