{"id":1330,"date":"2015-05-07T10:54:42","date_gmt":"2015-05-07T08:54:42","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=1330"},"modified":"2015-05-07T12:35:31","modified_gmt":"2015-05-07T10:35:31","slug":"izraelscy-zolnierze-przerwali-milczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2015\/05\/07\/izraelscy-zolnierze-przerwali-milczenie\/","title":{"rendered":"Izraelscy \u017co\u0142nierze przerwali milczenie"},"content":{"rendered":"

\u201eJe\u015bli kogo\u015b zastrzelisz w Gazie, to cool, nic wielkiego\u201d \u2013 wiele medi\u00f3w przywo\u0142uje dzi\u015b to zdanie jednego z anonimowych sier\u017cant\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w zesz\u0142orocznej operacji \u201eOchronny Brzeg\u201d w Gazie. Najnowszy raport organizacji <\/a>\u201eSzowrim Sztika\u201d (Prze\u0142amuj\u0105c milczenie) dotycz\u0105cy Gazy jest przera\u017caj\u0105cy. Organizacja ta od lat dokumentuje i rejestruje zeznania izraelskich \u017co\u0142nierzy bior\u0105cych udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych operacjach wojskowych.
\n
\nCzytaj\u0105c relacj\u0119 wspomnianego sier\u017canta i ponad 60 innych os\u00f3b, w tym oficer\u00f3w, mo\u017cna poczu\u0107 dreszcze. Sier\u017cant wyk\u0142ada: \u201eIdea by\u0142a jasna \u2013 je\u015bli kogo\u015b zauwa\u017cysz, strzelaj. Powiedzieli nam, \u017ce w tej okolicy nie ma cywil\u00f3w. To, czy dana osoba jest zagro\u017ceniem, czy nie, nie by\u0142o dla nas \u017cadn\u0105 kwesti\u0105. I to ma dla mnie sens. Je\u015bli zastrzelisz kogo\u015b w Gazie, to super, nic wielkiego. Przede wszystkim dlatego, \u017ce to Gaza, a po drugie dlatego, \u017ce to wojna\u201d.<\/p>\n

\"Operacja<\/a>

Operacja w Gazie: Ochronny Brzeg. Fot. Operacja w Gazie: Ochronny Brzeg. Fot. Szowrim Sztika<\/p><\/div>\n

Inny \u017co\u0142nierz, oznaczony jako porucznik, m\u00f3wi\u0142 o zasadzie tzw. pukania w dach. To system ostrzegania stosowany przez izraelsk\u0105 armi\u0119, polegaj\u0105cy na zawiadomieniu telefonicznym, a nast\u0119pnie zrzuceniu na dach budynku pocisku, kt\u00f3ry nie wyrz\u0105dzi \u017cadnych szk\u00f3d. Osoby znajduj\u0105ce si\u0119 w \u015brodku maj\u0105 do kilku minut na opuszczenie budynku. Porucznik uwa\u017ca, \u017ce dla bojownik\u00f3w Hamasu to \u017caden problem, by uciec: \u201eDla rodziny z babci\u0105, kt\u00f3ra siedzi w salonie, to troch\u0119 trudniejsze\u201d \u2013 zauwa\u017ca nie bez racji.<\/p>\n

Sier\u017cant sztabowy opowiada z kolei o tym, w jaki spos\u00f3b uzbrojony buldo\u017cer D9 wyburza\u0142 budynki mieszkalne (\u201eD9 by\u0142 naprawd\u0119 wa\u017cnym narz\u0119dziem pracy\u201d, \u201ePracowa\u0142 non-stop\u201d \u2013 stwierdza): akurat byli w zamo\u017cnej, wiejskiej okolicy, \u017co\u0142nierz zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na pok\u00f3j dzieci\u0119cy, kt\u00f3ry skojarzy\u0142 mu si\u0119 z dok\u0142adnie takim, jak mo\u017cna znale\u017a\u0107 w dobrze sytuowanym izraelskim moszawie, a nast\u0119pnie opisuje ze szczeg\u00f3\u0142ami, jak D9 rozwali\u0142 ca\u0142y dom, z dzieci\u0119cym pokojem w\u0142\u0105cznie. Inny sier\u017cant opowiada\u0142, \u017ce dla niekt\u00f3rych \u017co\u0142nierzy nieprzyjemnym do\u015bwiadczeniem by\u0142o wchodzenie do cudzego domu, ale wiedzieli, \u017ce ka\u017cdy z dom\u00f3w, do kt\u00f3rego wejd\u0105, zamieni si\u0119 w kup\u0119 gruzu. \u201eMogli\u015bmy by\u0107 dobrymi dzieciakami i zachowywa\u0107 si\u0119 najlepiej, jak umiemy, ale nawet wtedy D9 si\u0119 pojawi i zr\u00f3wna dom z ziemi\u0105\u201d. Kiedy zaktualizowali mapy, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zosta\u0142y tylko dwa stoj\u0105ce domy.<\/p>\n

