{"id":216,"date":"2018-06-16T21:32:12","date_gmt":"2018-06-16T19:32:12","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=216"},"modified":"2020-06-19T10:12:20","modified_gmt":"2020-06-19T08:12:20","slug":"balet-nie-tylko-dla-doroslych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/06\/16\/balet-nie-tylko-dla-doroslych\/","title":{"rendered":"Balet nie tylko dla doros\u0142ych"},"content":{"rendered":"

Akcja dzieje si\u0119 w ma\u0142ym miasteczku w Galicji w po\u0142owie XIX wieku. Naiwny Franz pada ofiar\u0105 alchemicznych eksperyment\u00f3w dr. Coppeliusa. Zakochuje si\u0119 w tajemniczej dziewczynie, przesiaduj\u0105cej ca\u0142ymi dniami w oknie i swoim nietypowym zachowaniem budz\u0105cej ciekawo\u015b\u0107 miejscowej m\u0142odzie\u017cy.
\n
\nZazdrosna i lekko podirytowana Swanilda pragnie nazajutrz po\u015blubi\u0107 Franza, gdy\u017c Burmistrz og\u0142osi\u0142, \u017ce tego dnia odb\u0119dzie si\u0119 po\u015bwi\u0119cenie nowego dzwonu, a Baron zamierza z tej okazji ofiarowa\u0107 posag m\u0142odym m\u0119\u017catkom. Wkrada si\u0119 wi\u0119c z przyjaci\u00f3\u0142kami do domu dr. Coppeliusa, aby si\u0119 zmierzy\u0107\u00a0z rywalk\u0105. Niechc\u0105cy rozszyfrowuje zagadk\u0119. Copp\u00e9lia okazuje si\u0119 mechaniczn\u0105 lalk\u0105 – po kilku zabawnych perypetiach, z udzia\u0142em Franza, wszystko ko\u0144czy si\u0119 happy endem. Tak w skr\u00f3cie przedstawia si\u0119 fabu\u0142a baletu komicznego \u201eCopp\u00e9lia\u201d, kt\u00f3rego pierwsza transmisja w kinach odby\u0142a si\u0119 w ubieg\u0142\u0105 niedziel\u0119 na zako\u0144czenie sezonu Bolshoi Ballet Live 2017\/2018.\u00a0Ale ju\u017c od 1 lipca rozpoczn\u0105 si\u0119 retransmisje<\/a>, a potem b\u0119d\u0105 jeszcze letnie powt\u00f3rki<\/a> m.in. w sieci Multikino.<\/p>\n

\"Jekaterina

Jekaterina Krysanowa jako Swanilda i Aleksiej \u0141oparewicz jako dr Coppelius. Fot. Jelena Fetisowa\/ Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

Dziewczyna o szklanych oczach<\/h2>\n

Po raz pierwszy spektakl wystawiono 25 maja 1870 r. w Th\u00e9\u00e2tre Imp\u00e9rial l\u2019Op\u00e9ra w Pary\u017cu. Oryginalny tytu\u0142 brzmia\u0142 \u201eCopp\u00e9lia ou la fille aux yeux d\u2019email\u201d (Copp\u00e9lia, czyli dziewczyna o szklanych oczach). A librecista Charles Nuitter i choreograf Arthur Saint-L\u00e9on tre\u015b\u0107 baletu zaczerpn\u0119li z opowiadania E.T.A. Hoffmanna \u201ePiaskun\u201d – o historii uczucia Nataniela do mechanicznej lalki Olimpii, o\u017cywionej przez alchemiczne eksperymenty profesora Spalanzaniego i diabolicznego Coppeliusa.\u00a0W roli Swanildy zata\u0144czy\u0142a Giuseppina Bozzacchi, jako Franz, zgodnie z panuj\u0105cym w\u00f3wczas zwyczajem, wyst\u0105pi\u0142a Eug\u00e9nie Fiocre en travesti<\/em>.<\/p>\n

\"Giuseppina

Giuseppina Bozzacchi jako Swanilda<\/p><\/div>\n

Balet przem\u00f3wi\u0142 do wyobra\u017ani paryskiej publiczno\u015bci. By\u0142 dobrze skonstruowany dramaturgicznie, a L\u00e9o Delibes stworzy\u0142 muzyk\u0119 dopasowan\u0105 do akcji i zas\u0142uguj\u0105c\u0105 na uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako odr\u0119bna kompozycja muzyczna.\u00a0\u201ePost\u0119p muzyczny wywodz\u0105cy si\u0119, poprzez Delibesa, od H\u00e9rolda i Adama, i znajduj\u0105cy punkt kulminacyjny w partyturach Czajkowskiego stanowi\u0142 bezpo\u015bredni\u0105 konsekwencj\u0119 romantyzmu, nadaj\u0105c wyraz d\u017awi\u0119kowy widowiskom wizualnym\u201d – napisa\u0142 Ivor Guest w \u201eBalecie romantycznym w Pary\u017cu\u201d.<\/p>\n

