
{"id":2396,"date":"2020-07-15T07:39:42","date_gmt":"2020-07-15T05:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=2396"},"modified":"2020-12-06T09:58:47","modified_gmt":"2020-12-06T08:58:47","slug":"lektura-z-ktorej-o-tancu-niewiele-wynika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2020\/07\/15\/lektura-z-ktorej-o-tancu-niewiele-wynika\/","title":{"rendered":"Lektura, z kt\u00f3rej o ta\u0144cu niewiele wynika"},"content":{"rendered":"\n<p>Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz &#8211; krytyk muzyczny, autor kilku interesuj\u0105cych wywiad\u00f3w z artystami baletu, warto\u015bciowych album\u00f3w o Balecie romantycznym, Marii Krzyszkowskiej, Malarzach ta\u0144ca, ksi\u0105\u017cek o Rudolfie Nuriejewie i Leonie W\u00f3jcikowskim, w przesz\u0142o\u015bci dziennikarz pisz\u0105cy na \u0142amach \u201eWiadomo\u015bci kulturalnych\u201d i do prasy zagranicznej, tym razem postanowi\u0142 opublikowa\u0107 wywiad z samym sob\u0105. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 wi\u0119c z pytaniem do Grzegorza Chojnowskiego, czy by\u0142by zainteresowany przeprowadzeniem z nim rozmowy. Odpowied\u017a autora monografii \u201eAlain Bernard &#8211; polski rozdzia\u0142\u201d by\u0142a \u201ejednoznaczna i natychmiastowa\u201d. Wywiad-rzek\u0119 w formie ksi\u0105\u017cki \u201eOstatki Jana Stanis\u0142awa Witkiewicza\u201d wyda\u0142y \u201eIskry\u201d. Dla czytelnik\u00f3w odczuwaj\u0105cych &#8211; po przeczytaniu 148 stron rozmowy &#8211; niedosyt wiedzy i wspomnie\u0144 jej bohatera, jest jeszcze aneks z fragmentami jego \u201eDziennika muzycznego\u201d z lat 2000-2002 oraz dziesi\u0119\u0107 wywiad\u00f3w przeprowadzonych w latach 90. Od razu zaznaczam, \u017ce nie dotycz\u0105 ta\u0144ca. Tej sztuce po\u015bwi\u0119cony jest rozdzia\u0142 \u201eBalet &#8211; moja mi\u0142o\u015b\u0107\u201d, wspomnienia i refleksje pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c w \u201eDzienniku\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"636\" height=\"1024\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/WitkiewiczObwOK_1500px-1-636x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2398\" srcset=\"\/taniec\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/WitkiewiczObwOK_1500px-1-636x1024.jpg 636w, \/taniec\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/WitkiewiczObwOK_1500px-1-186x300.jpg 186w, \/taniec\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/WitkiewiczObwOK_1500px-1-768x1237.jpg 768w, \/taniec\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/WitkiewiczObwOK_1500px-1.jpg 931w\" sizes=\"(max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz opowiada o niezadowalaj\u0105cym poziomie naszego szkolnictwa baletowego, o niskim statusie zawodu artysty baletu, nik\u0142ym zainteresowaniu medi\u00f3w sztuk\u0105 wysok\u0105, wiecznym niedofinansowaniu polskiej kultury. Wszystko to jest prawd\u0105, smutn\u0105 tym bardziej, \u017ce &#8211; jak wynika z tych wspomnie\u0144 &#8211; pewne problemy ci\u0105gn\u0105 si\u0119 latami i raczej nic nie zapowiada dobrej zmiany. Jest to jednak g\u0142\u00f3wnie rozmowa w stylu plotkarskim z przewag\u0105 negatywnych i z\u0142o\u015bliwych opinii oraz do\u015b\u0107 w\u0105skim spojrzeniem na sztuk\u0119 ta\u0144ca &#8211; ograniczaj\u0105cym si\u0119 do znikomej liczby tytu\u0142\u00f3w baletowych z dalekiej przesz\u0142o\u015bci. Niewielu jest artyst\u00f3w, kt\u00f3rych Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz zauwa\u017cy\u0142 i ceni. Nale\u017c\u0105 do nich &#8211; Gret Palucca, Maria Krzyszkowska, Alain Bernard, Vladimir Malakhlov, Shoko Nakamura, Iana Salenko, Polina Siemionova. To troch\u0119 ma\u0142o, bior\u0105c pod uwag\u0119 czas sp\u0119dzony w polskich i zagranicznych teatrach.