
{"id":2638,"date":"2020-09-10T20:00:11","date_gmt":"2020-09-10T18:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=2638"},"modified":"2020-09-11T15:08:50","modified_gmt":"2020-09-11T13:08:50","slug":"tancerz-cunningham-technologia-ciala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2020\/09\/10\/tancerz-cunningham-technologia-ciala\/","title":{"rendered":"Tancerz Cunningham. Technologia cia\u0142a"},"content":{"rendered":"\n<p>Kupi\u0142am sobie bilet do kina Luna i przeczyta\u0142am ciekawy artyku\u0142 w \u201eThe New York Times\u201d. \u2028W tym tygodniu moim bohaterem jest Merce Cunningham.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak tworzy\u0107 nowe choreografie w czasie pandemii? Czy platforma Zoom, stworzona do rozm\u00f3w i wideokonferencji online, przydatna w minimalny spos\u00f3b w organizacji pr\u00f3b, mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sprawdzi\u0107 w tworzeniu choreografii, wymy\u015blaniu nowych ruch\u00f3w i w pracy z wi\u0119ksz\u0105 grup\u0105 tancerzy? Raczej nie. Co nie oznacza, \u017ce nowe technologie nie mog\u0105 by\u0107 \u201etw\u00f3rczymi wsp\u00f3\u0142pracownikami\u201d artyst\u00f3w choreograf\u00f3w. \u201eKomputery s\u0105 przysz\u0142o\u015bci\u0105 ta\u0144ca\u201d &#8211; og\u0142osi\u0142 Merce Cunningham podczas bo\u017conarodzeniowego spotkania w 1995 roku. Prac\u0119 choreograficzn\u0105 z komputerem rozpocz\u0105\u0142 w 1989 roku. I jak przypuszcza Ellen Jacobs w artykule <a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2020\/09\/01\/arts\/dance\/merce-cunningham-computer-LifeForms.html\">\u201eWhen Merce Cunningham Took On a New Collaborator: The Computer\u201d <\/a>by\u0142o to spowodowane nies\u0142abn\u0105c\u0105 ch\u0119ci\u0105 odkrywania innowacyjnych ruch\u00f3w i przekraczania barier fizycznych, co bior\u0105c pod uwag\u0119 jego wiek, uko\u0144czy\u0142 wtedy 70 lat, nie mog\u0142o zako\u0144czy\u0107 si\u0119 sukcesem, gdyby za instrument nadal s\u0142u\u017cy\u0142o jego cia\u0142o. Z niestrudzonymi awatarami problem okaza\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy do pokonania, co wa\u017cne bez nadmiernego obci\u0105\u017cania \u201erealnych&#8221;  tancerzy, a tworzenie choreografii sta\u0142o si\u0119 od nowa fascynuj\u0105ce. Na za\u0142\u0105czonym filmiku mog\u0105 Pa\u0144stwo dodatkowo zobaczy\u0107 i pos\u0142ucha\u0107, w jaki spos\u00f3b Merce Cunningham wykorzystywa\u0142 program Life Forms do analizowania ruchu widzianego z r\u00f3\u017cnych perspektyw i na czym polega\u0142a innowacyjno\u015b\u0107 tej \u201eprzekraczaj\u0105cej wyobra\u017ani\u0119 ludzkiego umys\u0142u i cia\u0142a\u201d metody pracy, zdaniem Cunninghama nie zmieniaj\u0105cej radykalnie ta\u0144ca, a jedynie umo\u017cliwiaj\u0105cej dostrze\u017cenie ruchu, kt\u00f3ry od zawsze istnia\u0142, tylko nie by\u0142 widoczny go\u0142ym okiem. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"LifeForms\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ROmTHBg8Nw0?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Dokument \u201eCunningham. Choreograf wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci&#8221; w re\u017cyserii Alli Kovgan opowiada o Cunninghamie z lat 1952-1972 (w filmie nazwanymi \u201eepok\u0105 za\u0142o\u017cycieli\u201d) &#8211; choreografie, kt\u00f3ry jak wynika z jednej z pierwszych scen, wbrew tytu\u0142owi, wola\u0142 by\u0107 nazywany tancerzem. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Cunningham - Official Trailer\" width=\"1778\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/B4t_l5mu9lE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Kariera Merce\u2019a Cunninghama (16.04.1919 &#8211; 26. 07. 