{"id":662,"date":"2018-12-02T12:35:26","date_gmt":"2018-12-02T11:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/taniec.blog.polityka.pl\/?p=662"},"modified":"2020-09-22T21:10:22","modified_gmt":"2020-09-22T19:10:22","slug":"zakochal-sie-i-uciekl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/2018\/12\/02\/zakochal-sie-i-uciekl\/","title":{"rendered":"Zakocha\u0142 si\u0119 i uciek\u0142"},"content":{"rendered":"

Niedzielne popo\u0142udnia z \u201eBolshoi Ballet Live\u201d<\/a> staj\u0105 si\u0119 ju\u017c tradycj\u0105. Dzisiaj odb\u0119dzie si\u0119 retransmisja \u201eDon Kichota\u201d<\/a> w choreografii Aleksieja Fadejeczewa, w bardzo udanej obsadzie, z Jekaterin\u0105 Krysanow\u0105<\/a> i Siemionem Czudinem<\/a> w rolach Kitri i Basilia.<\/p>\n

Sezon otworzy\u0142a \u201eLa Sylphide\u201d<\/a> – w inscenizacji Johana Kobborga – stworzona na podstawie choreografii Augusta Bournonville\u2019a z 1836 r.\u00a0Prapremiera baletu odby\u0142a si\u0119 w Pary\u017cu w 1832 r. Tw\u00f3rc\u0105 choreografii by\u0142 Filippo Taglioni, a w tytu\u0142owej roli wyst\u0105pi\u0142a jego c\u00f3rka Maria. By\u0107 mo\u017ce wersja Bournonville\u2019a nigdy by nie powsta\u0142a, gdyby nie kwestie finansowe. Du\u0144ski tancerz i choreograf by\u0142 zachwycony spektaklem, kt\u00f3ry obejrza\u0142 w Operze Paryskiej. Marzy\u0142 o wystawieniu tytu\u0142u w Kopenhadze, a siebie widzia\u0142 w roli Jamesa. Tantiemy okaza\u0142y si\u0119 jednak za wysokie. Stworzy\u0142 wi\u0119c w\u0142asn\u0105 choreografi\u0119 do muzyki Hermana L\u00f8venskiolda (w paryskiej wersji\u00a0obowi\u0105zywa\u0142a muzyka Jeana Schneitzhoerfera), kt\u00f3ra przetrwa\u0142a do dzisiaj. Wersja Taglioniego by\u0142a wystawiana do 1863 r. Potem popad\u0142a w zapomnienie. Odzyskana zosta\u0142a – dzi\u0119ki rekonstrukcji Pierre’a Lacotte\u2019a –\u00a0w 1971 r.\u00a0Znam obie wersje i \u017cadna nie zachwyca mnie tak jak \u201eGiselle\u201d. Ale chyba nie trafi\u0142am jeszcze na swoj\u0105 obsad\u0119. Widzia\u0142am ju\u017c kilka, w tym jedn\u0105 w Operze Wiede\u0144skiej, kt\u00f3rej wola\u0142abym nie ogl\u0105da\u0107, bo by\u0142a po prostu technicznie fatalna. Pozosta\u0142e, cho\u0107 perfekcyjnie wykonane, nie wywar\u0142y na mnie wi\u0119kszego wra\u017cenia – przedstawienia ogl\u0105da\u0142am jak mi\u0142e dla oka obrazki z minionej epoki.<\/p>\n

Pierwsza Sylfida<\/h1>\n

\u201eWieczorem 23 lipca 1827 roku na o\u015bwietlon\u0105 gazem scen\u0119 Opery Paryskiej wkroczy\u0142a m\u0142oda tancerka, by po raz pierwszy spojrze\u0107 w oczy publiczno\u015bci. Nazwisko jej brzmia\u0142o Maria Taglioni, a sensacja jak\u0105 wywo\u0142a\u0142 jej wyst\u0119p, by\u0142a tak ogromna, \u017ce moment ten nale\u017cy traktowa\u0107 jako pocz\u0105tek z\u0142otego wieku romantycznego baletu\u201d – tak Ivor Guest opisa\u0142 paryski debiut pierwszej wykonawczyni roli Sylfidy.<\/p>\n

