
{"id":148,"date":"2018-05-27T14:14:48","date_gmt":"2018-05-27T12:14:48","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=148"},"modified":"2020-08-17T13:13:53","modified_gmt":"2020-08-17T11:13:53","slug":"przezycie-estetyczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/05\/27\/przezycie-estetyczne\/","title":{"rendered":"Prze\u017cycie estetyczne"},"content":{"rendered":"<p>Warto by\u0142o ponownie si\u0119 wybra\u0107 do Teatru Wielkiego w \u0141odzi i obejrze\u0107 gal\u0119 baletow\u0105 \u201eOd romantyzmu do wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u201d &#8211; w cz\u0119\u015bciowo zmienionej obsadzie i w nieco inaczej u\u0142o\u017conym programie.<!--more--><\/p>\n<p>Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce Valentyna Batrak jeszcze raz zata\u0144czy\u0142a \u201eUmieraj\u0105cego \u0142ab\u0119dzia\u201d w choreografii Michai\u0142a Fokina do muzyki Camille&#8217;a Saint-S\u00e4ensa. Zupe\u0142nie inaczej ni\u017c <a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/05\/02\/ave-maja\/\">29 kwietnia<\/a> zinterpretowa\u0142a t\u0119 rol\u0119; wystarczy\u0142 nieca\u0142y miesi\u0105c, aby sta\u0142a si\u0119 \u0142ab\u0119dziem, kt\u00f3ry naprawd\u0119 umiera\u0142, przez chwil\u0119 zastanawia\u0142am si\u0119 nawet, czy aby na pewno widz\u0119 na scenie t\u0119 sam\u0105 solistk\u0119. Gratulacje!<\/p>\n<p>Ponownie z wielk\u0105 klas\u0105, szlachetno\u015bci\u0105, dojrza\u0142o\u015bci\u0105 wyst\u0105pi\u0142a Alicja Bajorek w <em>grand pas de deux<\/em> z III aktu baletu \u201eDon Kichot\u201d w choreografii Mariusa Petipy i nadal doskonale partnerowa\u0142 jej Yuki Itaya. Chcia\u0142abym zobaczy\u0107 t\u0119 par\u0119 w ca\u0142ym spektaklu \u2013 po jednym, nawet bardzo udanym i trudnym technicznie fragmencie \u2013 nie odwa\u017c\u0119 si\u0119 napisa\u0107, czy Alicja Bajorek (cho\u0107 ca\u0142kowicie mnie urzek\u0142a) jest jedn\u0105 z moich ulubionych Kitri, ale na pewno (ju\u017c jako koryfejka) udowodni\u0142a, \u017ce nale\u017cy do najzdolniejszych balerin w \u0142\u00f3dzkim zespole, i \u017ce mo\u017ce ta\u0144czy\u0107 g\u0142\u00f3wne role z repertuaru klasycznego i wsp\u00f3\u0142czesnego.<\/p>\n<p>Nie zawiedli te\u017c Sakurako Onodera i Tomu Kawai ta\u0144cz\u0105c <em>pas de deux<\/em> z II aktu baletu \u201eP\u0142omie\u0144 Pary\u017ca\u201d w choreografii Wasilija Wajnonena. Potwierdzili swoje przygotowanie techniczne, kondycj\u0119 i zdolno\u015bci interpretacyjne. A zaprezentowane w drugiej cz\u0119\u015bci wieczoru \u201eRecollect\u201d, w choreografii Tomu Kawai do muzyki Ennio Morricone, naprawd\u0119 robi wra\u017cenie.<\/p>\n<p>Z programu wypad\u0142o niestety <em>pas de deux<\/em> Diany i Akteona z baletu \u201eEsmeralda\u201d. Szkoda, bo Riho Okuno i Joshua Legge oraz towarzysz\u0105cy im zesp\u00f3\u0142 o\u015bmiu tancerek, \u015bwietnie otworzyli gal\u0119 29 kwietnia. Zamiana na <em>pas de deux<\/em> z II aktu \u201eKorsarza\u201d okaza\u0142a si\u0119 niekorzystna. Zw\u0142aszcza \u017ce Ekaterina Kitaeva-Mu\u015bko, solistka baletu Teatru Wielkiego w \u0141odzi, jako Medora nie by\u0142a tego dnia w najlepszej kondycji i elementy, kt\u00f3re ju\u017c nieraz wykonywa\u0142a dobrze, tym razem jej po prostu nie wysz\u0142y.