2009) rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w zespole Marthy Graham. Wcze\u015bniej jego nauczycielem ta\u0144ca by\u0142 jej ucze\u0144 Lester Horton. Od dramatyzmu i psychologii Graham bli\u017csza mu jednak by\u0142a czysta koncepcja ta\u0144ca stworzona przez George\u2019a Balanchine\u2019a. <br>W 1948 roku zacz\u0105\u0142 si\u0119 krystalizowa\u0107 jego w\u0142asny styl wyros\u0142y z dadaizmu, surrealizmu, pop-artu, happeningu\u2026Zerwa\u0142 z psychologi\u0105 i dramatyzmem Graham; obca mu te\u017c by\u0142a narracja baletowa i ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 akcji. Nie opisywa\u0142 \u015bwiata, nie interesowa\u0142y go tre\u015bci mitologiczne, nie chcia\u0142 epatowa\u0107 uczuciami. Odrzuci\u0142 konwencjonaln\u0105 scen\u0119 i tradycyjne pojmowanie zwi\u0105zku ta\u0144ca z muzyk\u0105, kostiumami i scenografi\u0105. Zawar\u0142 przymierze z Johnem Cagem i Robertem Rauschenbergiem; uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 nowy j\u0119zyk &#8211; ruch, kt\u00f3rego interpretacja mia\u0142a zale\u017ce\u0107 od indywidualnych do\u015bwiadcze\u0144 i prze\u017cy\u0107 widz\u00f3w. Nie tworzy\u0142 choreografii, kt\u00f3re interpretowa\u0142y muzyk\u0119. Taniec oznacza\u0142 dla niego autonomiczne, wizualne, do\u015bwiadczenie. Ryzykowa\u0142, eksperymentowa\u0142, zawsze niepewny ko\u0144cowego efektu. Stosowa\u0142 zasad\u0119 aleatoryzmu. Dzieli\u0142 cia\u0142o na cz\u0119\u015bci, dla ka\u017cdej tworzy\u0142 osobny ruch, nast\u0119pnie rzuca\u0142 monet\u0105 i w ten spos\u00f3b decydowa\u0142 o kolejno\u015bci, w jakiej poszczeg\u00f3lne sekwencje mia\u0142y by\u0107 wykonywane. Nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce taka praktyka cz\u0119sto okazywa\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa do zastosowania w konkretnych dzia\u0142aniach scenicznych. Ale przypadkowo\u015b\u0107 wyra\u017ca\u0142a si\u0119 te\u017c w podej\u015bciu do zasady syntezy sztuk. Choreografia, muzyka, kostiumy i scenografia powstawa\u0142y oddzielnie, muzyk\u0119 tancerze poznawali na scenie, w tym samym momencie, co publiczno\u015b\u0107. Przez ruch rozumia\u0142 zmian\u0119 roz\u0142o\u017cenia ci\u0119\u017caru cia\u0142a. W choreografii \u201eTorse\u201d bada\u0142 mo\u017cliwo\u015bci ruchowe torsu odpowiadaj\u0105ce pi\u0119ciu pozycjom plec\u00f3w i kr\u0119gos\u0142upa. A by\u0142y to: po\u0142o\u017cenie normalne, nieznacznie wygi\u0119te do ty\u0142u, nieznacznie wygi\u0119te do przodu, skr\u0119ty torsu wychodz\u0105ce od bioder w lew\u0105 lub praw\u0105 stron\u0119, przesuni\u0119cia torsu na boki. Ta\u0144czy\u0107 musia\u0142o jednak w jego choreografiach ca\u0142e cia\u0142o &#8211; r\u0119ce, nogi, plecy. Nie odrzuci\u0142 ani osi\u0105gni\u0119\u0107 techniki klasycznej, ani techniki Graham. Wiedzia\u0142, \u017ce taniec modern rozwija prac\u0119 korpusu, klasyczny &#8211; r\u0105k i n\u00f3g. Wa\u017cny wi\u0119c by\u0142 kr\u0119gos\u0142up (zasad\u0119 t\u0119 rozwija teraz chocia\u017cby Aleksiej Ratma\u0144ski, o jego stosunku do plec\u00f3w w pracy choreograficznej wspomina\u0142am we wpisie <a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/03\/30\/a-new-modern-classic\/\">\u201eA new modern classic\u2026\u201d<\/a>), a je\u015bli kto\u015b z Pa\u0144stwa chodzi na zaj\u0119cia fitness \u201eZdrowy kr\u0119gos\u0142up\u201d albo \u201ePilates\u201d \u0142atwo sobie mo\u017ce wyobrazi\u0107, jak wygl\u0105da\u0142a lekcja u Merce\u2019a Cunninghama. Zaczyna\u0142a si\u0119 rozci\u0105ganiem kr\u0119gos\u0142upa, jego wzmacnianiem przez uelastycznienie, nast\u0119pnie uaktywniano nogi, potem \u0142\u0105czono prac\u0119 plec\u00f3w i n\u00f3g. \u0106wiczenia odbywa\u0142y