Innemu \u017co\u0142nierzowi z si\u0142 in\u017cynieryjnych ruiny, kt\u00f3re armia zostawia za sob\u0105, wychodz\u0105c z Gazy, kojarz\u0105 si\u0119 z filmem \u201ePianista\u201d i s\u0142ynn\u0105 pierwsz\u0105 scen\u0105. \u201eJest takie s\u0142ynne zdj\u0119cie, kt\u00f3re zwykle pokazuj\u0105 wycieczkom do Polski, pokazuj\u0105ce Warszaw\u0119 przed wojn\u0105 i po wojnie. Zdj\u0119cie przedstawia serce Warszawy, to pe\u0142ne klasy europejskie miasto. A nast\u0119pnie pokazuj\u0105 koniec wojny. Pokazywana jest dok\u0142adnie ta sama okolica, w kt\u00f3rej jest tylko jeden stoj\u0105cy dom, reszta to po prostu ruiny. Dok\u0142adnie tak to wygl\u0105da\u0142o\u201d. <\/p>\n

Ten sam \u017co\u0142nierz opowiada\u0142 tak\u017ce o okoliczno\u015bciach tzw. humanitarnego zawieszenia broni. Mia\u0142o ono wej\u015b\u0107 w \u017cycie dok\u0142adnie o godzinie 6 rano. Wed\u0142ug relacji \u017co\u0142nierza r\u00f3wno o godzinie 5.15 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 precyzyjny ostrza\u0142 z powietrza, kt\u00f3ry trwa\u0142 dok\u0142adnie do godziny 5.59. Dzia\u0142o si\u0119 to w Beit Hanun: \u201ePami\u0119tam, \u017ce o 5.15 rano powiedzieli nam: Zaraz zrobimy szo\u0142. (\u2026) Non-stop. Po prostu non-stop. Ca\u0142y teren w Beit Hanun w gruzach\u201d.<\/p>\n

Kto\u015b inny opowiada, w jaki spos\u00f3b wy\u017csi oficerowie zaznaczali domy, kt\u00f3re maj\u0105 zosta\u0107 zburzone \u2013 po prostu oficer zaznaczy\u0142 te domy na zdj\u0119ciu satelitarnym Szud\u017caiji w Gazie. Zdaniem \u017co\u0142nierza domy by\u0142y wybierane przypadkowo, cho\u0107 – jak zauwa\u017ca – r\u00f3wnie\u017c po to, by bojownicy Hamasu nie mieli gdzie si\u0119 ukrywa\u0107.<\/p>\n

I jeszcze jeden o tym, jak \u017co\u0142nierze zidentyfikowali jakie\u015b osoby poruszaj\u0105ce si\u0119 w domu. Zabezpieczono si\u0142y, kt\u00f3re mia\u0142y zosta\u0107 u\u017cyte, lotnictwo zosta\u0142o skierowane na dom. \u201eP\u00f3\u017aniej zauwa\u017cyli\u015bmy nadje\u017cd\u017caj\u0105ce karetki i jaki\u015b t\u0142um. \u017bo\u0142nierz i oficer nie rozumieli, co si\u0119 sta\u0142o, nie byli pewni, czy w domu jest jaka\u015b rodzina, po prostu wykonali nalot. Potem w wiadomo\u015bciach m\u00f3wili o pi\u0119ciu ofiarach \u015bmiertelnych w okolicy\u201d\u2026 \u017bo\u0142nierz twierdzi, \u017ce nie by\u0142o sposobu, by dowiedzie\u0107 si\u0119, czy osoby wewn\u0105trz budynku by\u0142y uzbrojone, czy nie, ale to \u2013 jak t\u0142umaczy \u2013 by\u0142a szara strefa. \u201eTo r\u00f3wnie dobrze mog\u0142a by\u0107 niewinna osoba. Ale je\u015bli to niewinna osoba, to co tam robi?\u201d.<\/p>\n

Kolejny \u017co\u0142nierz m\u00f3wi, \u017ce kiedy wchodzili do Gazy, ca\u0142ym batalionem, przemarszowi towarzyszy\u0142a kolumna czo\u0142g\u00f3w, ostrzeliwuj\u0105cych ka\u017cdy mijany dom: \u201eTo by\u0142o metodyczne. Nie by\u0142o \u017cadnego zagro\u017cenia\u201d \u2013 twierdzi sier\u017cant. Jego zdaniem nie by\u0142o \u017cadnego oporu ani te\u017c \u015bladu, by w domach ktokolwiek si\u0119 ukrywa\u0142. Opowiada\u0142 te\u017c, \u017ce stacjonuj\u0105c w jednym z palesty\u0144skich dom\u00f3w, \u017co\u0142nierze za\u0142atwiali swoje potrzeby fizjologiczne do wanny (nie by\u0142o wody i nie dzia\u0142a\u0142a toaleta). \u017bo\u0142nierze otrzymali te\u017c \u201edziwny rozkaz\u201d wykonywania strza\u0142\u00f3w co godzina z jednego z pokoi. W pobli\u017cu by\u0142 meczet, pod kt\u00f3rym – jak s\u0105dzono – znajduje si\u0119 jeden z tuneli, a w nim mog\u0105 si\u0119 ukrywa\u0107 bojownicy Hamasu. \u017bo\u0142nierze \u017cadnego nie zauwa\u017cyli ani te\u017c do \u017cadnego nie strzelili.<\/p>\n

