{"id":1431,"date":"2015-06-08T14:06:11","date_gmt":"2015-06-08T12:06:11","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=1431"},"modified":"2015-06-08T14:43:11","modified_gmt":"2015-06-08T12:43:11","slug":"ile-za-pokoj-ile-za-wojne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2015\/06\/08\/ile-za-pokoj-ile-za-wojne\/","title":{"rendered":"Ile za pok\u00f3j, ile za wojn\u0119"},"content":{"rendered":"

Ameryka\u0144ski think tank Rand Corporation policzy\u0142, ile Izrael i Palestyna mog\u0142yby zyska\u0107 na pokoju. W gr\u0119 wchodz\u0105 setki miliard\u00f3w dolar\u00f3w.
\n
\nWed\u0142ug autor\u00f3w raportu w przypadku powstania dw\u00f3ch pa\u0144stw<\/strong> Izrael zyska\u0142by 123 mld dolar\u00f3w, a Palestyna – 50 mld dolar\u00f3w. Dla Izraela oznacza\u0142oby to wzrost o 5 punkt\u00f3w proc. \u015bredniego dochodu per capita, dla Palestyny – a\u017c 36 punkt\u00f3w proc.<\/p>\n

Scenariusz ten zak\u0142ada powstanie Palestyny na warunkach zaproponowanych przez Billa Clintona (tj. Izrael wycofa si\u0119 do granic z 1967 r., z uwzgl\u0119dnieniem dwustronnych wymian niekt\u00f3rych teren\u00f3w; 100 tys. osadnik\u00f3w wycofa\u0142oby si\u0119 do Izraela). Palestyna obejmie pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad strefami A, B i C, b\u0119dzie mog\u0142a eksploatowa\u0107 surowce mineralne, zostan\u0105 zniesione sankcje handlowe i te dotycz\u0105ce podr\u00f3\u017cy, 600 tys. uchod\u017ac\u00f3w mog\u0142oby wr\u00f3ci\u0107 na Zachodni Brzeg.<\/p>\n

To rozwi\u0105zanie – zdaniem autor\u00f3w raportu – niesie najlepsze rezultaty dla obu stron.<\/p>\n

W przypadku scenariusza skoordynowanego jednostronnego wycofania si\u0119 Izraela<\/strong> z Zachodniego Brzegu zak\u0142ada si\u0119, \u017ce wycofanych zosta\u0142oby 60 tys. osadnik\u00f3w, a ziemie, kt\u00f3re ci zajmowali, przesz\u0142yby pod pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 Palestyny. 75 proc. koszt\u00f3w wycofania osadnik\u00f3w pokry\u0142aby spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa, a 25 proc. Izrael. To rozwi\u0105zanie r\u00f3wnie\u017c nap\u0119dzi\u0142oby palesty\u0144sk\u0105 gospodark\u0119 i u\u0142atwi\u0142o handel mi\u0119dzynarodowy. Palestyna musia\u0142aby przy tym pokry\u0107 koszty zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem.<\/p>\n

Autorzy zauwa\u017caj\u0105, \u017ce Izrael nie odczu\u0142by zbyt wielu – je\u015bli w og\u00f3le – skutk\u00f3w gospodarczych, poniewa\u017c wiele pozytywnych i negatywnych czynnik\u00f3w wzajemnie by si\u0119 zniwelowa\u0142o. Palestyna odczu\u0142aby to jednak do\u015b\u0107 znacznie \u2013 wzrost o 8 punkt\u00f3w proc. PKB per capita – cho\u0107 musia\u0142aby liczy\u0107 si\u0119 ze spadkiem zatrudnienia palesty\u0144skich pracownik\u00f3w w Izraelu.<\/p>\n

