{"id":52,"date":"2018-04-13T14:03:26","date_gmt":"2018-04-13T12:03:26","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=52"},"modified":"2019-12-20T08:59:29","modified_gmt":"2019-12-20T07:59:29","slug":"czy-warto-zostac-zawodowym-tancerzem-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/04\/13\/czy-warto-zostac-zawodowym-tancerzem-w-polsce\/","title":{"rendered":"Czy warto zosta\u0107 zawodowym tancerzem w Polsce?"},"content":{"rendered":"

Lektura fejsbukowych komentarzy do artyku\u0142u \u201eCiemno na scenie”<\/a>,\u00a0\u00a0 por\u00f3wnuj\u0105cych zaw\u00f3d artysty baletu do zawodu striptizerki, nie napawa optymizmem.
\n
\nCo prawda, zgodnie z rozporz\u0105dzeniem w sprawie klasyfikacji zawod\u00f3w i specjalno\u015bci, tancerki i tancerze znajduj\u0105 si\u0119 w gronie specjalist\u00f3w z zakresu prawa, dziedzin spo\u0142ecznych i kultury, taka klasyfikacja nie ma jednak w praktyce prze\u0142o\u017cenia na spos\u00f3b postrzegania sztuki ta\u0144ca i status spo\u0142eczny artyst\u00f3w baletu.<\/p>\n

\u201eW zawodzie striptizerki(era) tak\u017ce nie mo\u017cna d\u0142ugo pracowa\u0107 – a publiczno\u015b\u0107 mo\u017cna w karierze mie\u0107 wi\u0119ksz\u0105. Podatnik ma p\u0142aci\u0107? Jak pracodawca zatrudnia tancerk\u0119 baletow\u0105, to powinien odpowiednio wi\u0119ksz\u0105 sk\u0142adk\u0119 emerytaln\u0105 p\u0142aci\u0107\u201d – tak brzmia\u0142a jedna z internetowych wypowiedzi.<\/p>\n

Nie wiem, kt\u00f3ry z zawod\u00f3w ma wi\u0119ksz\u0105 publiczno\u015b\u0107. Jestem natomiast pewna, \u017ce p\u00f3ki co to arty\u015bci baletu (a nie striptizerki i striptizerzy) odbywaj\u0105 jeden z najci\u0119\u017cszych trening\u00f3w zawodowych uprawniaj\u0105cych do publicznych wyst\u0119p\u00f3w. I mam nadziej\u0119, \u017ce nawet najwi\u0119ksi egalitary\u015bci dostrzegaj\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy teatrem operowym a np. klubem go-go.<\/p>\n

Zaw\u00f3d profesjonalnego tancerza wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c ze zdobyciem szerokiej wiedzy humanistycznej. Dyplom uzyskuje si\u0119 po uko\u0144czeniu szko\u0142y baletowej, kt\u00f3ra jest jednocze\u015bnie szko\u0142\u0105 og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105c\u0105 i zawodow\u0105 – co sprawia, \u017ce uczniowie szk\u00f3\u0142 baletowych maj\u0105 \u015brednio po pi\u0119\u0107 godzin wi\u0119cej zaj\u0119\u0107 lekcyjnych od swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w z innych szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

\u201eNie \u017cebym si\u0119 wyz\u0142o\u015bliwia\u0142, bo zdecydowanie nie o to mi chodzi, ale szanowni Pa\u0144stwo, okre\u015blone wybory maj\u0105 okre\u015blone konsekwencje. Wykonywanie tego zawodu to by\u0142 raczej \u015bwiadomy wyb\u00f3r, wi\u0119c teraz trzeba ponosi\u0107 jego konsekwencje, a nie obarcza\u0107 nimi spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d – skomentowa\u0142 artyku\u0142 inny znawca tematu.<\/p>\n

Przypomn\u0119 wi\u0119c, \u017ce 1 stycznia 2009 r. w wyniku reformy emerytalnej niewielkiej grupie zawodowej odebrano prawo nabyte. \u201eNiekt\u00f3rym artystom do przej\u015bcia na emerytur\u0119 wed\u0142ug starych zasad zabrak\u0142o niekiedy zaledwie kilku miesi\u0119cy\u201d – napisa\u0142am w tek\u015bcie. Niedawno natkn\u0119\u0142am si\u0119 na wypowied\u017a tancerza, kt\u00f3ry powiedzia\u0142: \u201eZabrak\u0142o mi czterech dni do emerytury. Odebrano mi przywilej, o kt\u00f3rego istnieniu zapewniano mnie przez ca\u0142e \u017cycie\u201d.<\/p>\n