\"Operacja<\/a>

Operacja w Gazie: Ochronny Brzeg. Fot. Operacja w Gazie: Ochronny Brzeg. Fot. Szowrim Sztika<\/p><\/div>\n

W innej relacji pewien sier\u017cant opowiada o dniu, w kt\u00f3rym zgin\u0105\u0142 jeden z ich koleg\u00f3w. W\u00f3wczas dow\u00f3dcy zdecydowali o ostrzale honorowym, ku pami\u0119ci poleg\u0142ego. To by\u0142o co\u015b w rodzaju zapory ogniowej, kt\u00f3ra temu \u017co\u0142nierzowi skojarzy\u0142a si\u0119 z pogrzebami, podczas kt\u00f3rych strzela si\u0119 w powietrze \u2013 z tym \u017ce \u017co\u0142nierze celowali w domy, a nie w powietrze. Co wi\u0119cej, dow\u00f3dca wskaza\u0142 im dom, kt\u00f3ry maj\u0105 ostrzela\u0107 i wskaza\u0142, by by\u0142 najdalszy, by by\u0142o jak najwi\u0119cej strat. \u201eRodzaj zemsty\u201d \u2013 m\u00f3wi sier\u017cant.<\/p>\n

Zezna\u0144 jest ponad sto. Powtarzaj\u0105 si\u0119 relacje u\u017cycia niewsp\u00f3\u0142miernie du\u017cej si\u0142y do realnego lub nawet nieistniej\u0105cego zagro\u017cenia, g\u0142\u00f3wnie chodzi\u0142o o zaznaczenie obecno\u015bci na danym terenie. \u017bo\u0142nierze przyznaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w wielu wypadkach otrzymywali myl\u0105ce informacje co do obecno\u015bci cywil\u00f3w w budynkach. W rzeczywisto\u015bci wchodzili w miejsca, gdzie wci\u0105\u017c pozostawali cywile, nawet ca\u0142e rodziny. Szef organizacji Szowrim Sztika Juli Novak m\u00f3wi wprost o \u201eupadku etycznym\u201d izraelskiej armii, kt\u00f3ry pochodzi z samego szczytu dow\u00f3dztwa, a nie jest jedynie wynikiem \u201ezgni\u0142ych jab\u0142ek”. Novak uwa\u017ca, \u017ce opinia publiczna musi wiedzie\u0107, na jakie operacje wysy\u0142ani s\u0105 \u017co\u0142nierze i wed\u0142ug jakich norm dzia\u0142a izraelska armia.<\/p>\n

To mocne oskar\u017cenie ze strony samego Novaka, ale przecie\u017c nie mocniejsze ni\u017c same relacje \u017co\u0142nierzy, jakie uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107. Trudno przej\u015b\u0107 obok nich oboj\u0119tnie, na pewno powinny wywo\u0142a\u0107 dyskusj\u0119 w samym Izraelu i szerzej, tak\u017ce w Unii Europejskiej, w ONZ – wsz\u0119dzie, gdzie si\u0119 da. To wa\u017cne, by ofiar na podobn\u0105 skal\u0119 unikn\u0105\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

\"Operacja<\/a>

Operacja w Gazie: Ochronny Brzeg. Fot. Szowrim Sztika<\/p><\/div>\n

Nikt nie umniejsza odpowiedzialno\u015bci samego Hamasu, kt\u00f3ry wielokrotnie u\u017cywa\u0142 budynk\u00f3w u\u017cyteczno\u015bci publicznej, szk\u00f3\u0142, traktuj\u0105c ukrywaj\u0105cych si\u0119 tam ludzi jako zak\u0142adnik\u00f3w. Nie ma na to \u017cadnego usprawiedliwienia. \u017badna wojna tego nie mo\u017ce usprawiedliwi\u0107. Podobnie jak wojna nie mo\u017ce t\u0142umaczy\u0107, \u017ce zabijanie jest \u201ecool\u201d. \u017badne zabijanie nie jest \u201ecool\u201d.<\/p>\n