Scenariusz nieskoordynowanego jednostronnego wycofania si\u0119 Izraela<\/strong> z Zachodniego Brzegu zak\u0142ada, \u017ce ani Palesty\u0144czycy, ani spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa nie s\u0105 usatysfakcjonowane polityk\u0105 wobec Palestyny, kt\u00f3ra nie uwzgl\u0119dnia jej aspiracji. Oznacza to, \u017ce z Zachodniego Brzegu dobrowolnie wycofuje si\u0119 30 tys. osadnik\u00f3w, za co p\u0142aci wy\u0142\u0105cznie Izrael (rocznie mia\u0142oby to kosztowa\u0107 850 mln dolar\u00f3w). Izraelsk\u0105 gospodark\u0119 kosztowa\u0142oby to w ci\u0105gu 10 lat utrat\u0119 4 mld (spadek o 0,9 punktu proc.), dla Palesty\u0144czyk\u00f3w oznacza\u0142oby to spadek PKB per capita o p\u00f3\u0142 punktu proc. (utrata mo\u017cliwo\u015bci pracy w Izraelu, ale nieco wi\u0119cej korzy\u015bci z mo\u017cliwo\u015bci gospodarczych w obszarach strefy C).<\/p>\n

Je\u015bli zwyci\u0119\u017cy\u0142by scenariusz niezbrojnego oporu<\/strong>, oznacza\u0142oby to wzrost presji Palestyny i spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej na Izrael (tu mieszcz\u0105 si\u0119 zabiegi palesty\u0144skie w ONZ, MTK, bojkot produkt\u00f3w izraelskich z Zachodniego Brzegu i rozszerzenie ruchu BDS).<\/p>\n

Wed\u0142ug autor\u00f3w raportu kosztowa\u0142oby to Palesty\u0144czyk\u00f3w obci\u0119cie ok. 30 tys. pozwole\u0144 na prac\u0119, wzrost wewn\u0119trznych i zewn\u0119trznych ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych handlu i przemieszczania si\u0119, w\u0142\u0105cznie z czasowym wstrzymywaniem wyp\u0142at z podatk\u00f3w dla Palesty\u0144czyk\u00f3w. Ten scenariusz oznacza wzrost nak\u0142ad\u00f3w na bezpiecze\u0144stwo dla obu stron. Szacuje si\u0119, \u017ce izraelski PKB spad\u0142by o 15 mld dolar\u00f3w (3,4 proc. w d\u00f3\u0142 per capita), a palesty\u0144ski o 2,4 mld dolar\u00f3w (12 proc. per capita).<\/p>\n

Scenariusz powstania zbrojnego <\/strong>zak\u0142ada de facto trzeci\u0105 intifad\u0119 (cho\u0107 autorzy raportu nie przewiduj\u0105, \u017ce b\u0119dzie ona przypomnia\u0142a drug\u0105), kt\u00f3ra prawdopodobnie zacznie si\u0119 w Gazie i rozniesie na Zachodni Brzeg i by\u0107 mo\u017ce uaktywni Hezbollah na p\u00f3\u0142nocy. Izrael odpowie sankcjami i wzmocnieniem kontroli, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do upadku Palestyny i konieczno\u015bci pokrycia przez Izrael koszt\u00f3w wszelkich us\u0142ug publicznych na terenach zarz\u0105dzanych dzi\u015b przez w\u0142adze palesty\u0144skie (strefa A). To rozwi\u0105zanie mia\u0142oby negatywne skutki dla obu stron. Palestyn\u0119 kosztowa\u0142oby 9,1 mld dolar\u00f3w, Izrael 45 mld (per capita Palestyna straci\u0142aby 46 punkt\u00f3w proc., Izrael 10 proc.).<\/p>\n

To naprawd\u0119 do\u015b\u0107 kr\u00f3tkie om\u00f3wienie. Zainteresowani mog\u0105 przeczyta\u0107 pe\u0142en raport na stronie Rand Corporation.<\/a><\/p>\n