Oblicza si\u0119, \u017ce w ten spos\u00f3b zosta\u0142o skrzywdzonych oko\u0142o 250 artyst\u00f3w baletu. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich z dnia na dzie\u0144 znalaz\u0142a si\u0119 na bruku, chocia\u017c wchodzili w zaw\u00f3d z poczuciem, \u017ce w wieku 40 lat (kobiety) i 45 lat (m\u0119\u017cczy\u017ani) ich byt b\u0119dzie zabezpieczony przynajmniej na podstawowym poziomie. Moim zdaniem nale\u017cy im si\u0119 rekompensata. Prawo nie mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 wstecz; zmiana nast\u0105pi\u0142a wi\u0119c z naruszeniem zasad prawid\u0142owej legislacji. Dziwi mnie, \u017ce ustawodawca przeszed\u0142 nad tym do porz\u0105dku dziennego. Zw\u0142aszcza \u017ce inaczej post\u0105pi\u0142, wprowadzaj\u0105c zmiany w systemie emerytur mundurowych – nowe regulacje obejmowa\u0142y \u017co\u0142nierzy i policjant\u00f3w rozpoczynaj\u0105cych kariery po wprowadzeniu reformy; pozostali (czynni w zawodzie w momencie zmiany przepis\u00f3w) zachowali prawo do przechodzenia na emerytur\u0119 zgodnie ze starymi regu\u0142ami. Ale jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 dyrektor jednego z teatr\u00f3w, artyst\u00f3w baletu niegodziwie trza\u015bni\u0119to w twarz, a by\u0142o ich zbyt ma\u0142o, aby zorganizowa\u0107 protest.<\/p>\n

Inna uczestniczka dyskusji napisa\u0142a: \u201eTo s\u0142owo \u00bbprzywilej\u00ab nie brzmi dobrze. Lepiej by by\u0142o powiedzie\u0107: uprawnienia. To przecie\u017c oczywiste, \u017ce w balecie nie mo\u017cna pracowa\u0107 d\u0142ugo i trzeba da\u0107 tym ludziom emerytury. Nie ma mowy o \u017cadnych specjalnych \u00bbprzywilejach\u00ab\u201d.<\/p>\n

By\u0142 to jeden z kilku g\u0142os\u00f3w rozs\u0105dku, rozumiej\u0105cych specyfik\u0119 zawodu. Jednak przywilej to nic innego jak prawo do korzystania ze szczeg\u00f3lnych uprawnie\u0144 czy wzgl\u0119d\u00f3w. Z przywileju emerytalnego korzystaj\u0105 chocia\u017cby prezydenci, kt\u00f3rzy po zako\u0144czeniu sprawowania urz\u0119du, niezale\u017cnie od wieku, otrzymuj\u0105 emerytur\u0119, \u015brodki finansowe na prowadzenie biura oraz zachowuj\u0105 uprawnienia do ochrony na terytorium RP. Ponadto przys\u0142uguj\u0105 im \u015bwiadczenia zdrowotne. Tancerzy baletowych, kt\u00f3rzy z racji wykonywanego zawodu s\u0105 obci\u0105\u017ceni wysokim stopniem ryzyka zawodowego i s\u0105 stale nara\u017ceni na tzw. ekspozycj\u0119 zawodow\u0105 (kontuzje, urazy, choroby zawodowe oraz ich nast\u0119pstwa zdrowotne i \u017cyciowe), takiej opieki w przypadku zako\u0144czenia stosunku pracy pozbawiono.<\/p>\n

Od 18 lat specjalna emerytura olimpijska przys\u0142uguje te\u017c polskim medalistom igrzysk olimpijskich, a od 2006 r. medalistom paraolimpiad oraz igrzysk g\u0142uchych. Obj\u0119ci ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c zostali medali\u015bci zawod\u00f3w \u201ePrzyja\u017a\u0144 84\u201d. W 2018 r. jej wysoko\u015b\u0107 wynosi 2623,38 z\u0142 netto. Jest zwolniona z podatku dochodowego i nie s\u0105 od niej pobierane sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne i spo\u0142eczne.<\/p>\n