Dla mnie niezwykle ciekawa jest sama organizacja \u201eSzowrim Sztika\u201d i jej historia.<\/strong> Rozmawia\u0142am kiedy\u015b z Jehud\u0105 Szaulem, jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych os\u00f3b w organizacji. Jego historia jest w zasadzie histori\u0105 samej organizacji.<\/p>\n

Jehuda rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w izraelskiej armii na pocz\u0105tku drugiej intifady. S\u0142u\u017cy\u0142 cztery lata, w tym dwa na Zachodnim Brzegu, a 14 miesi\u0119cy w Hebronie, miejscu, gdzie – jak m\u00f3wi – wielu \u017co\u0142nierzom \u201eotwieraj\u0105 si\u0119 oczy\u201d. Jemu te oczy otwiera\u0142y si\u0119 powoli.<\/p>\n

Opowiada\u0142 mi, \u017ce jako \u017co\u0142nierz musia\u0142 chroni\u0107 osadnik\u00f3w w Hebronie. Pewnego dnia zauwa\u017cy\u0142, jak osadnicy bij\u0105 dw\u00f3ch m\u0142odych Palesty\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie wracali z targu z zakupami. Podczas b\u00f3jki osadnicy zacz\u0119li krzycze\u0107, \u017ce oto jeden z Palesty\u0144czyk\u00f3w ma n\u00f3\u017c. Jehuda z sier\u017cantem, z kt\u00f3rym pe\u0142ni\u0142 wtedy s\u0142u\u017cb\u0119, obezw\u0142adnili Palesty\u0144czyk\u00f3w, przeszukali ich, ale nie znale\u017ali no\u017ca. Jehuda zadzwoni\u0142 po policj\u0119, bo tak nakazuje procedura. Osadnicy po prostu sobie poszli. Jehuda przekonywa\u0142 Palesty\u0144czyk\u00f3w, by zostali i z\u0142o\u017cyli zeznanie o pobicie. Kiedy policjanci przyjechali, powiedzieli, \u017ce skoro nie ma osadnik\u00f3w, to palesty\u0144scy ch\u0142opcy mog\u0105 odej\u015b\u0107. \u201eJak to odej\u015b\u0107?\u201d \u2013 pyta\u0142 Jehuda. Ta scena ods\u0142oni\u0142a ca\u0142\u0105 niemoc wielkiej i pot\u0119\u017cnej armii, kt\u00f3ra w obliczu zwyk\u0142ego przest\u0119pstwa jest bezradna.<\/p>\n

Faktycznie, Hebron jest wyj\u0105tkowym i trudnym miejscem. Dla Jehudy w czasie drugiej intifady by\u0142 podw\u00f3jnie trudny. Kiedy by\u0142am tam niedawno (zreszt\u0105 w towarzystwie jednego z ch\u0142opak\u00f3w ze Szowrim Sztika), przemierzaj\u0105c kompletnie puste ulice \u201etylko dla \u017byd\u00f3w\u201d, gdzie po chodnikach nie wolno chodzi\u0107 Palesty\u0144czykom, zastanawia\u0142am si\u0119, jaki to wszystko ma sens? Dlaczego grupa kilkuset ortodoks\u00f3w zamieni\u0142a w piek\u0142o \u017cycie kilku tysi\u0119cy ludzi? Dlaczego to jest kompletnie bezkarne? Jestem postronn\u0105 osob\u0105, niezaanga\u017cowan\u0105 bezpo\u015brednio w ten konflikt, zw\u0142aszcza o naj\u015bwi\u0119tsze z naj\u015bwi\u0119tszych miejsc, wi\u0119c moje w\u0105tpliwo\u015bci s\u0105 jako\u015b uzasadnione i mog\u0119 sobie dywagowa\u0107 do woli. Tym bardziej to niezwyk\u0142e, gdy na w\u0105tpliwo\u015bci i dywagacje pozwalaj\u0105 sobie \u017co\u0142nierze.<\/p>\n

\"Jehuda<\/a>

Jehuda Szaul, Fot. Lisa Goldman, Flickr CC by SA<\/p><\/div>\n

Jehuda opowiada\u0142 mi, \u017ce w pewnym momencie zacz\u0105\u0142 si\u0119 zastanawia\u0107, jak – jako \u017co\u0142nierz – powinien przeciwstawi\u0107 si\u0119 z\u0142u, kt\u00f3re widzi. Odm\u00f3wi\u0107 wykonania rozkazu? To teoretycznie mo\u017cliwe \u2013 po prostu rodzi konsekwencje \u2013 wi\u0119zienie). \u2013 Zawsze jest wyb\u00f3r, to kwestia ceny, kt\u00f3r\u0105 trzeba zap\u0142aci\u0107<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142. Opowiada\u0142 mi te\u017c o swojej rozterce, czy zosta\u0107 w armii. W ko\u0144cu i on zaliczy\u0142 zwrot, gdy w marcu 2002 r. dosz\u0142o do serii zamach\u00f3w samob\u00f3jczych. To by\u0142 tzw. Czarny Marzec, zgin\u0119\u0142o ok. 130 Izraelczyk\u00f3w. W Netanii w Park Hotel zgin\u0119\u0142o 30 os\u00f3b w czasie \u015bwi\u0119ta pesach. Wtedy Jehuda poczu\u0142, \u017ce nie czas na w\u0105tpliwo\u015bci, trzeba powstrzyma\u0107 terroryst\u00f3w. Ko\u0142o odwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 zn\u00f3w.<\/p>\n