Co z tego w og\u00f3le wynika? \u017be tylko na powstaniu dw\u00f3ch pa\u0144stw obie strony skorzystaj\u0105, a ich zyski liczone mog\u0105 by\u0107 w setkach miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Suma dzia\u0142a na wyobra\u017ani\u0119. I obie strony powinny mie\u0107 tego \u015bwiadomo\u015b\u0107.\u00a0Konkretne pieni\u0105dze za konkretne rozwi\u0105zania.<\/p>\n

Inne scenariusze te\u017c maj\u0105 swoje konsekwencje. W przypadku najgorszego \u2013 koszty r\u00f3wnie\u017c wycenia si\u0119 na wiele miliard\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n

Ten raport jest mo\u017ce nieco bezduszny, sprowadza wszystko do pieni\u0119dzy, realnych koszt\u00f3w i strat. Ale przez to r\u00f3wnie\u017c w pewnym sensie obiektywnie pokazuje, co obie strony mog\u0105 straci\u0107, a co zyska\u0107,\u00a0decyduj\u0105c si\u0119 wyb\u00f3r danego wariantu. Tylko \u017ceby to by\u0142o takie proste…<\/p>\n

Nie bardzo wierz\u0119, \u017ce o pokoju zadecyduje po prostu rachunek ekonomiczny.\u00a0Tam, gdzie w gr\u0119 wchodz\u0105 religia i przekonanie, \u017ce \u201em\u00f3j jest ten kawa\u0142ek pod\u0142ogi\u201d, w \u0142eb bior\u0105 wszelkie argumenty rozs\u0105dkowe.<\/p>\n

Dzi\u015b rz\u0105d w Jerozolimie jest zaniepokojony fal\u0105 BDS, kt\u00f3rej jednym z najg\u0142o\u015bniejszych symptom\u00f3w jest ostatnia decyzja Orange, dotycz\u0105ca wycofania si\u0119 z Izraela (ale s\u0105 te\u017c inne, np. wniosek Palesty\u0144skiego Stowarzyszenia Pi\u0142ki No\u017cnej o usuni\u0119cie Izraela z rozgrywek w ramach FIFA).\u00a0Wprawdzie Orange pr\u00f3buje t\u0142umaczy\u0107, \u017ce za decyzj\u0105 nie stoj\u0105 wzgl\u0119dy polityczne, ale trudno b\u0119dzie zatrze\u0107 wra\u017cenie, jakie powsta\u0142o po o\u015bwiadczeniu Stephana Richarda (t\u0142umaczy\u0142, \u017ce \u201eOrange chce by\u0107 godnym zaufania partnerem dla wszystkich pa\u0144stw arabskich\u201d).<\/p>\n

Izraelskie w\u0142adze wrzucaj\u0105 to wszystko do wora z napisem \u201eantysemityzm\u201d i sprawa niby za\u0142atwiona. Jest co\u015b gorszego ni\u017c \u0142ata antysemity? Czy\u017c to nie jednoczy zwolennik\u00f3w wok\u00f3\u0142 rz\u0105du, kt\u00f3ry musi walczy\u0107 z zalewem wrogo\u015bci p\u0142yn\u0105cej z wielu stron?<\/p>\n

Tyle \u017ce sprawa nie jest za\u0142atwiona. A poniewa\u017c w tej sprawie optymistk\u0105 nie jestem, wydaje mi si\u0119, \u017ce jeszcze d\u0142ugo za\u0142atwiona nie b\u0119dzie. I bardzo, naprawd\u0119 bardzo chcia\u0142abym si\u0119 myli\u0107.<\/p>\n

\"Fot.<\/a>

Fot. Culturactiva SCG, Flickr, CC by 2.0.<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ameryka\u0144ski think tank Rand Corporation policzy\u0142, ile Izrael i Palestyna mog\u0142yby zyska\u0107 na pokoju. W gr\u0119 wchodz\u0105 setki miliard\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,14],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1431"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1439,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1431\/revisions\/1439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}