<\/p>\n<h2>Wpadki i upadki<\/h2>\n<p>Pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c b\u0142\u0119dy i niedoci\u0105gni\u0119cia w trzech innych (ca\u0142a pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dziesi\u0119ciu) fragmentach balet\u00f3w wykonywanych w pierwszej (klasycznej) cz\u0119\u015bci gali &#8211; najpowa\u017cniejszy w <em>pas d\u2019esclave<\/em> (duecie niewolnik\u00f3w) z baletu \u201eKorsarz\u201d, z go\u015bcinnym udzia\u0142em Hanny Szychowicz w roli Gulnary (poprzednio r\u00f3wnie\u017c go\u015bcinnie zata\u0144czy\u0142a Minori Nakashima). Ale um\u00f3wmy si\u0119, \u017ce wpadki zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c bardziej do\u015bwiadczonym tancerkom i duetom. Podobna sytuacja mia\u0142a chocia\u017cby miejsce podczas gali baletowej Polskiego Baletu Narodowego w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie. A jednak do\u015b\u0107 mocny upadek jednej z go\u015bcinnych solistek nie spotka\u0142 si\u0119 z oburzeniem publiczno\u015bci, tylko ze zrozumieniem sytuacji. Cho\u0107 ca\u0142a gala by\u0142a ju\u017c r\u00f3\u017cnie oceniana. Ja tego wydarzenia nie opisywa\u0142am. Za\u0142\u0105czam wi\u0119c <a href=\"http:\/\/www.naczubkachpalcow.pl\/2018\/02\/24\/gala-baletowa-polskiego-baletu-narodowego\/\">tutaj<\/a> jedn\u0105 z relacji.<\/p>\n<p>Druga cz\u0119\u015b\u0107 \u0142\u00f3dzkiej gali przebieg\u0142a bez zmian programowych i zak\u0142\u00f3ce\u0144 odbioru. Cho\u0107 \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce zmieni\u0142a si\u0119 obsada w \u201eSinnerman\u201d, fragmencie choreografii Alvina Aileya \u201eRevelations\u201d, i \u017ce ponownie nie zata\u0144czy\u0142 Nazar Botsiy. Wola\u0142am te\u017c w jego wykonaniu taniec ludowy hopak z baletu \u201eTaras Bulba\u201d Rostis\u0142awa Zacharowa.<\/p>\n<p>Za to pozytywna zmiana obsadowa w \u201eSuicie w starym stylu\u201d, w choreografii Michai\u0142a Zubkowa do muzyki Alfreda Schnittke sprawi\u0142a, \u017ce wiecz\u00f3r tym razem mia\u0142 znacznie lepszy koniec ni\u017c pocz\u0105tek. Ca\u0142o\u015b\u0107 za\u015b potwierdzi\u0142a potencja\u0142 tkwi\u0105cy w zespole. Niekt\u00f3rzy tylko jego cz\u0142onkowie musz\u0105 jeszcze, jak si\u0119 okaza\u0142o, popracowa\u0107 nad technik\u0105 klasyczn\u0105 i wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, w pe\u0142ni posi\u0105\u015b\u0107 umiej\u0119tno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 cia\u0142em jako instrumentem. Wyrazisto\u015bci im nie brakuje!<\/p>\n<h2>Ziemia obiecana<\/h2>\n<p>Ten spektakl 16 maja obejrza\u0142am po raz pierwszy, zach\u0119cona zaprezentowan\u0105 podczas gali baletowej scen\u0105 \u201eTkalnia\u201d, kt\u00f3r\u0105 zaliczy\u0142am do najlepszych jakie kiedykolwiek ogl\u0105da\u0142am i nadal podtrzymuj\u0119 t\u0119 opini\u0119.<\/p>\n<p>Balet jest dzie\u0142em Graya Veredona, kt\u00f3ry przeni\u00f3s\u0142 na scen\u0119 najwa\u017cniejsze w\u0105tki znajduj\u0105ce si\u0119 w powie\u015bci W\u0142adys\u0142awa Reymonta. Premiera odby\u0142a si\u0119 prawie dwadzie\u015bcia lat temu (22 maja 1999 roku). Tytu\u0142 ca\u0142y czas cieszy si\u0119 powodzeniem i utrzymuje si\u0119 w repertuarze.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/kultura\/1746400,1,kim-jest-patron-dnia-tanca.read\">Jean-Georges Noverre<\/a> napisa\u0142 w \u201eListach o ta\u0144cu i o baletach\u201d: \u201ebalet nie jest niczym innym, jak tylko wielk\u0105 kompozycj\u0105 taneczn\u0105, poniewa\u017c bez ta\u0144c\u00f3w nie mo\u017ce istnie\u0107 balet, sk\u0142ada si\u0119 bowiem z ta\u0144c\u00f3w i krok\u00f3w tanecznych nieko\u0144cz\u0105cej si\u0119 rozmaito\u015bci\u201d.