Po kilku tygodniach w Ramallah wr\u00f3ci\u0142 do Hebronu. Tam podczas patrolu jego grupa mia\u0142a wspi\u0105\u0107 si\u0119 na dach budynku, by os\u0142ania\u0107 inn\u0105 grup\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a na dole. Id\u0105c na g\u00f3r\u0119, zauwa\u017cyli otwarte drzwi. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce to by\u0142e palesty\u0144skie laboratorium medyczne. Kompletnie zdewastowane – okna wybite, po\u0142amane sto\u0142y i komputery, kto\u015b nasika\u0142 do naczy\u0144, na \u015bcianach \u2013 po hebrajsku \u2013 wymalowano rasistowskie napisy. Jehuda wyci\u0105gn\u0105\u0142 aparat i zacz\u0105\u0142 robi\u0107 zdj\u0119cia, wypstryka\u0142 ca\u0142y film. Po powrocie do domu wywo\u0142a\u0142 film, za\u0142o\u017cy\u0142 sw\u00f3j pierwszy adres mailowy, kt\u00f3ry brzmia\u0142 \u201e\u017bo\u0142nierze M\u00f3wi\u0105\u201d i wys\u0142a\u0142 do wszystkich dziennikarzy, kt\u00f3rych adresy zna\u0142. W mailu poda\u0142 namiary, wys\u0142a\u0142 zdj\u0119cia. Wtedy nikt nie poci\u0105gn\u0105\u0142 tej historii.<\/p>\n

Jehuda poprosi\u0142 swojego dow\u00f3dc\u0119 o to, by wys\u0142a\u0142 go na kurs oficerski, bo – jak m\u00f3wi – chcia\u0142 co\u015b zmieni\u0107. Jeszcze b\u0119d\u0105c w armii, je\u017cd\u017c\u0105c co tydzie\u0144 do domu w Jerozolimie, bra\u0142 udzia\u0142 w wiecach przeciwko okupacji. Ju\u017c jako sier\u017cant wys\u0142a\u0142 swoje zeznanie do organizacji \u201eBet\u2019selem\u201d. To mia\u0142o przekona\u0107 jego samego, \u017ce nie jest z\u0142ym cz\u0142owiekiem. <\/p>\n

Zrozumia\u0142 te\u017c, \u017ce nie mo\u017ce ju\u017c zrzuca\u0107 winy na innych, na osadnik\u00f3w, dow\u00f3dc\u00f3w, \u017ce musi wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje czyny. Jehuda ju\u017c jako dow\u00f3dca zacz\u0105\u0142 rozmawia\u0107 ze swoimi podw\u0142adnymi o tym, co robili pod sztandarami armii. \u2013 W ten spos\u00f3b zacz\u0119li \u201eprze\u0142amywa\u0107 milczenie\u201d. Zrozumieli\u015bmy, \u017ce ludzie w Izraelu nie maj\u0105 poj\u0119cia o tym, co robimy na terenach okupowanych <\/em>\u2013 m\u00f3wi\u0142. Jak t\u0142umaczy\u0142, postanowili \u201eprzenie\u015b\u0107 Hebron do Tel Awiwu\u201d. Po trzech miesi\u0105cach od wyj\u015bcia z wojska w 2004 r. przygotowali wystaw\u0119 w Tel Awiwie: twarze 64 os\u00f3b plus ich zeznania. Wystawie towarzyszy\u0142 te\u017c niezwyk\u0142y zbi\u00f3r\u2026 kluczyk\u00f3w samochodowych, skonfiskowanych Palesty\u0144czykom. To by\u0142a taka zabawa \u017co\u0142nierzy izraelskich z Palesty\u0144czykami. \u017bo\u0142nierze zatrzymywali samochody, godzinami trzymali je na drodze, a potem rekwirowali kluczyki albo wyrzucali je w traw\u0119. Wystawa narobi\u0142a du\u017co szumu, o \u017co\u0142nierzach zrobi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno.<\/p>\n

Momentem prze\u0142omowym by\u0142a jednak operacja P\u0142ynny O\u0142\u00f3w w Libanie (grudzie\u0144 2008 r. – stycze\u0144 2009 r.). 15 czerwca 2009 r. Szowrim Sztika opublikowa\u0142a broszur\u0119 z zeznaniami 26 \u017co\u0142nierzy bior\u0105cymi udzia\u0142 w tej operacji. \u2013 W jednej sekundzie stali\u015bmy si\u0119 wrogami pa\u0144stwa<\/em> \u2013 m\u00f3wi Jehuda.<\/p>\n

