\u201eW sztuce \u00bbm\u00f3wi\u0107\u00ab \u2013 to znale\u017a\u0107 form\u0119 zdoln\u0105 kszta\u0142towa\u0107 dzisiejszy \u015bwiat, a wi\u0119c \u2013 now\u0105. W balecie jest to r\u00f3wnoznaczne z odej\u015bciem od konwencjonalnych form klasycznego ta\u0144ca, od stereotypowych klasycznych schemat\u00f3w\u201d – m\u00f3wi\u0142a Janina Jarzyn\u00f3wna-Sobczak podczas 1. \u0141\u00f3dzkich Spotka\u0144 Baletowych zorganizowanych w 1968 roku. Dlaczego wspominam o tym w\u0142a\u015bnie teraz? W niedziel\u0119 najbardziej wiarygodna telewizja \u015bwiata wyemitowa\u0142a ostatni odcinek serialu \u201eOsiecka\u201d – dzie\u0142a, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 tak osza\u0142amiaj\u0105ca, \u017ce mog\u0142o zyska\u0107 przychylno\u015b\u0107 jedynie recenzentek od spraw niebanalnych, ale mi przypomnia\u0142o nowatorski spektakl matki gda\u0144skiego baletu, do kt\u00f3rego libretto napisa\u0142a Agnieszka Osiecka. Premiera \u201eTytanii i Os\u0142a\u201d, \u201eopowiadania ta\u0144cem w dziewi\u0119ciu rozdzia\u0142ach\u201d, cho\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bciwiej by\u0142oby napisa\u0107 obrazach, odby\u0142a si\u0119 20 maja 1967 roku w Pa\u0144stwowej Operze i Filharmonii Ba\u0142tyckiej; rok p\u00f3\u017aniej (je\u017celi nie myl\u0119 daty) na pla\u017cy w \u0141ebie, w wymagaj\u0105cej wielkiego hartu ducha \u201etechnice klasycznej na piasku\u201d, powsta\u0142a filmowa wersja tej niezwyk\u0142ej choreografii w re\u017cyserii Jadwigi \u017bukowskiej. <\/p>\n\n\n\n
\u201eSzekspirowski wiersz i muzyka Mendelssohna stopi\u0142y si\u0119 w tak nieroz\u0142\u0105czn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, \u017ce dzisiaj rzadko kt\u00f3ry re\u017cyser wa\u017cy si\u0119 wystawi\u0107 \u00bbSen nocy letniej\u00ab bez tej muzyki\u201d – cytowa\u0142am biografa kompozytora Karla-Heinza K\u00f6hlera w tek\u015bcie \u201ePewnego razu w Atenach\u201d, opublikowanym przez Oper\u0105 Ba\u0142tyck\u0105 przy okazji premiery \u201eSnu nocy letniej\u201d w choreografii Graya Veredona. A jednak! Janina Jarzyn\u00f3wna-Sobczak odwa\u017cy\u0142a si\u0119 i jej balet zrealizowano do niespokojnie-tajemniczej muzyki Zbigniewa Turskiego. Za\u015b libretto stworzone przez Agnieszk\u0119 Osieck\u0105, wymy\u015blonemu przez Szekspira, romansowi Tytanii ze Spodkiem nada\u0142o inny, pozbawiony groteski, wymiar. Powsta\u0142 wsp\u00f3\u0142czesny balet o t\u0119sknocie niezaspokojonej. \u201eTa t\u0119sknota kierowa\u0142a Tytani\u0105, \u015blepo zakochan\u0105 i oczarowan\u0105. Prezentowa\u0142a Os\u0142a ca\u0142emu \u015bwiatu, nawet samemu Panu Bogu. Chcia\u0142a, aby \u015bwiat go przyj\u0105\u0142. Na pr\u00f3\u017cno, nigdzie nie znalaz\u0142a dla niego akceptacji (\u2026) Tytania, spotykaj\u0105c Os\u0142a, stwarza go na miar\u0119 swych marze\u0144, bo kocha go. Nie przeczuwa, \u017ce to kosmata rzeczywisto\u015b\u0107 wtargn\u0119\u0142a w jej \u015bwiat fantazji. Jest stale stron\u0105 atakuj\u0105c\u0105. Oporny osio\u0142 pr\u00f3buje uciec. Op\u0119tana mi\u0142o\u015bci\u0105 zdobywa go. Doznaje ekstazy, ale jednocze\u015bnie czar mija. Przejrza\u0142a. Widzi w nim tylko Os\u0142a\u201d – opowiada\u0142a Janina Jarzyn\u00f3wna-Sobczak w \u201eRozmowach o ta\u0144cu\u201d. <\/p>\n\n\n\n