\"Maria

Maria Taglioni<\/p><\/div>\n

T\u0119 rol\u0119 zata\u0144czy\u0142a kilka lat p\u00f3\u017aniej, maj\u0105c ju\u017c status gwiazdy – by\u0142a pierwsz\u0105 balerin\u0105, kt\u00f3rej w Operze Paryskiej rzucono kwiaty na scen\u0119 i wzorem do na\u015bladowania dla innych tancerek.\u00a0W prasie pisano o nowych perspektywach, kt\u00f3re otworzy\u0142 jej taniec, o naturalno\u015bci, z jak\u0105 porusza\u0142a si\u0119 na scenie i swobodzie pokonywania trudno\u015bci – \u201eutrzymuje si\u0119 na czubkach palc\u00f3w z prawdziwie zdumiewaj\u0105c\u0105 pewno\u015bci\u0105\u201d, \u201enie znajdziemy tu nic, co sugerowa\u0142oby trud warsztatowy, sztuczny wytw\u00f3r rzemios\u0142a, nic typowego dla sali \u0107wicze\u0144\u2026\u201d, \u201enie spada, lecz opada na ziemi\u0119\u201d (Ivor Guest \u201eBalet romantyczny w Pary\u017cu\u201d).\u00a0Relacje z jej wyst\u0119p\u00f3w zdawali te\u017c bywalcy Opery – pisano o wdzi\u0119ku, cudownej lekko\u015bci (\u201ezdaje si\u0119 p\u0142ywa\u0107 i odbija\u0107 od sceny jak sylfida, nigdy nie pozwala sobie na owe tours de force<\/em>, o kt\u00f3rych wiemy jak s\u0105 trudne, i pragniemy, aby zupe\u0142nie znik\u0142y ze sceny, zawsze bowiem wykonywane s\u0105 z uszczerbkiem dla przyzwoito\u015bci i wdzi\u0119ku, a wymagaj\u0105 jedynie wielkiej energii\u2026\u201d), o uczuciach, kt\u00f3re wnosi\u0142a do r\u00f3l znajduj\u0105cych si\u0119 w jej repertuarze.\u00a0Za\u015b Th\u00e9ophile Gautier, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca \u201eGiselle\u201d<\/a> (transmitowanej w ubieg\u0142ych sezonach) orzek\u0142, \u017ce \u201eLa Sylphide\u201d otworzy\u0142a drog\u0119 ca\u0142ej nowej epoce w choreografii i dzi\u0119ki niej romantyzm wtargn\u0105\u0142 do kr\u00f3lestwa Terpsychory.<\/p>\n

Dwana\u015bcie olimpijskich dwor\u00f3w z marmuru i z\u0142ota skazano na kurz magazyn\u00f3w scenicznych, a scenografom zlecano wy\u0142\u0105cznie projekty romantycznych las\u00f3w i dolin w \u015bwietle pi\u0119knego ksi\u0119\u017cyca z niemieckich ballad Heinricha Heinego.<\/em><\/p>\n

Wr\u00f3\u017cba wied\u017amy Madge<\/h1>\n

W \u201eSylfidzie\u201d \u015bwiat realny miesza si\u0119 z fantastycznym ju\u017c od pierwszej sceny. Akcja dzieje si\u0119 w domu szkockich farmer\u00f3w – u boku drzemi\u0105cego w fotelu Jamesa kl\u0119czy Sylfida ze skrzyde\u0142kami u ramion. M\u0142odzieniec jest zar\u0119czony z Effie, lecz wizja eterycznego duszka powietrza, uosobienia prawdziwej i wolnej mi\u0142o\u015bci, nie daje mu spokoju. Pojawia si\u0119 te\u017c wied\u017ama Madge, kt\u00f3ra ostrzega Effie, \u017ce narzeczony nie jest w niej zakochany i przepowiada jej \u015blub z Gurnem, przyjacielem Jamesa. Trwaj\u0105 jednak przygotowania do ceremonii \u015blubnej, w trakcie kt\u00f3rych Sylfida przechwytuje obr\u0105czk\u0119 Jamesa i znika. Ten, nie mog\u0105c si\u0119 oprze\u0107 urokowi zjawy, porzuca Effie i pod\u0105\u017ca za Sylfid\u0105 do lasu.<\/p>\n