To w\u0142a\u015bnie od tej operacji rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wielka krytyka izraelskiej armii, kt\u00f3ra w tej operacji \u2013 zdaniem Jehudy \u2013 przekroczy\u0142a wszelkie czerwone linie. \u2013 Przede wszystko u\u017cyto niew\u0142a\u015bciwej broni \u2013 artylerii – co doprowadzi\u0142o do \u015bmierci wielu niepotrzebnych ofiar. Co wi\u0119cej, przez to masowo niszczono w\u0142asno\u015b\u0107 prywatn\u0105 bez wyra\u017anych militarnych powod\u00f3w \u2013 <\/em>opowiada Jehuda.<\/p>\n

Wtedy te\u017c zacz\u0119to stosowa\u0107 zasad\u0119, \u017ce ka\u017cdy dom, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicielem jest cz\u0142onek Hamasu, jest tzw. uprawnionym celem. Oznacza\u0142o to, \u017ce celem tym s\u0105 nie tylko domy, z kt\u00f3rych akurat wystrzeliwane s\u0105 rakiety. Jehuda przypomnia\u0142 sobie histori\u0119, kt\u00f3r\u0105 opowiada\u0142 jeden z \u017co\u0142nierzy jednostki specjalnej bior\u0105cej udzia\u0142 w tej operacji: \u2013 Trzeciego lub czwartego dnia, podczas kt\u00f3rego nic si\u0119 nie dzia\u0142o, by\u0142 spok\u00f3j, nikt nie strzela\u0142. Nagle z jednego z dom\u00f3w wychodzi kilkoro Palesty\u0144czyk\u00f3w. \u017bo\u0142nierze zg\u0142aszaj\u0105 to do bazy. Palesty\u0144czycy po chwili wracaj\u0105. Kolejny raport. Z centrali dostaj\u0105 informacj\u0119, \u017ce dom nale\u017cy zbombardowa\u0107. \u201eJak to zbombardowa\u0107, przecie\u017c zg\u0142aszali\u015bmy, \u017ce s\u0105 nieuzbrojeni\u201d. Komunikat brzmi: Szabak m\u00f3wi, \u017ce dom nale\u017cy do dzia\u0142acza Hamasu i trzeba go zbombardowa\u0107. Dostaj\u0105 wsparcie powietrzne \u2013 wtedy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce z domu ucieka kobieta z dzieckiem na r\u0119ku\u2026<\/em><\/p>\n

Jehuda nie szcz\u0119dzi\u0142 te\u017c s\u0142\u00f3w krytyki wobec wspomnianego pukania w dach. Metod\u0119 t\u0119 stosuje si\u0119 jego zdaniem na masow\u0105 skal\u0119: \u2013 Jakim prawem, skoro te cele nie s\u0105 w danym momencie bezpo\u015brednim zagro\u017ceniem? To wci\u0105\u017c cywile i tylko dlatego, \u017ce nie pos\u0142uchali albo nie odebrali telefonu, dostaj\u0105 od nas kar\u0119 \u015bmierci. To dla mnie odra\u017caj\u0105ce<\/em> \u2013 m\u00f3wi Jehuda.<\/p>\n

W czasie P\u0142ynnego O\u0142owiu \u2013 IDF spuszcza\u0142 ulotki, wysy\u0142a\u0142 esemesy, by oczy\u015bci\u0107 teren. Od tego momentu wszystko, co si\u0119 rusza\u0142o, by\u0142o uprawnionym celem. Palesty\u0144czycy nie musieli by\u0107 nawet uzbrojeni. Wystarczy\u0142o, \u017ce s\u0105 w miejscu, gdzie nie powinno ich by\u0107. \u017bo\u0142nierze twierdzili, \u017ce nie dostali \u017cadnych zasad u\u017cycia broni, czyli de facto nie dostali \u017cadnej informacji dotycz\u0105cej sytuacji u\u017cycia ostrej amunicji. \u2013 Je\u015bli co\u015b, co by\u0142o dla nas nie do pomy\u015blenia kiedy\u015b, robimy dzi\u015b, skoro dzi\u015b s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 nie do pomy\u015blenia, to co b\u0119dziemy robi\u0107 jutro? Te granice wci\u0105\u017c si\u0119 przesuwaj\u0105 \u2013<\/em> zauwa\u017ca Jehuda. Dla niego sprawa jest prosta: armia izraelska stosuje niewsp\u00f3\u0142mierne do zagro\u017cenia si\u0142y i rodzaje broni, zostawiaj\u0105c za sob\u0105 wiele ofiar cywilnych. Coraz wi\u0119cej.\u00a0Wed\u0142ug ONZ w podczas Ochronnego Brzegu w Gazie zgin\u0119\u0142o ponad 2,2 tys. os\u00f3b, z czego prawie 1500 to ofiary cywilne. \u015amier\u0107 ponios\u0142o te\u017c 66 \u017co\u0142nierzy izraelskich i sze\u015bciu cywil\u00f3w.<\/p>\n