si\u0119 w pozycji stoj\u0105cej, w ten spos\u00f3b trenowano prawid\u0142owe ustawienie bioder i plec\u00f3w, r\u00f3wnowag\u0119, kt\u00f3ra dla Cunninghama by\u0142a tak samo wa\u017cna jak dla Agryppiny Waganowej baletowy <em>aplomb<\/em>. <br><br><strong>Czytaj te\u017c:<\/strong> <a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2019\/02\/28\/cwiczenia-z-rownowagi\/\">\u0106wiczenia z&nbsp;r\u00f3wnowagi<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Potem pracowano nad <em>port de bras<\/em> i wykonywano znane z lekcji ta\u0144ca klasycznego \u0107wiczenia na nogi: <em>pli\u00e9<\/em>, <em>ronds de jambe<\/em>, <em>d\u00e9velopp\u00e9<\/em>, <em>d\u00e9gag\u00e9<\/em>. Ale te\u017c niekt\u00f3re jego przemy\u015blenia teoretyczne, potem przek\u0142adane na cia\u0142a tancerzy, wynika\u0142y z polemizowania z technik\u0105 klasyczn\u0105, chocia\u017cby z <em>\u00e9paulement<\/em>. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce kiedy akcj\u0119 umie\u015bci si\u0119 g\u0142\u0119biej w tu\u0142owiu, a nie pod barkami, efektem b\u0119dzie szybsza i swobodniejsza praca g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a i n\u00f3g. Teraz wydaje nam si\u0119 to naturalne. W czasach kiedy krystalizowa\u0142y si\u0119 koncepcje Cunninghama, by\u0142y to pomys\u0142y dla sztuki choreografii prze\u0142omowe. <\/p>\n\n\n\n<p>Zd\u0105\u017cy\u0142am si\u0119 zorientowa\u0107, niestety \u017cadnych materia\u0142\u00f3w prasowych nie otrzyma\u0142am, a nie mam w tym tygodniu za du\u017co czasu na surfowanie po internecie, \u017ce film jest prezentowany w ramach Millennium Docs Against Gravity. W Lunie zszed\u0142 ju\u017c z afisza, w sobot\u0119 odb\u0119dzie si\u0119 seans \u201e A gdyby to by\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107\u201d, ale by\u0107 mo\u017ce w innych kinach jest jeszcze szansa na jego obejrzenie. Warto to zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Czytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/09\/03\/paul-taylor-1930-2018\/\">Paul Taylor 1930-2018<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/11\/20\/tancze-wiec-jestem\/\">Ta\u0144cz\u0119, wi\u0119c jestem<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2019\/03\/31\/kierownicy-urzednicy\/\">Kierownicy, urz\u0119dnicy<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2019\/03\/19\/yuli-talent-ktorego-sie-nie-chce\/\">\u201eYuli\u201d \u2013 talent, kt\u00f3rego si\u0119 nie chce<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/05\/12\/nowe-flamenco-rocio-molina\/\">Nowe flamenco Rocio Molina<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2018\/03\/30\/a-new-modern-classic\/\">A new modern classic\u2026<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/2020\/02\/17\/uchwycic-ruch\/\">Uchwyci\u0107 ruch<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kupi\u0142am sobie bilet do kina Luna i przeczyta\u0142am ciekawy artyku\u0142 w \u201eThe New York Times\u201d. \u2028W tym tygodniu moim bohaterem jest Merce Cunningham. Jak tworzy\u0107 nowe choreografie w czasie pandemii? Czy platforma Zoom, stworzona do rozm\u00f3w i wideokonferencji online, przydatna w minimalny spos\u00f3b w organizacji pr\u00f3b, mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sprawdzi\u0107 w tworzeniu choreografii, wymy\u015blaniu nowych [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":2639,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124,132],"tags":[357,359,128,358],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2638"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2652,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2638\/revisions\/2652"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}