Drugi akt dzieje si\u0119 na le\u015bnej polanie. James stara si\u0119 zdoby\u0107 sw\u00f3j idea\u0142, w ko\u0144cu prosi o pomoc zlekcewa\u017con\u0105 wcze\u015bniej wied\u017am\u0119. Nie wie, \u017ce Madge ju\u017c dawno zaplanowa\u0142a zemst\u0119. Przyjmuje wi\u0119c w dobrej wierze utkany przez ni\u0105 szal, kt\u00f3ry ma mu pom\u00f3c w schwytaniu Sylfidy. Ale kiedy zarzuca go na ramiona ukochanej, opadaj\u0105 jej skrzyde\u0142ka i umiera w jego ramionach. Prezent okazuje si\u0119 \u015bmierteln\u0105 trucizn\u0105. James zostaje sam, a w dali wida\u0107 weselny orszak Effie i Gurna.<\/p>\n

Dwuznaczne zako\u0144czenie<\/h1>\n

W \u201eSylfidzie\u201d mam kilka swoich ulubionych scen.\u00a0W wersji zrealizowanej dla Opery Paryskiej przez Pierre’a Lacotte\u2019a, ch\u0119tnie wracam do pas de trois<\/em>, w kt\u00f3rym James – rozdarty pomi\u0119dzy romantycznym uczuciem do Sylfidy a poczuciem obowi\u0105zku w stosunku do Effie – ta\u0144czy z dwoma kobietami, wyra\u017caj\u0105c swoje rozterki. Du\u017ce wra\u017cenie wywo\u0142uje te\u017c fragment, kiedy walcz\u0105ca o Jamesa Effie zakrywa mu oczy, pr\u00f3buj\u0105c zas\u0142oni\u0107 wizj\u0119 Sylfidy, i kl\u0119ka przed nim prosz\u0105c o mi\u0142o\u015b\u0107. Balet zosta\u0142 wydany na DVD. Warto go obejrze\u0107.\u00a0W inscenizacji Johana Kobborga najbardziej podoba mi si\u0119 scena w lesie wype\u0142nionym sylfidami, pi\u0119kny fragment ukazuj\u0105cy Jamesa pr\u00f3buj\u0105cego zdoby\u0107 to, co nieosi\u0105galne.<\/p>\n

W transmitowanym przedstawieniu w tytu\u0142owej roli wyst\u0105pi\u0142a Anastazja Staszkiewicz<\/a>. Nie zachwyci\u0142a mnie. Technicznie by\u0142a bardzo dobra, ale zabrak\u0142o jej wyrazu (ta\u0144czy\u0142a pas<\/em> Sylfidy, ale ni\u0105 nie by\u0142a). Odnios\u0142am te\u017c wra\u017cenie, \u017ce z partneruj\u0105cym jej Siemionem Czudinem jako Jamesem nie s\u0105 najlepiej dobran\u0105 par\u0105.\u00a0Za to Anna Ba\u0142ukowa<\/a> tak wesz\u0142a w pantomimiczno-aktorsk\u0105 rol\u0119\u00a0wrednej wied\u017amy Madge, \u017ce sta\u0142a si\u0119 nawet opryskliwa dla prowadz\u0105cej transmisj\u0119 Kateriny Novikowej, kt\u00f3ra usi\u0142owa\u0142a przeprowadzi\u0107 z ni\u0105 rozmow\u0119 dla publiczno\u015bci.\u00a0Ale trzeba przyzna\u0107, \u017ce skupi\u0142a na sobie uwag\u0119 i z ca\u0142ej obsady by\u0142a w tym dniu najlepsza.\u00a0Sugestywnie odegra\u0142a te\u017c nowe i intryguj\u0105ce zako\u0144czenie baletu, sugeruj\u0105ce, \u017ce romantyczne przygody, cho\u0107 poci\u0105gaj\u0105ce, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niebezpieczne\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Niedzielne popo\u0142udnia z \u201eBolshoi Ballet Live\u201d staj\u0105 si\u0119 ju\u017c tradycj\u0105. Sezon otworzy\u0142a \u201eLa Sylphide\u201d – w inscenizacji Johana Kobborga – stworzona na podstawie choreografii Augusta Bournonville\u2019a z 1836 r. <\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":665,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[145,130,196],"tags":[201],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=662"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2728,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/662\/revisions\/2728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media\/665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/taniec\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}