Zapyta\u0142am Jehud\u0119, dlaczego jego zdaniem by\u0142o tak wiele ofiar ostatniej operacji w Gazie? Powiedzia\u0142 mi, \u017ce z czasem zmieni\u0142a si\u0119 taktyka walki, ale te\u017c zmieni\u0142a si\u0119 percepcja. Po pora\u017cce drugiej wojny liba\u0144skiej Izrael potrzebowa\u0142 zwyci\u0119stwa. \u2013 By zwyci\u0119\u017cy\u0107, potrzebujesz czasu, ale jak nie masz czasu, to masz ofiary. Dlatego IDF rozwin\u0105\u0142 doktryn\u0119 \u201eminimum ryzyka dla naszych \u017co\u0142nierzy\u201d. To samo w sobie nie jest naganne, ka\u017cdy \u017co\u0142nierz wierzy, \u017ce nie jest mi\u0119sem armatnim, tylko \u017ce jego kraj u\u017cywaj\u0105c go w wojnie, robi, co mo\u017cliwe, by chroni\u0107 jego \u017cycie. Problemem jest to, \u017ce to zdanie ma drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107: \u201eminimum ryzyka dla \u017co\u0142nierzy, nawet je\u015bli oznacza to masowe straty ludno\u015bci cywilnej\u201d. To w\u0142a\u015bnie dlatego, by nie narazi\u0107 si\u0119 na kolejn\u0105 przegran\u0105 w czasie P\u0142ynnego O\u0142owiu, IDF zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 zasad wojennych, a nie zasad dotycz\u0105cych \u201eoperacji\u201d wobec ludno\u015bci cywilnej. Dla \u017co\u0142nierza to jasna r\u00f3\u017cnica: to nie jaka\u015b operacja, to wojna<\/em>.<\/p>\n

Zdaniem Jehudy ma to dwie konsekwencje: zmiany w strategii i zmiany w zachowaniu w terenie. \u2013 W czasie P\u0142ynnego O\u0142owiu by\u0142o jasne: najpierw \u2013 przed wej\u015bciem \u017co\u0142nierzy piechoty zrzuca si\u0119 kilka p\u00f3\u0142tonowych, tonowych bomb na otwartym terenie (brzmi gro\u017anie, ale tak naprawd\u0119 nie wyrz\u0105dzaj\u0105 wi\u0119kszych szk\u00f3d), nast\u0119pnie uderza artyleria. W tej operacji m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce armia u\u017cy\u0142a bia\u0142ego fosforu, ale tak naprawd\u0119 najgro\u017aniejsze okaza\u0142y si\u0119 wybuchaj\u0105ce 44-kilogramowe pociski, kt\u00f3re zabijaj\u0105 ludzi w promieniu 50 m i rani\u0105 tych znajduj\u0105cych si\u0119 w promieniu 100 m \u2013 <\/em>t\u0142umaczy\u0142 Jehuda \u2013 Je\u015bli jestem snajperem, to moim celem jest jedna osoba, grupa, ale taki pocisk zabija wszystko w promieniu 50 metr\u00f3w \u2013 dlatego artyleria nie jest w\u0142a\u015bciw\u0105 broni\u0105, to bro\u0144 \u201estatystyczna\u201d \u2013 zabija przypadkowe ofiary. Wobec w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy stosuje si\u0119 zasad\u0119, \u017ce nie u\u017cywa si\u0119 tej broni, je\u015bli s\u0105 oni w promieniu 350 metr\u00f3w lub 250 metr\u00f3w, je\u015bli s\u0105 w bunkrze. W czasie P\u0142ynnego O\u0142owiu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce uprawnionym celem jest wszystko, co znajduje si\u0119 na powierzchni o wielko\u015bci boiska do gry w koszyk\u00f3wk\u0119. Co z tego, \u017ce prosi si\u0119 ludzi o wycofanie, je\u015bli tak naprawd\u0119 traktuje si\u0119 to jak pole bitwy, nawet je\u015bli oni tam zostan\u0105!<\/em><\/p>\n

Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na relacje \u017co\u0142nierzy bior\u0105cych udzia\u0142 w operacji P\u0142ynny O\u0142\u00f3w, Jehuda opowiada\u0142, jak znacz\u0105co wzros\u0142a liczba u\u017cywanych pocisk\u00f3w przez czo\u0142gi \u2013 w ci\u0105gu dw\u00f3ch tygodni operacji tylko ten jeden czo\u0142g odpali\u0142 50 pocisk\u00f3w pancernych, zu\u017cy\u0142 5 pude\u0142ek z ci\u0119\u017ck\u0105 amunicj\u0105 \u2013 w sumie 500 pocisk\u00f3w, trzy pude\u0142ka ze \u015bredni\u0105 \u2013 7,5 tys. pocisk\u00f3w, 19 pocisk\u00f3w z bia\u0142ym fosforem, wylicza\u0142 Jehuda. \u2013 Jak g\u0142\u0119boko nie kopa\u0107, nie znajdziecie powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych u\u017cyto tyle amunicji. A to by\u0142 tylko jeden czo\u0142g! W czasie tej operacji u\u017cyto ponad 200 czo\u0142g\u00f3w<\/em>. Dla por\u00f3wnania \u2013 m\u00f3wi Jehuda \u2013 w czasie szczytu drugiej intifady, 2001 r. czy w 2002 r. w Gazie, wystrzelenie z czo\u0142gu ci\u0119\u017ckiego pocisku wymaga\u0142o zgody genera\u0142a brygady\u2026<\/p>\n

Po opublikowaniu raportu ws. operacji P\u0142ynny O\u0142\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 atak na organizacj\u0119 ze strony wojska. Zarzucano im, \u017ce finansuje j\u0105 Unia Europejska (a ta nie reprezentuje Izraela), \u017ce zeznania s\u0105 anonimowe. Wed\u0142ug opublikowanego wtedy sonda\u017cu 43 proc. Izraelczyk\u00f3w wierzy\u0142o w relacje tej organizacji, 47 proc. nie wierzy\u0142o. W tym samym czasie 17 proc. domaga\u0142o si\u0119 powo\u0142ania niezale\u017cnej komisji, kt\u00f3ra mia\u0142aby zbada\u0107 przypadki narusze\u0144 prawa w Gazie.<\/p>\n

Przez 10 lat istnienia organizacja opublikowa\u0142a prawie 1000 zezna\u0144 \u017co\u0142nierzy. I b\u0119d\u0105 publikowane kolejne. \u2013 Mamy tylko jeden obowi\u0105zek: prze\u0142amywa\u0107 milczenie, wywo\u0142ywa\u0107 dyskusj\u0119, wk\u0142ada\u0107 kij w szprychy tych, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce nale\u017cy kontynuowa\u0107 okupacj\u0119. Nie poddamy si\u0119, dop\u00f3ki okupacja si\u0119 nie zako\u0144czy. Wiele os\u00f3b, kt\u00f3re robi\u0105 to, co ja, wierzy, \u017ce w\u0142\u0105cza si\u0119 w walk\u0119 Palesty\u0144czyk\u00f3w. Ja wierz\u0119, \u017ce tocz\u0119 walk\u0119 o Izrael<\/em>.<\/p>\n

Zapyta\u0142am go te\u017c, czy \u017co\u0142nierz, kt\u00f3ry wyst\u0119puje przeciwko armii, jest zdrajc\u0105. Jehuda uwa\u017ca, \u017ce niekt\u00f3rzy mog\u0105 go za takiego bra\u0107, jednak jego zdaniem wszystko, co robi, ma zwi\u0105zek ze s\u0142u\u017cb\u0105 krajowi. <\/p>\n

\u2013 Po zrozumieniu tego, co robi\u0142em na terenach okupowanych, uwa\u017cam, \u017ce musz\u0119 wzi\u0105\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107, by reszcie Izraelczyk\u00f3w i ofiarom naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, Palesty\u0144czykom, powiedzie\u0107 prawd\u0119. Wszystko, co publikujemy, przechodzi przez cenzur\u0119 wojskow\u0105. Naszym celem nie jest os\u0142abianie nas militarnie, lecz wywo\u0142ywanie dyskusji o tym, co jako armia robimy na terytoriach okupowanych i jaka jest cena, kt\u00f3r\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo za to b\u0119dzie musia\u0142o zap\u0142aci\u0107<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eJe\u015bli kogo\u015b zastrzelisz w Gazie, to cool, nic wielkiego\u201d \u2013 wiele medi\u00f3w przywo\u0142uje dzi\u015b to zdanie jednego z anonimowych sier\u017cant\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w zesz\u0142orocznej operacji \u201eOchronny Brzeg\u201d w Gazie. Najnowszy raport organizacji \u201eSzowrim Sztika\u201d (Prze\u0142amuj\u0105c milczenie) dotycz\u0105cy Gazy jest przera\u017caj\u0105cy. Organizacja ta od lat dokumentuje i rejestruje zeznania izraelskich \u017co\u0142nierzy bior\u0105cych udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych operacjach […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[31,5,73,75,74,72],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1330"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1330"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1337,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1330\/revisions\/1337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}