\u00a0I ta zasada obowi\u0105zuje w \u201eZiemi obiecanej\u201d Graya Veredona. Spektakl jest ca\u0142y wype\u0142niony ta\u0144cem do muzyki Franza von Supp\u00e9 i Michalela Nymana;\u00a0w zale\u017cno\u015bci od charakteru poszczeg\u00f3lnych scen: neoklasycznym, wsp\u00f3\u0142czesnym, wodewilowym. R\u00f3wnie wa\u017cne i ciekawie skonstruowane s\u0105 sceny zbiorowe i te, rozgrywaj\u0105ce si\u0119 pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi bohaterami. Opr\u00f3cz sceny \u201eTkalnia\u201d najwi\u0119ksze wra\u017cenie wywar\u0142a na mnie \u201ePodr\u00f3\u017c poci\u0105giem\u201d &#8211; rewelacyjny duet w wykonaniu Moniki Maciejewskiej-Potockas jako Lucy Zucker i Gintautasa Potockasa w roli Karola Borowieckiego. Tak\u017ce Nazar Botsiy ta\u0144cz\u0105cy Podpalacza. Jego rola zosta\u0142a \u015bwietnie zbudowana, a on w bardzo przemy\u015blany i sugestywny spos\u00f3b j\u0105 zinterpretowa\u0142. Najs\u0142abiej dramaturgicznie i choreograficznie, na tle pozosta\u0142ych, wypada scena \u201eSamotno\u015b\u0107\u201d \u2013 fina\u0142owe solo Karola. W przysz\u0142ym sezonie warto ten fragment spektaklu dopracowa\u0107.<\/p>\n<p>Adekwatnie do tre\u015bci zosta\u0142y te\u017c dobrane inne \u015brodki: scenografia i kostiumy zaprojektowane przez Iren\u0119 Biega\u0144sk\u0105 oraz projekcje wideo w re\u017cyserii Jaros\u0142awa Marszewskiego.<\/p>\n<h2>Odczytanie dzie\u0142a choreograficznego<\/h2>\n<p>\u201eZiemia obiecana\u201d Graya Veredona jest te\u017c przyk\u0142adem r\u00f3\u017cnic jakie zachodz\u0105 w ocenie tego samego dzie\u0142a.<\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Tu\u017c po premierze w maju 1999 roku El\u017cbieta St\u0119pnik w <\/span><a style=\"line-height: 1.5;\" href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/255383.html\">\u201eDzienniku \u0141\u00f3dzkim\u201d<\/a><span style=\"line-height: 1.5;\"> napisa\u0142a m.in.: \u201eKarko\u0142omne na poz\u00f3r marzenie brytyjskiego choreografa o prze\u0142o\u017ceniu na j\u0119zyk baletu wielkiej powie\u015bci Reymonta zaskakuje w realizacji prostot\u0105, a jednocze\u015bnie skuteczno\u015bci\u0105 u\u017cytych \u015brodk\u00f3w. Niemo\u017cliwe okazuje si\u0119 \u0142atwe i oczywiste (&#8230;) Id\u0105c \u015bladem literackiego pierwowzoru, nada\u0142 Gray Veredon r\u00f3wnorz\u0119dne znaczenie bohaterom indywidualnym i samemu miastu &#8211; bohaterowi zbiorowemu, sceny zespo\u0142owe nadaj\u0105 wi\u0119c silny akcent dramatyczny przedstawieniu. Przy motorycznej muzyce Michaela Nymana zesp\u00f3\u0142 baletowy potrafi zmieni\u0107 si\u0119 nawet w \u017cyw\u0105 maszyn\u0119 w\u0142\u00f3kiennicz\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n<p>W tym samym czasie zupe\u0142nie inny pogl\u0105d wyrazi\u0142 w <a href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/255457.html?josso_assertion_id=39D4664672BFA288\">\u201eRzeczpospolitej\u201d<\/a> Jacek Marczy\u0144ski stwierdzaj\u0105c: \u201eT\u0119 powie\u015b\u0107 cechuje epicki rozmach i realistyczna drobiazgowo\u015b\u0107. Balet za\u015b jest sztuk\u0105 poezji i nastroju, wielkie spektakle baletowe o rozbudowanej akcji by\u0142y specjalno\u015bci\u0105 g\u0142\u00f3wnie radzieckich choreograf\u00f3w, \u015bwiat od nich stroni\u0142. Dotychczasowe do\u015bwiadczenia artystyczne Graya Veredona te\u017c nie wskazywa\u0142y, i\u017c jest on najlepszym kandydatem na choreografa \u00bbZiemi obiecanej\u00ab. To, co zaprezentowa\u0142 na \u0142\u00f3dzkiej scenie, opini\u0119 t\u0119 potwierdza (&#8230;) J\u0119zyk choreograficzny w \u00bbZiemi obiecanej\u00ab jest nies\u0142ychanie ubogi, a we wszystkich scenach zbiorowych Gray Veredon po prostu si\u0119 gubi\u201d.