{"id":450,"date":"2018-08-21T17:47:13","date_gmt":"2018-08-21T15:47:13","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=450"},"modified":"2020-09-26T08:43:28","modified_gmt":"2020-09-26T06:43:28","slug":"magia-baletow-rosyjskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/08\/21\/magia-baletow-rosyjskich\/","title":{"rendered":"Magia Balet\u00f3w Rosyjskich"},"content":{"rendered":"

Dokument (\u201eLe sortil\u00e8ge des Ballets Russes\u201d) w re\u017cyserii Laurenta Gentot znalaz\u0142 si\u0119 w tym miesi\u0105cu w programie telewizji Mezzo. 31 sierpnia odb\u0119dzie si\u0119 jeszcze jedna emisja<\/a>.
\n
\nScenariusz skupia si\u0119 na pierwszym okresie dzia\u0142alno\u015bci Balet\u00f3w Rosyjskich, latach 1909\u201314. Fazie kojarzonej g\u0142\u00f3wnie z choreografiami Michai\u0142a Fokina, Wac\u0142awa Ni\u017cy\u0144skiego, muzyk\u0105 Igora Strawi\u0144skiego, scenografiami Aleksandra Benois, Leona Baksta, Niko\u0142aja Roericha.<\/p>\n

O prze\u0142omie, kt\u00f3ry zapanowa\u0142 wtedy w sztuce ta\u0144ca we wszystkich mo\u017cliwych aspektach – choreograficznym, muzycznym, scenograficznym, organizacyjnym, a tak\u017ce wp\u0142ywie, jaki rosyjska sztuka wywar\u0142a na inne dziedziny \u017cycia – opowiadaj\u0105 historycy i teoretycy ta\u0144ca oraz wielkie gwiazdy rosyjskiego baletu: W\u0142adimir Wasiljew i Andris Liepa, dyrektor \u201eSezon\u00f3w rosyjskich XXI wieku\u201d.<\/p>\n

Warto ich pos\u0142ucha\u0107. A jeszcze wcze\u015bniej obejrze\u0107 \u201eSt Petersburg\u2019s Dance Open\u201d<\/a> i w ten spos\u00f3b – w skondensowanej formie – pozna\u0107 fragmenty historii klasycznego baletu oraz jego wsp\u00f3\u0142czesnych wykonawc\u00f3w, m.in. Ulian\u0119 \u0141opatkin\u0119, Jewgienij\u0119 Obrazcow\u0105 i Igora Kolba, Ann\u0119 Tichomirow\u0105, Ian\u0119 Salenko, Siemiona Czudina, Artioma Owczarenko.<\/p>\n

Oba filmy powsta\u0142y ju\u017c jaki\u015b czas temu. Z przyjemno\u015bci\u0105 wr\u00f3ci\u0142am do nich w ubieg\u0142\u0105 sobot\u0119. Zw\u0142aszcza do \u201eLe sortil\u00e8ge des Ballets Russes\u201d. Nast\u0119pnego dnia mija\u0142a 89. rocznica \u015bmierci Siergieja Diagilewa.<\/p>\n

\"Siergiej

Siergiej Diagilew<\/p><\/div>\n

\u0421\u0435\u0440\u0433\u0435\u0439 \u041f\u0430\u0432\u043b\u043e\u0432\u0438\u0447 \u0414\u044f\u0433\u0438\u043b\u0435\u0432 urodzi\u0142 si\u0119 17 marca 1872 r. Jego ojciec by\u0142 oficerem gwardii, matka zmar\u0142a przy porodzie. Wychowywa\u0142a go niania Dunia, by\u0142 te\u017c blisko zwi\u0105zany z drug\u0105 \u017con\u0105 ojca: Helen\u0105 Panajew\u0105.<\/p>\n

Uko\u0144czy\u0142 liceum w Permie, potem (bez entuzjazmu) studiowa\u0142 prawo w Petersburgu. Podr\u00f3\u017cowa\u0142. Przejawia\u0142 ambicje artystyczne. Interesowa\u0142 si\u0119 malarstwem, kocha\u0142 muzyk\u0119 – w dzieci\u0144stwie pozna\u0142 Czajkowskiego i Musorgskiego, w p\u00f3\u017aniejszych latach bezskutecznie pr\u00f3bowa\u0142 zosta\u0107 uczniem Miko\u0142aja Rimskiego-Korsakowa.\u00a0W 1895 r. wiedzia\u0142 ju\u017c, co chce robi\u0107.\u00a0Jestem: po pierwsze – pe\u0142nym szalonych pomys\u0142\u00f3w szarlatanem, po drugie – mam wiele uroku, po trzecie – jestem bezczelny, po czwarte – mam du\u017co logiki i ma\u0142o skrupu\u0142\u00f3w, po pi\u0105te – jestem wyprany z wszelkich talent\u00f3w. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce odkry\u0142em moje prawdziwe powo\u0142anie: mecenat. Mam wszystko, co jest do tego potrzebne, z wyj\u0105tkiem pieni\u0119dzy. Ale te przyjd\u0105 z czasem…\u00a0<\/em>– napisa\u0142 w li\u015bcie do swojej przybranej matki (Ludwik Erhardt \u201eIgor Strawi\u0144ski\u201d, PIW, Warszawa 1978).\"\"Kilka lat p\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142 odnosi\u0107 pierwsze sukcesy. A pocz\u0105wszy od 1909 r. firmowane jego nazwiskiem \u201eBalety rosyjskie\u201d nieustannie zmienia\u0142y oblicze sztuki ta\u0144ca, za\u015b dono\u015bny g\u0142os, arystokratyczne maniery, monokl, cylinder, frak i p\u0142aszcz podbity futrem sta\u0142y si\u0119 jego znakiem rozpoznawczym.<\/p>\n

