{"id":204,"date":"2018-06-12T16:05:47","date_gmt":"2018-06-12T14:05:47","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=204"},"modified":"2020-11-01T08:50:45","modified_gmt":"2020-11-01T07:50:45","slug":"kandydatka-do-operowego-oscara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/06\/12\/kandydatka-do-operowego-oscara\/","title":{"rendered":"Kandydatka do operowego Oscara?"},"content":{"rendered":"

I znowu szumne zapowiedzi, tym razem towarzysz\u0105ce premierze opery \u201eCarmen\u201d Bizeta w re\u017cyserii Andrzeja Chyry, zosta\u0142y skonfrontowane z tym, co pokazano na scenie.
\n
\nRe\u017cyser mia\u0142 stworzy\u0107 \u201eCarmen\u201d XXI wieku – prowokowa\u0107, stawia\u0107 trudne pytania, si\u0119ga\u0107 do zaskakuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 interpretacyjnych. Tymczasem powsta\u0142o dzie\u0142o zdominowane przez z\u0142\u0105 scenografi\u0119 (Barbara Hanicka) i kiczowate kostiumy (Magdalena Maciejewska).<\/p>\n

Taniec z pomara\u0144cz\u0105<\/h2>\n

Libretto \u201eCarmen\u201d nie jest skomplikowane. Maja Plisiecka, kiedy zdecydowa\u0142a si\u0119 na wystawienie \u201eCarmen-suity\u201d, w choreografii Alberto Alonso w Teatrze Bolszoj w Moskwie, zapisa\u0142a je w kilku s\u0142owach: \u201eCarmen, Jos\u00e9, kwiat, mi\u0142o\u015b\u0107, torreador, zazdro\u015b\u0107, karty, n\u00f3\u017c, \u015bmier\u0107\u201d.\u00a0Warszawska operowa inscenizacja kojarzy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie z latawcem i skrzyd\u0142ami wa\u017cniejszymi od r\u00f3\u017cy, kt\u00f3rymi Carmen (Rinat Shaham) rzuca w jednej z pierwszych scen. Tak\u017ce z pijan\u0105 Mica\u00ebl\u0105 (dobra wokalnie Ewa Tracz), w\u00f3zkiem dzieci\u0119cym, kt\u00f3ry nie wiadomo po co ci\u0105gnie za sob\u0105 Escamillo (Mariusz Godlewski), pedicurem i ta\u0144cem z pomara\u0144cz\u0105 – elementami, kt\u00f3re w \u017caden spos\u00f3b nie przyczyni\u0142y si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia portretu psychologicznego postaci.<\/p>\n

Ruch sceniczny zosta\u0142 mocno ograniczony przez olbrzymi\u0105 metalow\u0105 konstrukcj\u0119 w kszta\u0142cie podobnym do areny; sceny zbiorowe w pierwszym akcie (\u201ezas\u0142uga\u201d kostium\u00f3w) by\u0142y wulgarne, a w drugim nijakie.\u00a0Wykonawczyni roli Carmen mia\u0142a problemy nie tylko ze \u015bpiewem (szczeg\u00f3\u0142owo omawiaj\u0105 t\u0119 kwesti\u0119 Szymon \u017buchowski i Gniewomir Zaj\u0105czkowski<\/a>\u00a0w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, pisz\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce lepiej wypad\u0142a, w drugiej obsadzie, Monika Ledzion-Porczy\u0144ska), ale tak\u017ce ze zwyk\u0142ym scenicznym chodem.\u00a0A wspomniany powy\u017cej \u201etaniec z pomara\u0144cz\u0105\u201d, w scenie uwodzenia Don Jos\u00e9go (Leonardo Capalbo), by\u0142 jedynie niezr\u0119cznym i ma\u0142o efektownym wygibasem na kanapie.\u00a0W tym sensie szkoda, \u017ce \u015bpiewak\u00f3w w ruchu scenicznym nie wspomaga\u0142 zesp\u00f3\u0142 baletowy. Nie dodano te\u017c, mimo zapowiedzianej w programie choreografii Jacka Przyby\u0142owicza, ani jednej sceny prawdziwie tanecznej.<\/p>\n

\"Ta\u0144ce

Ta\u0144ce seguidillas nad rzek\u0105 Manzanares ko\u0142o Madrytu (obraz p\u0119dzla Francisca Goi)<\/p><\/div>\n

Dlatego polecam \u201eCarmen\u201d w re\u017cyserii Herberta von Karajana z udzia\u0142em Grace Bumbry, Mirelli Freni, Jona Vickersa i Justina Diaza. W drugim akcie zosta\u0142a dodana sze\u015bciominutowa scena taneczna w wykonaniu Mariemmy i Ballet de Espa\u00f1a. A i sceny zbiorowe zbudowano znacznie ciekawiej. Wersja jest dost\u0119pna na DVD. Na przyk\u0142ad w sklepie ROH<\/a>.<\/p>\n

