{"id":2179,"date":"2020-05-04T11:58:51","date_gmt":"2020-05-04T09:58:51","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=2179"},"modified":"2020-05-04T22:08:34","modified_gmt":"2020-05-04T20:08:34","slug":"zostanwdomu-i-ogladaj-taniec-czesc-siodma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2020\/05\/04\/zostanwdomu-i-ogladaj-taniec-czesc-siodma\/","title":{"rendered":"#Zosta\u0144wdomu i ogl\u0105daj taniec \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 si\u00f3dma"},"content":{"rendered":"\n

Co nowego w ta\u0144cu w Operze na Zamku w Szczecinie. Wywiad z Robertem Bondar\u0105, choreografem baletu Stanis\u0142awa Moniuszki \u201eNa kwaterunku\u201d. Taniec lekiem na z\u0142o.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Takiego Mi\u0119dzynarodowego Dnia Ta\u0144ca nie by\u0142o nam jeszcze dane prze\u017cy\u0107. Niepewno\u015b\u0107 jutra, prawdopodobny kryzys ekonomiczny, w Polsce coraz dziwaczniejsza, eufemistycznie rzecz ujmuj\u0105c, sytuacja polityczna. Ju\u017c od prawie dw\u00f3ch miesi\u0119cy tancerze i choreografowie \u017cyj\u0105 w sytuacji nadzwyczajnej. Zamkni\u0119te teatry, odwo\u0142ane pr\u00f3by, spektakle, premiery. Odci\u0119ci od sceny, odizolowani od publiczno\u015bci, kontakt z widowni\u0105 utrzymuj\u0105 dzi\u0119ki transmisjom online. Ich popularno\u015b\u0107 jest osza\u0142amiaj\u0105ca. Pierwsze sze\u015b\u0107 przedstawie\u0144 \u201eBolszoj Online\u201d obejrza\u0142o trzy miliony unikalnych u\u017cytkownik\u00f3w ze stu trzydziestu czterech kraj\u00f3w. \u0141\u0105czna ilo\u015b\u0107 ods\u0142on wynios\u0142a sze\u015b\u0107 i p\u00f3\u0142 miliona. Tak\u017ce polskie teatry donosz\u0105, \u017ce ruch w sieci, liczba widz\u00f3w i nowych u\u017cytkownik\u00f3w odwiedzaj\u0105cych ich kana\u0142y spo\u0142eczno\u015bciowe ro\u015bnie. \u201eTyle tego dobra w sieci ostatnio, \u017ce czasu zaczyna brakowa\u0107. Trzeba wybiera\u0107, a czasem to nie\u0142atwa decyzja!\u201d \u2013 napisa\u0142a czytelniczka mojego bloga. Spektakle emitowane s\u0105 bezp\u0142atnie, cho\u0107 przecie\u017c \u017cycie artyst\u00f3w z dnia na dzie\u0144 zosta\u0142o wywr\u00f3cone do g\u00f3ry nogami. I sami potrzebuj\u0105 wsparcia. Zapraszam na moj\u0105 stron\u0119 internetow\u0105 do lektury rozszerzonej wersji artyku\u0142u z 2018 r. o patronie \u015bwi\u0119ta ta\u0144ca i nowego podrozdzia\u0142u z \u017cyczeniami dla tancerzy, choreograf\u00f3w, widz\u00f3w i recenzent\u00f3w ta\u0144ca. <\/a><\/p>\n\n\n\n