<\/p>\n<p>Z kolei Stefan Drajewski, w grudniu 2010 roku w <a href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/107629.html\">\u201eG\u0142osie Wielkopolskim\u201d<\/a>, podobnie jak El\u017cbieta St\u0119pnik, pozytywnie oceni\u0142 spektakl pisz\u0105c: \u201e\u00bbZiemia obiecana\u00ab Graya Veredona to g\u0142\u0119boko poruszaj\u0105cy spektakl, po\u015bwi\u0119cony to\u017csamo\u015bci kulturowej \u0141odzi. Trudno wymarzy\u0107 sobie lepszy prezent na urodziny\u201d.<\/p>\n<p>R\u00f3\u017cnice ocen zachodz\u0105 wi\u0119c nie tylko w\u015br\u00f3d \u201ezwyk\u0142ej\u201d publiczno\u015bci, ale tak\u017ce w\u015br\u00f3d krytyk\u00f3w i recenzent\u00f3w.<\/p>\n<p>Maria Go\u0142aszewska w \u201eZarysie estetyki\u201d napisa\u0142a: \u201eDzie\u0142o sztuki powstaje po to, by by\u0142o \u00bbaktualizowane\u00ab przez odbiorc\u0119, i taki jest w\u0142a\u015bnie jego spos\u00f3b istnienia (&#8230;) Nie mo\u017ce tu by\u0107 mowy o jakim\u015b jednym, idealnym, absolutnie adekwatnym odczytywaniu dzie\u0142a &#8211; bywa ono w spos\u00f3b prawomocny odczytywane, konkretyzowane na r\u00f3\u017cne sposoby (przy czym oczywi\u015bcie pewne konkretyzacje mog\u0105 by\u0107 ewidentnie nieadekwatne, fa\u0142szywe, istnie\u0107 te\u017c mo\u017ce wiele r\u00f3\u017cnych konkretyzacji ca\u0142kowicie oddaj\u0105cych sprawiedliwo\u015b\u0107 dzie\u0142u sztuki)\u201d.<\/p>\n<p>A w cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej \u201ea priori estetycznemu\u201d t\u0142umaczy\u0142a: \u201eRozbie\u017cno\u015b\u0107 upodoba\u0144, ocen, s\u0105d\u00f3w o sztuce i warto\u015bciach estetycznych nie \u015bwiadczy o tym, \u017ce warto\u015bci s\u0105 pochodne od owych ocen, \u015bwiadczy przede wszystkim o rozmaito\u015bci \u00bba priori estetycznego\u00ab, warunkuj\u0105cego odbi\u00f3r sztuki u rozmaitych odbiorc\u00f3w w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b\u201d.<\/p>\n<p>Tym razem zgoda panowa\u0142a przynajmniej na widowni. Spektakl zako\u0144czy\u0142 si\u0119 spontaniczn\u0105 i d\u0142ug\u0105 owacj\u0105 na stoj\u0105co ca\u0142ej zgromadzonej w Teatrze Wielkim w \u0141odzi publiczno\u015bci.<\/p>\n<h2>Post scriptum<\/h2>\n<p>Poniewa\u017c przy okazji mojego <a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/05\/02\/ave-maja\/\">poprzedniego wpisu o gali baletowej w \u0141odzi<\/a> pojawi\u0142 si\u0119 komentarz, kt\u00f3ry zosta\u0142 przeze mnie usuni\u0119ty, a fakt ten spotka\u0142 si\u0119 z oburzeniem komentatorki, wynikaj\u0105cym z niezrozumienia sytuacji, pozwol\u0119 sobie skorzysta\u0107 z okazji i przypomnie\u0107, \u017ce <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/forum\">Polityka.pl jest stref\u0105 woln\u0105 od hejtu!<\/a>, a administratorom zale\u017cy, aby Forum internetowe oraz przestrze\u0144 blogowa pozosta\u0142y miejscem warto\u015bciowej i kulturalnej wymiany pogl\u0105d\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym obowi\u0105zuj\u0105 <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/opolityce\/1508316,1,zasady-publikacji-komentarzy.read\">Zasady publikacji komentarzy<\/a> (zdj\u0119ty z bloga komentarz narusza\u0142 pkt 2d). Zach\u0119cam wi\u0119c do dyskusji, ale merytorycznej, pozbawionej mowy nienawi\u015bci i insynuacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tym razem zgoda panowa\u0142a przynajmniej na widowni. Spektakl zako\u0144czy\u0142 si\u0119 spontaniczn\u0105 i d\u0142ug\u0105 owacj\u0105 na stoj\u0105co ca\u0142ej zgromadzonej w Teatrze Wielkim w \u0141odzi publiczno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":149,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,36],"tags":[8,37,38,20,21,23],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2547,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148\/revisions\/2547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}