Nie przekona\u0142a mnie te\u017c ostatnia scena. Pomys\u0142 z projekcj\u0105 mog\u0142abym uzna\u0107 za ciekawy i oryginalny, ale podobnie jak scenografia i kostiumy zabieg ten rozprasza\u0142 jedynie uwag\u0119 i popsu\u0142 nastr\u00f3j fina\u0142u.<\/p>\n

Operowe dziwactwa<\/h2>\n

W tym wydziwianiu Andrzej Chyra i pozostali realizatorzy nie s\u0105 wcale oryginalni. Jest to pewna \u015bwiatowa, trwaj\u0105ca ju\u017c od pewnego czasu tendencja.\"\"Szerzej o tym problemie opowiada\u0142 Piotr Becza\u0142a w rozmowie z Ann\u0105 S. D\u0119bowsk\u0105<\/a>.<\/p>\n

Oto fragment wywiadu:<\/p>\n

Kostium pomaga? Lubi pan by\u0107 w kostiumie historycznym?<\/strong>
\nBardzo. Ale re\u017cyserzy nie doceniaj\u0105 znaczenia kostiumu. W operze emocje s\u0105 gotowe, s\u0105 zawarte w muzyce. Dlatego np. jako kr\u00f3l Gustaw w \u201eBalu maskowym\u201d nie mog\u0119 wyj\u015b\u0107 w podkoszulku. W Zurychu mia\u0142em by\u0107 nastolatkiem w stylu Byrona. Naprawd\u0119 trudno mi by\u0142o po\u0142\u0105czy\u0107 jedno z drugim. Muzyka przeczy\u0142a wygl\u0105dowi.<\/p>\n

Wola\u0142by pan gra\u0107 przed stu laty?<\/strong>
\nMy\u015bl\u0119, \u017ce wtedy role by\u0142y du\u017co lepiej za\u015bpiewane, poniewa\u017c nie by\u0142o przeszkadzajki w osobie re\u017cysera, kt\u00f3ry ka\u017ce \u015bpiewakowi biega\u0107, pali\u0107, wykonywa\u0107 sk\u0142ony podczas karko\u0142omnych popis\u00f3w wokalnych – brzmia\u0142a odpowied\u017a.<\/p>\n

Za\u015b Artur Ruci\u0144ski w rozmowie z Katarzyn\u0105 Kaczorowsk\u0105<\/a> tak wyt\u0142umaczy\u0142 sytuacj\u0119, jaka zaistnia\u0142a w Hamburgu, kiedy re\u017cyserka \u201e\u0141ucji z Lammermooru\u201d kaza\u0142a Piotrowi Beczale za\u015bpiewa\u0107 duet, posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 bananem jako rekwizytem:<\/p>\n

Przecie\u017c to my, \u015bpiewacy, wychodzimy na scen\u0119, dajemy twarz i nazwisko nawet najbardziej idiotycznym pomys\u0142om re\u017cyserskim. Trzeba si\u0119 ratowa\u0107 przed niedorzeczno\u015bciami i absurdem. Uznali\u015bmy, \u017ce skoro Piotr ma \u015bpiewa\u0107 duet z bananem, to my te\u017c mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na \u017cart, mrugni\u0119cie okiem do publiczno\u015bci. I za\u017cartowali\u015bmy, rzucaj\u0105c w siebie sk\u00f3rkami – publiczno\u015b\u0107 \u015bwietnie reagowa\u0142a. Dyrekcja teatru zachwycona nie by\u0142a, ale cz\u0142owiek musi walczy\u0107 o swoje dobre imi\u0119. Ja rozumiem kompromisy, jest jednak granica, kt\u00f3rej przekroczy\u0107 nie mo\u017cna. Inaczej osuwamy si\u0119 w \u015bmieszno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n

Spektakl uznano za fatalny, bi\u0142 jednak rekordy popularno\u015bci, \u201ebo ca\u0142a Europa chcia\u0142a zobaczy\u0107, dlaczego mia\u0142 tak z\u0142e recenzje, i o co chodzi\u0142o z tymi bananami\u201d.\u00a0Czy to samo przytrafi si\u0119 warszawskiej \u201eCarmen\u201d? Zobaczymy…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

I znowu szumne zapowiedzi zosta\u0142y skonfrontowane z tym, co pokazano na scenie.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":207,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[188,130,65],"tags":[67,11],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=204"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2948,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/204\/revisions\/2948"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}