Taniec lekiem na ca\u0142e z\u0142o<\/h2>\n\n\n\n

Na tej samej stronie znajd\u0105 te\u017c Pa\u0144stwo wypowiedzi pi\u0119ciu tancerek Opery na Zamku w Szczecinie o ich przygodzie z ta\u0144cem wraz z \u017cyczeniami dla widz\u00f3w z okazji \u015bwi\u0119ta ta\u0144ca. \u201eDzi\u015b Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Ta\u0144ca, a ja chcia\u0142am Was zach\u0119ci\u0107 do jednego: je\u015bli nie wiesz, jak zrzuci\u0107 z siebie jaki\u015b ci\u0119\u017car, chcesz si\u0119 poczu\u0107 lepiej\u2026 albo masz ju\u017c do\u015b\u0107 kwarantanny, to nie tylko dzi\u015b, ale w og\u00f3le: w\u0142\u0105cz muzyk\u0119 i \u00bbDance it out!\u00ab. Wszystkiego dobrego!\u201d – m\u00f3wi Karolina Cichy-Szromnik. Aby przeczyta\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 prosz\u0119 klikn\u0105\u0107: tutaj<\/a>. \u017byczenia przekazuj\u0119 z lekkim op\u00f3\u017anieniem, ale dotar\u0142y do mnie ju\u017c po przygotowaniu tego wpisu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Balet Opery na Zamku w Szczecinie. Zdj\u0119cie: P. Gamdzyk\u00a9Opera na Zamku <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Balet, kt\u00f3rego nie widzia\u0142am<\/h2>\n\n\n\n

A jak si\u0119 w sobot\u0119 okaza\u0142o, dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Opery na Zamku w Szczecinie i Teatru Wielkiego w Warszawie, stanie si\u0119 to jutro mo\u017cliwe bez wychodzenia z domu. \u201eNa kwaterunku\u201d<\/strong> to balet Stanis\u0142awa Moniuszki, kt\u00f3rego premiera – ze \u015bwie\u017cym spojrzeniem na temat i we wsp\u00f3\u0142czesnej choreografii Roberta Bondary<\/strong> – odby\u0142a si\u0119 18 maja 2019 r. w Szczecinie w ramach obchod\u00f3w Roku Moniuszkowskiego. Spektakl by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201eWieczoru balet\u00f3w polskich\u201d, w programie mie\u015bci\u0142a si\u0119 te\u017c \u201ePie\u015b\u0144 o ziemi\u201d Romana Palestra w choreografii Paola Mangioli. Jutro, w dniu urodzin Stanis\u0142awa Moniuszki, na platformie vod.teatrwielki.pl, odb\u0119dzie si\u0119 premiera online<\/strong> baletu Bondary. Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce zachowa\u0142am wywiad, kt\u00f3rego artysta udzieli\u0142 w ubieg\u0142ym roku. Jest teraz dobra okazja, aby zamie\u015bci\u0107 go na blogu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u201eNa kwaterunku\u201d – Zdj\u0119cie: P. Gamdzyk\u00a9Opera na Zamku <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

#Zosta\u0144wdomu, ta\u0144cz i ogl\u0105daj taniec!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

===========<\/p>\n\n\n\n

Magdalena Jagie\u0142\u0142o-Kmieciak<\/strong> (rzeczniczka prasowa Opery na Zamku):<\/strong> Czym wed\u0142ug Pana zapracowa\u0142 sobie Moniuszko na powszechne zapomnienie? Niedobre, bo polskie?
 
Robert Bondara:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce spowodowa\u0142 to zachwyt tym, co nowe, tym, co przysz\u0142o po Moniuszce, ale i kojarzenie go jedynie z kontuszem, z zapomnian\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra troch\u0119 tr\u0105ci myszk\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie coraz cz\u0119\u015bciej odkrywamy go na nowo, tak jak teraz, podczas \u201eWieczoru balet\u00f3w polskich\u201d.
 
Libretto w utworze \u201eNa kwaterunku\u201d jest dosy\u0107 naiwne\u2026<\/strong>
 
Tak, jest naiwne, jest banalne, ale patrz\u0105c na sytuacj\u0119 polityczn\u0105 i na to, czego wtedy oczekiwano od sztuki, \u015brodk\u00f3w wyrazu, wydaje si\u0119 to ca\u0142kiem naturalne. My dostrzegamy t\u0119 naiwno\u015b\u0107 z punktu widzenia cz\u0142owieka XXI wieku. Ten dystans 150 lat sprawi\u0142, \u017ce pewne w\u0105tki tego spektaklu na pewno nie wytrzyma\u0142y pr\u00f3by czasu. Ale wydaje mi si\u0119, \u017ce wiele motyw\u00f3w mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 na wsp\u00f3\u0142czesny j\u0119zyk i pokaza\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnemu widzowi.
 