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Spo\u0142ecznej nie uwa\u017ca jednak artyst\u00f3w baletu za grup\u0119, kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 si\u0119 przywileje, w tym samym czasie przyznawane innym zawodom. W 2010 r. Bo\u017cena Diaby (w\u00f3wczas rzeczniczka prasowa resortu) m\u00f3wi\u0142a w Radiu TOK FM: \u201eKto\u015b, kto wybiera taki zaw\u00f3d, musi sobie zdawa\u0107 spraw\u0119 z tego, \u017ce w wieku 30-35 lat b\u0119dzie musia\u0142 go zmieni\u0107. Taka sytuacja, \u017ce nie wykonujemy jednego zawodu przez ca\u0142e \u017cycie, jest teraz banalna na rynku pracy. We\u017amy np. osob\u0119, kt\u00f3ra ko\u0144czy prawo, ale nie wykonuje zawodu stricte prawniczego. Te\u017c musi si\u0119 ona przekwalifikowa\u0107, np. przej\u015b\u0107 do bankowo\u015bci. Z sytuacj\u0105, kiedy musimy zmienia\u0107 lub podwy\u017csza\u0107 kwalifikacje, ma do czynienia wiele setek tysi\u0119cy pracownik\u00f3w. Nie jest to nic wyj\u0105tkowego\u201d. Wyst\u0105pi\u0142a te\u017c w obronie innych sk\u0142adkowicz\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c: \u201eWszyscy p\u0142acimy sk\u0142adki emerytalne, \u017ceby\u015bmy mogli bra\u0107 emerytur\u0119. Stan, w kt\u00f3rym kto\u015b pracuje 10 lat, a potem bierze emerytur\u0119 przez 30, jest deprymuj\u0105cy dla innych sk\u0142adkowicz\u00f3w. Nie mo\u017cna przerzuca\u0107 swojej indywidualnej odpowiedzialno\u015bci za wybory kariery zawodowej na innych obywateli\u201d. I z beztrosk\u0105 radzi\u0142a: \u201eW urz\u0119dach pracy osoba bezrobotna mo\u017ce si\u0119 przekwalifikowa\u0107. Mo\u017ce tam i\u015b\u0107 na kurs, kt\u00f3ry zmieni jej kwalifikacje. Kilka milion\u00f3w euro rocznie jest przeznaczanych na r\u00f3\u017cne szkolenia, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna zdoby\u0107 nowy zaw\u00f3d\u201d.<\/p>\n

To w sumie t\u0142umaczy, dlaczego wprowadzaj\u0105c reform\u0119, nie zadbano – wzorem innych kraj\u00f3w – o wcze\u015bniejsze stworzenie systemu reorientacji zawodowej. Jego zal\u0105\u017cki powsta\u0142y niespe\u0142na trzy lata temu i to bynajmniej nie w resorcie pracy. Szerzej pisa\u0142am o tym w artykule wspomnianym na pocz\u0105tku wpisu. Ale jak wynika z wypowiedzi pracowniczki ministerstwa, wszystko jest proste i dawno ju\u017c by\u0142o zorganizowane – wystarczy\u0142o si\u0119 tylko zarejestrowa\u0107 w Urz\u0119dzie Pracy. W tym samym duchu wypowiedzia\u0142 si\u0119 dwa lata temu Marcin Zieleniecki, podsekretarz stanu w ministerstwie. Odpowiadaj\u0105c na poselsk\u0105 interpelacj\u0119, poinformowa\u0142, \u017ce \u201ew ramach poradnictwa zawodowego, \u015bwiadczonego przez urz\u0119dy pracy, osoby te b\u0119d\u0105 mog\u0142y skorzysta\u0107 z pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu lub miejsca pracy oraz w planowaniu rozwoju kariery zawodowej, a tak\u017ce z pomocy w przygotowywaniu do lepszego radzenia sobie w poszukiwaniu i podejmowaniu pracy\u201d.<\/p>\n

W pa\u017adzierniku 2017 r. podczas Og\u00f3lnopolskiej Konferencji Kultury przedstawiciele Ministerstwa Kultury wys\u0142uchali opinii przedstawiciela zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, ZASP oraz g\u0142os\u00f3w samych artyst\u00f3w. Nadszed\u0142 ju\u017c chyba czas na podsumowanie i wyra\u017cenie stanowiska. Nie wszyscy byli tancerze baletowi maj\u0105 szcz\u0119\u015bcie i po zako\u0144czeniu kariery dostaj\u0105 now\u0105 prac\u0119 w teatrze (niestety zdarza si\u0119, \u017ce bez po\u017c\u0105danego do\u015bwiadczenia na nowym stanowisku). Niekt\u00f3rzy, aby zdoby\u0107 \u015brodki na \u017cycie, musieli zatrudnia\u0107 si\u0119 jako wo\u017ani, ochroniarze b\u0105d\u017a pracownicy stacji benzynowych.<\/p>\n

A chyba mo\u017cna znale\u017a\u0107 sposoby na bardziej kierunkowe wykorzystanie ich wiedzy i do\u015bwiadczenia teatralno-baletowego, przywracaj\u0105c jednocze\u015bnie przywilej emerytalny, kt\u00f3ry artystom baletu nale\u017cy si\u0119 tak samo jak by\u0142ym prezydentom i olimpijczykom.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przywilej emerytalny nale\u017cy si\u0119 artystom baletu tak samo jak by\u0142ym prezydentom i olimpijczykom.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":1528,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,6],"tags":[8,9,7],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1633,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52\/revisions\/1633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}