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie stykaj\u0105cy si\u0119 na co dzie\u0144 ze sztuk\u0105 choreografii czytelnik pozna kilka \u015bwiatowych nazwisk i zespo\u0142\u00f3w przedstawionych pobie\u017cnie, jednym zdaniem, z regu\u0142y k\u0105\u015bliwie, w oderwaniu od ich rzeczywistych artystycznych osi\u0105gni\u0119\u0107. Oto kilka cytat\u00f3w: \u201ePolski Balet Narodowy &#8211; zdaje si\u0119, \u017ce tak to si\u0119 nazywa&#8221;, \u201eNa ko\u0144cu, kiedy ju\u017c si\u0119 \u017cegnali\u015bmy, Eifman chcia\u0142 mie\u0107 koniecznie zdj\u0119cie ze mn\u0105. Mo\u017ce liczy\u0142, \u017ce o nim napisz\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Innego wyt\u0142umaczenia jego nalega\u0144 nie mam. Da\u0142em wi\u0119c telefon Vladimirowi, kt\u00f3ry pstrykn\u0105\u0142 fotk\u0119\u201d, \u201eWyst\u0119p Teatru Bolszoj w Warszawie ze \u00bbSpartakusem\u00ab w choreografii Jurija Grigorowicza dobitnie pokaza\u0142, \u017ce estetyka i poetyka tego baletu niewiele ma wsp\u00f3lnego z tym, co my &#8211; zwi\u0105zani jednak z kultur\u0105 zachodni\u0105 &#8211; rozumiemy pod poj\u0119ciem ta\u0144ca. Zreszt\u0105 w tym balecie ta\u0144ca jest niewiele, za to du\u017co cyrku, gimnastyki artystycznej i popis\u00f3w si\u0142owych &#8211; i to w nie najlepszym wykonaniu\u201d, \u201eW okresie Bo\u017cego Narodzenia wiele stacji telewizyjnych pokazywa\u0142o balet \u00bbDziadek do orzech\u00f3w\u00ab, nierozerwalnie zwi\u0105zany z tymi \u015bwi\u0119tami. By\u0142a wi\u0119c mi\u0119dzy innymi wersja Patrice\u2019a Barta ze Staatsoper Unter den Linden w Berlinie i Maurice\u2019a B\u00e9jarta z Th\u00e9\u00e2tre Musical de Paris-Ch\u00e2telet (tak\u017ce niepotrzebnie pokazana w TVP w cyklu \u00bbRewelacja miesi\u0105ca\u00ab). Ubawi\u0142a mnie ona, bo jest najg\u0142upsza ze wszystkich, B\u00e9jart postanowi\u0142 wykorzysta\u0107 ten balet do powiedzenia o swej mi\u0142o\u015bci do matki. A by\u0142a to mi\u0142o\u015b\u0107 co najmniej dziwna, mo\u017cna si\u0119 w tym balecie dopatrzy\u0107 w\u0105tk\u00f3w jednoznacznie kazirodczych oraz lesbijskich\u201d. Prawd\u0105 jest, o czym wspomina Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz, \u017ce B\u00e9jart zapowiadaj\u0105c fina\u0142owe <em>pas de deux<\/em> wymieni\u0142 Mariusa Petip\u0119 zamiast Lwa Iwanowa jako autora choreografii. Ale chyba nie przekre\u015bla to ani tego dzie\u0142a, ani jego niepowtarzalnego talentu. Z kolei \u201elaurka\u201d, jak\u0105 Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz wystawi\u0142 Grigorowiczowi i Teatrowi Bolszoj nie ma raczej odzwierciedlenia w rzeczywisto\u015bci, a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Ejfmana nie ogranicza si\u0119 do \u201eCzajkowskiego\u201d i \u201eDon Juana\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p>Nie napisz\u0119 tak ostro, jak Stefan Drajewski, kt\u00f3ry recenzuj\u0105c kilka pozycji o ta\u0144cu, w tym mi\u0119dzy innymi ksi\u0105\u017ck\u0119 Zofii Rudnickiej \u201eGerard Wilk. Tancerz\u201d i \u201eTaniec na gruzach. Nina Novak w rozmowie z Wiktorem Krajewskim\u201d u\u017cy\u0142 sformu\u0142owa\u0144 \u201eprodukt biografiopodobny\u201d i \u201eKsi\u0105\u017cki, kt\u00f3re szkodz\u0105\u201d (ca\u0142\u0105 recenzj\u0119 mog\u0105 Pa\u0144stwo przeczyta\u0107: <a href=\"https:\/\/www.taniecpolska.pl\/krytyka\/705\">tutaj<\/a>). \u201eOstatki Jana Stanis\u0142awa Witkiewicza\u201d sugeruj\u0119 jednak czyta\u0107 z dystansem i spor\u0105 doz\u0105 krytycyzmu. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>PS:<\/strong> Nie nale\u017c\u0119 do recenzent\u00f3w, kt\u00f3rzy zachwycili si\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0105 Zofii Rudnickiej. Na blogu \u201eGerard Wilk. Tancerz\u201d pojawi\u0142 si\u0119 jedynie jako zapowied\u017a. Kiedy kilka lat temu zbiera\u0142am materia\u0142y do artyku\u0142u <a href=\"https:\/\/www.polityka.pl\/tygodnikpolityka\/ludzieistyle\/1654964,1,niezwykla-kariera-gerarda-wilka.read\">\u201eNiezwyk\u0142a kariera Gerarda Wilka\u201d <\/a>\u017ca\u0142owa\u0142am, \u017ce biografia jeszcze si\u0119 nie ukaza\u0142a. Liczy\u0142am, \u017ce dzi\u0119ki niej uda mi si\u0119 bli\u017cej pozna\u0107 Wilka-artyst\u0119, kreowane przez niego role, dowiem si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej o zespole. W niedziel\u0119 poleci\u0142am Pa\u0144stwu film dokumentalny \u201eMaurice B\u00e9jart, l\u2019\u00e2me de la danse\u201d przybli\u017caj\u0105cy fenomen B\u00e9jarta i jego choreografie. Zofia Rudnicka skoncentrowa\u0142a si\u0119 na \u017cyciu towarzyskim Wilka. Wykaza\u0142a si\u0119 te\u017c pewn\u0105 niekonsekwencj\u0105. Kiedy zosta\u0142 opublikowany m\u00f3j tekst otrzyma\u0142am od autorki, wtedy jeszcze przysz\u0142ej biografii, list zarzucaj\u0105cy mi niedelikatno\u015b\u0107 polegaj\u0105c\u0105 na podaniu przyczyny \u015bmierci. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c nie by\u0142a to odkryta przeze mnie tajemnica, nie s\u0105dzi\u0142am te\u017c, \u017ce jest to fakt wstydliwy. Zastanawia\u0142am si\u0119 w\u00f3wczas, jak sama zamierza wybrn\u0105\u0107 z tej sytuacji. Najwyra\u017aniej zmieni\u0142a zdanie i podzieli\u0142a si\u0119 t\u0105 informacj\u0105 ze swoimi czytelnikami. <\/p>\n\n\n\n<p>W odr\u00f3\u017cnieniu od Stefana Drajewskiego wierz\u0119 Wiktorowi Krajewskiemu, \u017ce mia\u0142 problemy ze zbieraniem materia\u0142\u00f3w do swojej rozmowy z Nin\u0105 Novak. Ale zgadzam si\u0119, \u017ce styl tej ksi\u0105\u017cki pozostawia du\u017co do \u017cyczenia. I moim zdaniem bardziej w czasie tej lektury chcia\u0142oby si\u0119 krzykn\u0105\u0107: \u201egdzie by\u0142 redaktor?\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Stanis\u0142aw Witkiewicz &#8211; krytyk muzyczny, autor kilku interesuj\u0105cych wywiad\u00f3w z artystami baletu, warto\u015bciowych album\u00f3w o Balecie romantycznym, Marii Krzyszkowskiej, Malarzach ta\u0144ca, ksi\u0105\u017cek o Rudolfie Nuriejewie i Leonie W\u00f3jcikowskim, w przesz\u0142o\u015bci dziennikarz pisz\u0105cy na \u0142amach \u201eWiadomo\u015bci kulturalnych\u201d i do prasy zagranicznej, tym razem postanowi\u0142 opublikowa\u0107 wywiad z samym sob\u0105. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 wi\u0119c z pytaniem do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":2398,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,406],"tags":[324,405,325],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2396"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2420,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396\/revisions\/2420"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}