U Moniuszki \u017cycie \u017co\u0142nierza nie jest, m\u00f3wi\u0105c \u0142agodnie, zbyt trudne. Mamy zabawy we wsi, a i opornego Juliana uda\u0142o si\u0119 zaci\u0105gn\u0105\u0107 do wojska. Troch\u0119 komediowo, prawda?<\/strong>
 
Ta historia opowiedziana jest przez r\u00f3\u017cowe okulary. Czuje si\u0119 w oryginalnym libretcie, gdy przychodzi wiadomo\u015b\u0107 do sier\u017canta, t\u0119 obaw\u0119 \u017co\u0142nierzy, \u017ce wracaj\u0105 na front. Ale faktycznie, jest to jedynie obawa. Ja chc\u0119 doszuka\u0107 si\u0119 tych element\u00f3w, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142czesnemu widzowi pomog\u0105 zrozumie\u0107 natur\u0119 wojny. Przenosz\u0119 ci\u0119\u017car z tego bana\u0142u, dobrej zabawy, kt\u00f3ra jest w tym utworze g\u0142\u00f3wnym motorem nap\u0119dowym na nieco inne tematy, kt\u00f3re podsk\u00f3rnie tkwi\u0105 w tym utworze.
 
Czyli pot\u0119guje Pan t\u0119 obaw\u0119?
 <\/strong>
Tak, ale nie mog\u0142oby by\u0107 inaczej. Ja nie realizuj\u0119 spektakli odbudowuj\u0105c ich struktur\u0119, form\u0119, jak\u0105 mia\u0142y za czas\u00f3w swojej premiery. Staram si\u0119 nie rekonstruowa\u0107. Musz\u0119 zrobi\u0107 research, \u017ceby zrozumie\u0107 utw\u00f3r sprzed lat dog\u0142\u0119bnie, ale na bazie tego staram si\u0119 zastanowi\u0107, co on wniesie tu i teraz. Wiek XX przyni\u00f3s\u0142 olbrzymie konflikty zbrojne, te konflikty zmieni\u0142y si\u0119 ogromnie, powoduj\u0105c, \u017ce cywile s\u0105 grup\u0105, kt\u00f3ra ponosi ogromne straty. Ale wiek XX przyni\u00f3s\u0142 nam te\u017c rozw\u00f3j psychologii, kt\u00f3ra pozwala nam powiedzie\u0107 wi\u0119cej o nas samych i bada zachowania w skrajnych sytuacjach, w kt\u00f3rych czasem postawiony jest cz\u0142owiek. To jest r\u00f3wnie\u017c cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142 z teren\u00f3w konfliktu zbrojnego. Dlatego wa\u017cny w moim spektaklu jest w\u0105tek stresu pourazowego PTSD, kt\u00f3ry prze\u017cywaj\u0105 nie tylko \u017co\u0142nierze, ale i cywile. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to dobry punkt wyj\u015bcia. Pewien oddzia\u0142 przybywa do wsi, jak w oryginalnym libretcie, tylko ja opowiadam t\u0119 histori\u0119 z perspektywy cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cyje w XX, XXI wieku, bogatszego o trudne do\u015bwiadczenia i wiedz\u0119, kt\u00f3re od czas\u00f3w Moniuszki mocno si\u0119 rozwin\u0119\u0142y.
 