Z Pary\u017ca do Rosji<\/h2>\n

Na pocz\u0105tku 1882 r. \u201eCopp\u00e9li\u0119\u201d wystawiono w Moskwie w choreografii Josepha Hansena. Dwa lata p\u00f3\u017aniej (w grudniu 1884 r.) odby\u0142a si\u0119 pierwsza petersburska premiera, zrealizowana przez Mariusa Petip\u0119. Niestety nie wiadomo, czy Petipa zachowa\u0142 jakiekolwiek fragmenty paryskiej choreografii Arthura Saint-L\u00e9ona.<\/p>\n

Dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej inscenizacja zosta\u0142a \u201eod\u015bwie\u017cona\u201d i tytu\u0142 znalaz\u0142 si\u0119 w repertuarze Teatru Maryjskiego w Sankt Petersburgu. Tym razem nadz\u00f3r nad wznowieniem \u201eCopp\u00e9lii\u201d – w wersji Mariusa Petipy – sprawowa\u0142 Enrico Cecchetti, a w roli Swanildy wyst\u0105pi\u0142a s\u0142ynna Pierina Legnani<\/a>, pierwsza Prima Ballerina Assoluta<\/em>.\u00a0Ta wersja, zapisana w 1904 r. metod\u0105 Stiepanowa, zosta\u0142a wykorzystana przez Siergieja Wichariewa, kt\u00f3ry w 2009 r. zrealizowa\u0142 rekonstrukcj\u0119 baletu w Teatrze Bolszoj<\/a> w Moskwie. Co ciekawe, obecnie \u201eCopp\u00e9lia\u201d nie znajduje si\u0119 w repertuarach Teatru Maryjskiego<\/a> ani Teatru Michaj\u0142owskiego<\/a> w Sankt Petersburgu.<\/p>\n

Na Zachodzie wersj\u0119 Mariusa Petipy (pierwszy akt) pokaza\u0142a w 1912 r. Anna Paw\u0142owa. Dzisiaj do najbardziej znanych realizacji nale\u017c\u0105 inscenizacje Ninette de Valois dla The Royal Ballet (jest wersja na DVD) i George’a Balanchine’a dla New York City Ballet. Obie opieraj\u0105 si\u0119 na petersburskiej wersji z 1894 r.<\/p>\n

W Polsce \u201eCopp\u00e9li\u0119\u201d zrealizowali m.in. Jerzy Kapli\u0144ski, Leon W\u00f3jcikowski, Feliks Parnell, Stanis\u0142aw Miszczyk, Teresa Kujawa, Henryk Konwi\u0144ski, S\u0142awomir Wo\u017aniak. Teraz nie znajduje si\u0119 w sta\u0142ym repertuarze naszych teatr\u00f3w (wyj\u0105tek stanowi Opera Wroc\u0142awska). Szkoda, bo jest to idealny balet r\u00f3wnie\u017c – a mo\u017ce przede wszystkim – dla dzieci.<\/p>\n

Petersburski balet<\/h2>\n

S\u0105 cztery elementy, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 tradycyjny balet rosyjski: taniec klasyczny, taniec charakterystyczny, pantomima i gra aktorska. Dodatkowo szko\u0142a petersburska charakteryzuje si\u0119 plastyczno\u015bci\u0105 ruch\u00f3w, nienagann\u0105 precyzj\u0105 i czysto\u015bci\u0105 wykonania. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 prawid\u0142owe pozycje r\u0105k, koordynacja g\u0142owy i korpusu. I w\u0142a\u015bnie zgodnie z tymi zasadami Siergiej Wichariew wystawi\u0142 w 2009 r. w Teatrze Bolszoj w Moskwie \u201eCopp\u00e9li\u0119\u201d, m\u00f3wi\u0105c do zespo\u0142u: \u201eRobimy stary petersburski balet\u201d. To by\u0142o g\u0142\u00f3wne zadanie, jakie postawi\u0142 przed artystami.<\/p>\n

\"Aleksiej

Aleksiej \u0141oparewicz jako dr Coppelius. Fot. Jelena Fetisowa\/ Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