\u201eJestem chory. Przyje\u017cdzaj. Siergiej\u201d – zadepeszowa\u0142 w sierpniu 1929 r. do odbywaj\u0105cej rejs wzd\u0142u\u017c wybrze\u017ca Dalmacji Misi Sert.\u00a0Miesi\u0105c wcze\u015bniej widzieli si\u0119 w Londynie. Ju\u017c wtedy by\u0142 w z\u0142ej formie. Lekarze zdiagnozowali cukrzyc\u0119, \u201ewygl\u0105da\u0142, jakby goni\u0142 resztkami si\u0142\u201d, ale wci\u0105\u017c planowa\u0142 nowe balety i ugania\u0142 si\u0119 za m\u0142odymi ch\u0142opcami. Jego ostatni\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 by\u0142 17-letni Igor Markiewicz, z kt\u00f3rym odby\u0142 podr\u00f3\u017c do Baden-Baden, Monachium i Salzburga.\u00a0Od 8 sierpnia przebywa\u0142 w Wenecji. Narzeka\u0142 na b\u00f3l plec\u00f3w, nie m\u00f3g\u0142 spa\u0107, \u017ale si\u0119 od\u017cywia\u0142, mia\u0142 problemy z chodzeniem. Ropia\u0142a mu sk\u00f3ra. Coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi\u0142 o \u015bmierci. Nieustannie ros\u0142a mu temperatura. Nie wstawa\u0142 z \u0142\u00f3\u017cka. Czuwa\u0142o przy nim dw\u00f3ch ca\u0142kowicie bezradnych lekarzy oraz Serge Lifar i Boris Kochno. Mieszkali w Grand Hotel des Bains na Lido. Tam – natychmiast po przyje\u017adzie – uda\u0142y si\u0119 Misia i Coco Chanel.<\/p>\n

\u201eWesz\u0142y do ma\u0142ej sypialni, gdzie przera\u017caj\u0105co wyn\u0119dznia\u0142y i mokry od potu Diagilew zwija\u0142 si\u0119 z b\u00f3lu\u201d. By\u0142 ubrany w smoking. W agonalnym stanie opowiada\u0142 Misi \u2013 ku jej przera\u017ceniu wy\u0142\u0105cznie w czasie przesz\u0142ym – o swoim uwielbieniu dla \u201eSymfonii patetycznej\u201d Piotra Czajkowskiego oraz \u201eTristana i Izoldy\u201d Richarda Wagnera. Wkr\u00f3tce zapad\u0142 w \u015bpi\u0105czk\u0119. Umar\u0142 o \u015bwicie 19 sierpnia.<\/p>\n

Czu\u0142am si\u0119 ca\u0142kowicie wyprana z uczu\u0107. Wysz\u0142am z hotelu i snu\u0142am si\u0119 po mie\u015bcie, zupe\u0142nie bez celu. \u0141awka w s\u0142o\u0144cu \u2013 nie wiem, jak d\u0142ugo na niej siedzia\u0142am. Pami\u0119tam, jak wsiad\u0142am do tramwaju wodnego, potem p\u0142yn\u0119\u0142am i trafi\u0142am na cmentarz \u2013 szuka\u0142am odpowiedniego miejsca na jego gr\u00f3b. To by\u0142a ostatnia i najstraszniejsza przys\u0142uga, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142am wy\u015bwiadczy\u0107 przyjacielowi, tak bliskiemu memu secu przez ponad dwadzie\u015bcia lat –<\/em>wspomina\u0142a Misia Sert pierwsze chwile po \u015bmierci Diagilewa.\u00a0Nast\u0119pnego dnia cia\u0142o wielkiego impresaria umieszczono na du\u017cej gondoli pogrzebowej i przewieziono do greckiego ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego. Potem w eskorcie duchownych pop\u0142yn\u0119li w kierunku cmentarza na Wyspie \u015awi\u0119tego Micha\u0142a.\u00a0W pierwszej z trzech gondoli, stanowi\u0105cych kondukt pogrzebowy, siedzieli Misia, Chanel, Kochno i Lifar. \u0141\u00f3d\u017a posuwa\u0142a si\u0119 w rytm uderze\u0144 wios\u0142a gondoliera, a nad wod\u0105 unosi\u0142y si\u0119 g\u0142osy \u015bpiewaj\u0105cych pop\u00f3w –\u00a0<\/em>tak\u0105 relacj\u0119 mo\u017cna przeczyta\u0107 w ksi\u0105\u017cce Arthura Golda i Roberta Fizdale \u201eMisia Sert. Kobieta, kt\u00f3ra odkry\u0142a Coco Chanel\u201d<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nieco inn\u0105 perspektyw\u0119 przyj\u0105\u0142 Richard Buckle – w biografii \u201eDiagilew\u201d<\/a> wi\u0119kszy akcent po\u0142o\u017cy\u0142 na ostatnie rozmowy Diagilewa z Borisem Kochno i stosunki \u0142\u0105cz\u0105ce go z Sergem Lifarem. Misia Sert pojawia si\u0119 epizodycznie.\u00a0Przeczytanie obu ksi\u0105\u017cek daje lepszy obraz ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oba filmy powsta\u0142y jaki\u015b czas temu. Z przyjemno\u015bci\u0105 wr\u00f3ci\u0142am do nich w ubieg\u0142\u0105 sobot\u0119. Zw\u0142aszcza do drugiego.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1537,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,39,198],"tags":[117,116,118,115],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/450"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=450"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2756,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/450\/revisions\/2756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}