{"id":166,"date":"2018-06-01T14:59:30","date_gmt":"2018-06-01T12:59:30","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=166"},"modified":"2020-12-06T10:00:42","modified_gmt":"2020-12-06T09:00:42","slug":"malarze-tanca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/06\/01\/malarze-tanca\/","title":{"rendered":"Malarze ta\u0144ca"},"content":{"rendered":"

Kiedy w 2010 r. Victoria and Albert Museum wyda\u0142o obszern\u0105 publikacj\u0119 \u201eDiaghilev and the Golden Age of the Ballets Russes 1909-1929\u201d<\/a>, wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce w po\u0142\u0105czeniu z innymi, wcze\u015bniej opublikowanymi pozycjami, takimi jak chocia\u017cby \u201eDiagilew\u201d Richarda Buckle, nic wi\u0119cej nie uda si\u0119 ju\u017c o Baletach Rosyjskich Sergiusza Diagilewa napisa\u0107.<\/p>\n

Tymczasem Wydawnictwo \u201eIskry\u201d wyda\u0142o w\u0142a\u015bnie album autorstwa Jana Stanis\u0142awa Witkiewicza \u201eMalarze ta\u0144ca. Ernst Oppler, Arthur Grunenberg i Ludwig Kainer\u201d<\/a>, ods\u0142aniaj\u0105cy mniej znan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii Ballets Russes – pierwsze wyst\u0119py zespo\u0142u w Berlinie, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 na pocz\u0105tku maja 1909 r., tu\u017c przed paryskimi sukcesami w Th\u00e9\u00e2tre du Ch\u00e2telet.<\/p>\n

Ernst Oppler i Arthur Grunenberg zostali wprawdzie wspomnieni w albumie V&A w\u015br\u00f3d innych tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do utrwalenia wizerunku rosyjskich artyst\u00f3w, ale by\u0142a to jedynie wzmianka i \u017cadna z ich prac nie zosta\u0142a zaprezentowana. Za\u015b Ludwig Kainer w og\u00f3le nie zosta\u0142 w tej publikacji wymieniony.<\/p>\n

\"Kartka

Kartka pocztowa z reprodukcj\u0105 obrazu Ernsta Opplera przedstawiaj\u0105cego balet \u201eSylfidy\u201d. Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz \u201eMalarze ta\u0144ca\u201d, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2018<\/p><\/div>\n

\u201ePierwszy wyst\u0119p rosyjskich tancerzy by\u0142 przewidziany na 5 maja 1909 roku o godzinie 17, po nim za\u015b mia\u0142 by\u0107 bankiet w hotelu Esplenade, honoruj\u0105cy tancerzy. Spektakle odbywa\u0142y si\u0119 w Nowym Kr\u00f3lewskim Teatrze Operowym (zwanym powszechnie Kroll) niedaleko Bramy Brandenburskiej. Na widowni zasiadali cz\u0142onkowie Berli\u0144skiej Secesji, dziennikarze oraz zaproszeni go\u015bcie, g\u0142\u00f3wnie arty\u015bci i pisarze\u201d – pisze autor we wst\u0119pie.<\/p>\n

W programie nie zabrak\u0142o \u201eUmieraj\u0105cego \u0142ab\u0119dzia\u201d w choreografii Michai\u0142a Fokina, a jednym z widz\u00f3w by\u0142 Ernst Oppler, artysta malarz, kt\u00f3ry aktywnie uczestniczy\u0142 w za\u0142o\u017ceniu Berli\u0144skiej Secesji. Mia\u0142 w\u00f3wczas 40 lat i by\u0142 ju\u017c uznanym artyst\u0105. Berli\u0144skie towarzystwo ceni\u0142o go za portrety, za\u015b handlarze sztuki ch\u0119tnie nabywali jego holenderskie pejza\u017ce.<\/p>\n

\"Anna

Anna Paw\u0142owa w \u201eUmieraj\u0105cym \u0142ab\u0119dziu\u201d, rysunek Ernsta Opplera. Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz \u201eMalarze ta\u0144ca\u201d, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2018<\/p><\/div>\n

Odt\u0105d regularnie bywa\u0142 na wyst\u0119pach baletowych (nie tylko w Berlinie, je\u017adzi\u0142 te\u017c za zespo\u0142em do Pary\u017ca i Londynu) – podczas spektakli wykonywa\u0142 szkice, wymy\u015bli\u0142 nawet w tym celu specjalnie pod\u015bwietlany o\u0142\u00f3wek; potem na ich podstawie tworzy\u0142 grafiki. Szybko zdoby\u0142 status jednego z najwa\u017cniejszych kronikarzy Ballets Russes i niemieckiego ta\u0144ca.<\/p>\n

\"\u201eTamara

\u201eTamara Karsawina w garderobie\u201d, rycina Ernsta Opplera z 1914 r. Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz \u201eMalarze ta\u0144ca\u201d, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2018<\/p><\/div>\n