W tytu\u0142owych rolach zata\u0144czyli Alicja Boniuszko<\/a> i Janusz Wojciechowski. \u201eEfekty, jakie osi\u0105gali\u015bmy, wynika\u0142y z faktu, \u017ce kocha\u0142a balet i tancerzy, otwiera\u0142a nas, by\u0142a jak matka. Z Alicj\u0105 Boniuszko pod jej kierunkiem przygotowywali\u015bmy \u00bbTytani\u0119 i Os\u0142a\u00ab. Razem s\u0142uchali\u015bmy muzyki, czyta\u0142a na g\u0142os libretto Agnieszki Osieckiej, wprowadza\u0142a w temat, m\u00f3wi\u0142a, jak sobie wyobra\u017ca ruch. A my stali\u015bmy przed lustrem i poruszali\u015bmy si\u0119, m\u00f3wi\u0142a: \u00bbZatrzymaj, dobre!\u00ab albo: \u00bbZmie\u0144cie to!\u00ab, wsp\u00f3lnie tworzyli\u015bmy choreografi\u0119\u201d – tak wspomina\u0142 Janusz Wojciechowski prac\u0119 z Janin\u0105 Jarzyn\u00f3wn\u0105-Sobczak w niedawno opublikowanej rozmowie \u201eCzekanie na burz\u0119\u201d, kt\u00f3r\u0105 w ca\u0142o\u015bci mog\u0105 Pa\u0144stwo przeczyta\u0107 w tym miejscu<\/a>. A ja raz jeszcze oddam g\u0142os choreografce: \u201eJanusz Wojciechowski, jeden z pierwszych solist\u00f3w w moim zespole, cia\u0142o mia\u0142 wyraziste jak Alicja. By\u0142 pi\u0119kny, co mi jednak nie przeszkadza\u0142o w tej roli, bowiem jego inno\u015b\u0107, zwierz\u0119co\u015b\u0107, postanowi\u0142am realizowa\u0107 ruchem niespornym, czasem zwolnionym, jakby leniwym, czasem szybkim, przyspieszonym, nerwowym, niecierpliwym. Jego aktorstwo, w roli Os\u0142a, by\u0142o najwy\u017cszego gatunku\u201d. <\/p>\n\n\n\n Polskie archiwa baletowe s\u0105 niestety ubogie. Jako\u015b nie potrafili\u015bmy zadba\u0107 o nasz taneczny dorobek i wi\u0119kszo\u015b\u0107 tytu\u0142\u00f3w po prostu przepad\u0142a, wypad\u0142y z repertuaru, nie by\u0142y nagrywane. Prosz\u0119 wi\u0119c koniecznie obejrze\u0107 ten fragment duetu mi\u0142osnego<\/a>, Tytani\u0119 z Os\u0142em na pla\u017cy w \u0141ebie, bo jest to unikalna okazja na skonfrontowanie wspomnie\u0144, opis\u00f3w, relacji ze sztuk\u0105 prawie na \u017cywo i w oryginalnym wykonaniu wielkich gwiazd polskiego baletu. By\u0107 mo\u017ce pandemia odmieni te zaniechania z przesz\u0142o\u015bci. Wczoraj nadesz\u0142a do mnie wiadomo\u015b\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od przedstawie\u0144 z udzia\u0142em publiczno\u015bci, Opera Ba\u0142tycka udost\u0119pni w sobot\u0119 \u201eSen nocy letniej\u201d w choreografii Graya Veredona<\/a>. Wspomina\u0142am ju\u017c, \u017ce w tym samym dniu Teatr Wielki w \u0141odzi proponuje live streaming \u201eZiemi obiecanej\u201d, baletu, kt\u00f3ry na przek\u00f3r naszym tendencjom jest obecny na \u0142\u00f3dzkiej scenie od 1999 roku. Czytaj te\u017c:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nowa wersja znanego od dawna tytu\u0142u <\/a><\/p>\n\n\n\n
Mi\u0142ego weekendu z ta\u0144cem! W teatrze i w domu.<\/p>\n\n\n\n