W transmitowanym spektaklu w roli Swanildy wyst\u0105pi\u0142a\u00a0Margarita Szrajner,\u00a0<\/a>Franza –\u00a0Artiom Owczarenko<\/a>. Margarita Szrajner jest jeszcze tancerk\u0105 corps de ballet<\/em>, ale ma ju\u017c za sob\u0105 debiuty w g\u0142\u00f3wnych rolach w baletach takich jak \u201eP\u0142omie\u0144 Pary\u017ca\u201d, \u201eSylfida\u201d, \u201eDon Kichot\u201d.\u00a0Teraz okaza\u0142a si\u0119 doskona\u0142\u0105 Swanild\u0105. Ma idealne warunki – jest dziewcz\u0119ca, naturalna, z lekko\u015bci\u0105 pokonuje wszystkie trudno\u015bci techniczne, kt\u00f3rymi naszpikowana jest choreografia. \u015awietnie te\u017c sobie radzi z zadaniami aktorskimi. Zw\u0142aszcza w drugim akcie, kiedy musi udawa\u0107 lalk\u0119 – porusza\u0107 si\u0119 mechanicznie, ale z wdzi\u0119kiem. Zabrak\u0142o jej troch\u0119 pewno\u015bci siebie w Grand Pas de Deux<\/em> w trzecim akcie; odnios\u0142am wra\u017cenie, \u017ce lepiej czu\u0142a si\u0119 w samodzielnych wariacjach ni\u017c z partnerem. Ale b\u0142\u0119d\u00f3w nie pope\u0142ni\u0142a, a pewien rodzaj rutyny (cho\u0107 nie jest to w tym przypadku najlepsze s\u0142owo) przyjdzie z czasem.<\/p>\n

Artiom Owczarenko nie m\u00f3g\u0142 zademonstrowa\u0107 wszystkich mo\u017cliwo\u015bci. W pierwszym i drugim akcie jego rola jest ograniczona do niewielkich zada\u0144 aktorskich. W Grand Pas de Deux<\/em> wypad\u0142 oczywi\u015bcie doskonale. Zach\u0119cam do \u015bledzenia jego wyst\u0119p\u00f3w. Ta\u0144czy nie tylko w Moskwie, ostatnio r\u00f3wnie\u017c go\u015bcinnie z zespo\u0142em Johna Neumeiera. Widzia\u0142am go na \u017cywo dwa razy – jako Zygfryda w \u201eJeziorze \u0142ab\u0119dzim\u201d i w roli B\u0142\u0119kitnego ptaka w \u201e\u015api\u0105cej kr\u00f3lewnie\u201d. Naprawd\u0119 warto wybra\u0107 si\u0119 na jeden ze spektakli z jego udzia\u0142em. B\u0119dzie to na pewno niezapomniane prze\u017cycie.<\/p>\n

\u201eCopp\u00e9lia\u201d w wykonaniu Baletu Bolszoj to r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnie zata\u0144czone, z du\u017cym wyczuciem stylu, ta\u0144ce charakterystyczne: mazurek i czardasz. Tak\u017ce przepi\u0119kne divertissement<\/em> w scenie \u201e\u015awi\u0119to dzwonu\u201d, tzw. 24 godziny, oraz wariacje Jutrzenki (Anastazja Denisowa), Modlitwy (Antonina Czapkina), Pracy (Daria Boczkowa) i Szale\u0144stwa (Jelizawieta Krutieliewa).<\/p>\n

\"\u201eCopp\u00e9lia\u201d,

\u201eCopp\u00e9lia\u201d. Fot. Jelena Fetisowa\/ Teatr Bolszoj<\/p><\/div>\n

A je\u017celi do tych wszystkich element\u00f3w (fabu\u0142y, muzyki, choreografii) dodamy wspania\u0142\u0105 opraw\u0119 scenograficzn\u0105 i doskona\u0142e kostiumy wykonane wed\u0142ug szkic\u00f3w udost\u0119pnionych przez Pa\u0144stwowe Muzeum Sztuki Teatralnej i Muzycznej oraz Bibliotek\u0119 Teatru Narodowego w Sankt Petersburgu, mo\u017cemy ju\u017c tylko Siergiejowi Wichariewowi podzi\u0119kowa\u0107 za genialnie zrekonstruowany balet. I \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce nie zrealizuje ich wi\u0119cej. Artysta zmar\u0142 niestety nagle w ubieg\u0142ym roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Margarita Szrajner jest doskona\u0142\u0105 Swanild\u0105. Ma idealne warunki do wykonywania tej roli – jest dziewcz\u0119ca, naturalna, z lekko\u015bci\u0105 pokonuje wszystkie trudno\u015bci techniczne.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":219,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[145,130],"tags":[73,74,70,54,53,72,168,20,76,69,75],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=216"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2312,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/216\/revisions\/2312"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}