Zatem mamy libretto z zabaw\u0105 wojak\u00f3w i metod\u0119 na jednego z ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3ry w kamasze i\u015b\u0107 nie chce, happy end z galopem oraz Roberta Bondar\u0119, kt\u00f3ry widzi olbrzymie barbarzy\u0144stwo wojny? Sk\u0105d taka koncepcja?
 <\/strong>
Najpierw trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, co w takim libretcie tkwi takiego, co mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 widza tu i teraz. Wspomnia\u0142em ju\u017c, \u017ce nie interesuje mnie artystyczna rekonstrukcja spektaklu. Ja w \u201eNa kwaterunku\u201d doszuka\u0142em si\u0119 element\u00f3w stycznych z tym, co obecnie dzieje si\u0119 b\u0105d\u017a dzia\u0142o niedawno na \u015bwiecie. Staram si\u0119 opowiedzie\u0107 t\u0119 histori\u0119 z perspektywy jednostki. Poza par\u0105 m\u0142odych ludzi: Juliana i Katarzyny, z oryginalnego libretta, pojawia si\u0119 tam jeszcze postaci, kt\u00f3rych w libretcie nie by\u0142o. Wprowadzam m\u0119\u017cczyzn\u0119, nazwanego po prostu On. Z jego perspektywy snuje si\u0119 ca\u0142a opowie\u015b\u0107. Wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie zdradz\u0119, ale powiem, \u017ce dzi\u0119ki niemu \u0142atwiej nam b\u0119dzie uto\u017csami\u0107 si\u0119 z tym, co on prze\u017cywa. B\u0119dzie te\u017c kolejna nowa posta\u0107, kobieta, kt\u00f3ra wchodzi w relacj\u0119 z tym m\u0119\u017cczyzn\u0105. To posta\u0107, kt\u00f3r\u0105 nasz g\u0142\u00f3wny bohater spotyka na swojej drodze i dzi\u0119ki temu mo\u017cemy jako widzowie dowiedzie\u0107 si\u0119, kim ten cz\u0142owiek jest, jakie ma podej\u015bcie do otaczaj\u0105cego \u015bwiata, \u0142atwiej zrozumiemy motywy jego dzia\u0142ania. Mam nadziej\u0119, \u017ce ta koncepcja bardziej dotknie widz\u00f3w ni\u017c to, z czym mamy do czynienia na co dzie\u0144, czyli z przekazu informacyjnego, kt\u00f3ry mamy na co dzie\u0144 w mediach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u201eNa kwaterunku\u201d – Zdj\u0119cie: P. Gamdzyk\u00a9Opera na Zamku <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Niech zgadn\u0119: ten On to \u201eka\u017cdy\u201d albo kto\u015b, kto przeszed\u0142 wojenn\u0105 traum\u0119?<\/strong>
 
Tak, cz\u0142owiek po przej\u015bciach. To jest jeden punkt wyj\u015bcia. Kolejny to zesp\u00f3\u0142 stresu pourazowego. To s\u0105 g\u0142\u00f3wne motywy, na kt\u00f3rych osadzam ca\u0142\u0105 histori\u0119. To nie b\u0119dzie historia 1:1. Staram si\u0119 jak najbardziej czerpa\u0107 z oryginalnego libretta, je\u017celi chodzi o przebieg akcji, ale modyfikuj\u0119 je. Zatem pewne fakty, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w oryginalnym utworze opowiadane s\u0105 z retrospektywnego punktu widzenia.
 
Jak On \u0142\u0105czy si\u0119 z postaci\u0105 Juliana?<\/strong>
 
To s\u0105 postaci bardzo sobie bliskie, kt\u00f3re w pewnym momencie si\u0119 spotykaj\u0105. Ale wi\u0119cej nie powiem.
 
Wygl\u0105da na to, \u017ce Moniuszkowskiego romantyzmu w Pana wojnie nie ma?<\/strong>
 
Ani troch\u0119. Tematyka wojenna jest mi zbyt bliska, by wierzy\u0107 w romantyzm wojny. To na przyk\u0142ad do\u015bwiadczenia cz\u0142onk\u00f3w mojej rodziny, babci, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a okupacj\u0119 Warszawy, tak wi\u0119c informacje mam z pierwszej r\u0119ki. Ale przede wszystkim dog\u0142\u0119bnie badam wszystkie konflikty, czytam, sprawdzam, jak zachowuj\u0105 si\u0119 ludzie postawieni w skrajnych sytuacjach. Dla mnie jest te\u017c istotne, \u017ce wtedy mog\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 t\u0119 wiedz\u0119 na pewne osobowo\u015bci sceniczne, motywy ich dzia\u0142ania, psychologi\u0119 postaci. Bo bez zrozumienia tych ludzi by\u0142oby mi du\u017co trudniej.
 