Album otwiera seria dziesi\u0119ciu rycin Opplera, powsta\u0142ych w latach 1912-1923, przedstawiaj\u0105cych Ann\u0119 Paw\u0142ow\u0105 ta\u0144cz\u0105c\u0105 \u201eUmieraj\u0105cego \u0142ab\u0119dzia\u201d w kolejnych fazach agonii ptaka. Materia\u0142 zosta\u0142 wzbogacony ciekawym opisem przybli\u017caj\u0105cym poszczeg\u00f3lne etapy choreografii oraz t\u0142o historyczne. I t\u0119 metod\u0119 zastosowa\u0142 autor, prezentuj\u0105c pozosta\u0142e reprodukcje. Opisy uzupe\u0142niaj\u0105 kr\u00f3tkie notki o artystach.<\/p>\n

Jest te\u017c seria ilustruj\u0105ca poszczeg\u00f3lne sceny i bohater\u00f3w baletu \u201eKarnawa\u0142\u201d w choreografii Michai\u0142a Fokina do muzyki Roberta Schumanna: Pierrota (Adolf Bolm) w scenie \u201eMotyl\u201d, uchwyconego w momencie, kiedy jego niezdarne zachowanie zirytowa\u0142o pi\u0119kn\u0105 Papillon (Bronis\u0142awa Ni\u017cy\u0144ska) oraz w Lettres dansantes<\/em> (Ta\u0144cz\u0105cych literach), Florestana pr\u00f3buj\u0105cego wyzna\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 Estrelli, Chiarin\u0119 (Maria Piltz) wzbraniaj\u0105c\u0105 si\u0119 przed zalotami Euzebiusza. Nie zabrak\u0142o rozgrywaj\u0105cej si\u0119 pomi\u0119dzy Arlekinem, Kolombin\u0105 i Pantalonem (Wac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski, Tamara Karsawina i Enrico Cecchetii) sceny \u201ePaganini\u201d oraz sceny \u201eWyznanie\u201d z le\u017c\u0105cym u st\u00f3p Kolombiny (Tamara Karsawina) Arlekinem (Wac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski).<\/p>\n

\"Kartka

Kartka pocztowa z reprodukcj\u0105 obrazu Ernsta Opplera przedstawiaj\u0105cego balet \u201eKarnawa\u0142\u201d. Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz \u201eMalarze ta\u0144ca\u201d, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2018<\/p><\/div>\n

W albumie znajduj\u0105 si\u0119 ryciny i litografie przedstawiaj\u0105ce Wac\u0142awa Ni\u017cy\u0144skiego w \u201eSzeherezadzie\u201d, Adolfa Bolma w \u201eTa\u0144cach po\u0142owieckich\u201d (rycina Ernsta Opplera z 1919 r.) i w \u201eKleopatrze\u201d (rycina Arthura Grunenberga z 1914 r.), Tamar\u0119 Karsawin\u0119 w \u201eOgnistym ptaku\u201d i w \u201eDuchu r\u00f3\u017cy\u201d w parze z Wac\u0142awem Ni\u017cy\u0144skim oraz z Michai\u0142em Fokinem. Tak\u017ce wiele, wiele innych reprodukcji, w tym prezentuj\u0105cych artystki niezwi\u0105zane z Baletami Rosyjskimi Sergiusza Diagilewa: Lillebil Christensen, Elen\u0119 Smirnow\u0105, Carin\u0119 Ary, Getrud\u0119 Falke w pozach \u00e0 la Isadora Duncan. S\u0105 mniej znane, ale tym bardziej warto je pozna\u0107.<\/p>\n

\"\u201eWac\u0142aw

\u201eWac\u0142aw Ni\u017cy\u0144ski jako ta\u0144cz\u0105cy Murzyn w Szeherezadzie\u201d, rycina r\u0119cznie kolorowana Arthura Grunenberga z 1914 r. Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz \u201eMalarze ta\u0144ca\u201d, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2018<\/p><\/div>\n

Ciekawie prezentuj\u0105 si\u0119 te\u017c prace dokumentuj\u0105ce pr\u00f3by i spotkania za kulisami, w kt\u00f3rych m.in. uczestniczyli Sergiusz Diagilew, L\u00e9on Bakst, Misia Godebska-Sert, Richard Strauss. A portret Anny Paw\u0142owej wykonany przez Ludwiga Kainera zosta\u0142 przez autora \u201eMalarzy ta\u0144ca\u201d oceniony jako prawdopodobnie \u201enajbardziej autentyczna podobizna wielkiej tancerki, bez stylizacji i upi\u0119ksze\u0144\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wydawnictwo \u201eIskry\u201d wyda\u0142o w\u0142a\u015bnie album autorstwa Jana Stanis\u0142awa Witkiewicza, ods\u0142aniaj\u0105cy mniej znan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii Ballets Russes – pierwsze wyst\u0119py zespo\u0142u w Berlinie.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":167,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,406],"tags":[45,40,49,44,324,405,46,42,14,41,48,47,43,325],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=166"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2415,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/166\/revisions\/2415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=166"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=166"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}