I \u017cadnej polityki?<\/strong>
 
Nie, \u017cadnej. Wchodzenie w szczeg\u00f3\u0142y spowodowa\u0142oby, \u017ce straci\u0142bym esencj\u0119 tematyki.
 
W libretcie mo\u017cna namiesza\u0107, wprowadzi\u0107 stres pourazowy, nowe postaci, ale muzyka jest \u015bwi\u0119ta. I tu chyba jest problem?
 <\/strong>
Muzyka w spektaklu Moniuszki przywodzi na my\u015bl sielsk\u0105 atmosfer\u0119. Wiosna, chatki, wsp\u00f3lna zabawa, weso\u0142y galop na ko\u0144cu. Dlatego opracowa\u0142em pewien zamys\u0142 dramaturgiczny i p\u00f3\u017aniej konsekwentnie re\u017cyseri\u0119 i choreografi\u0119, kt\u00f3ra \u2013 mam nadziej\u0119 \u2013 wykorzysta specyfik\u0119 tej muzyki, aby opowiedzie\u0107 co\u015b, co niekoniecznie jest radosne. To b\u0119dzie kontrapunkt. A kontrapunkt jest czasem bardziej dotkliwy ani\u017celi negatywne wydarzenia pot\u0119gowane przez smutn\u0105 muzyk\u0119. To spore wyzwanie dla choreografa, bo tancerze s\u0142ysz\u0105 jedno, a ja prosz\u0119 ich o realizowanie zupe\u0142nie innych zada\u0144, ani\u017celi wskazywa\u0142aby na to muzyka. Pod wzgl\u0119dem ca\u0142ego procesu tw\u00f3rczego jest to do\u015b\u0107 karko\u0142omne, ale \u201euczepi\u0142em si\u0119\u201d tego pomys\u0142u i jestem przekonany, \u017ce on si\u0119 w tym przypadku sprawdzi.
 
B\u0119d\u0105 projekcje?<\/strong>
 
B\u0119d\u0105. Niekt\u00f3re autentyczne, ale nie chodzi mi o to, by epatowa\u0107 widza krwawymi scenami, okrucie\u0144stwem. To nas nie zbli\u017cy do tematu. Wykorzystamy te\u017c projekcje, by zmultiplikowa\u0107 postaci b\u0119d\u0105ce na scenie, co te\u017c pozwoli nam wprowadzi\u0107 kolejn\u0105 warstw\u0119 tre\u015bciow\u0105 pozwalaj\u0105c\u0105 zrozumie\u0107 przebieg spektaklu.
 
To\u017c to istna bitwa Roberta Bondary z librettem! Nie boi si\u0119 Pan ortodoksyjnych mi\u0142o\u015bnik\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Moniuszki?<\/strong>
 
Nie. Niejednokrotnie zadziera\u0142em z takowymi i wychodzi\u0142em obronn\u0105 r\u0119k\u0105. Mam wi\u0119c nadziej\u0119, \u017ce i tym razem spotka si\u0119 to ze zrozumieniem. Oczywi\u015bcie opr\u00f3cz wszystkich modyfikacji wa\u017cna jest dla mnie logika wydarze\u0144. Gdyby sztuka nie ewoluowa\u0142a, to by\u0142aby martwa. Ale spokojnie, Julian wst\u0119puje do wojska, jak w oryginale. Ale czy to b\u0119dzie happy end, to ju\u017c widzowie sami b\u0119d\u0105 musieli si\u0119 przekona\u0107.
 
Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co nowego w ta\u0144cu w Operze na Zamku w Szczecinie. Wywiad z Robertem Bondar\u0105, choreografem baletu Stanis\u0142awa Moniuszki \u201eNa kwaterunku\u201d. Taniec lekiem na z\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":2182,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,296,130,132],"tags":[293,295,294],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2179"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2184,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2179\/revisions\/2184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}