
{"id":1801,"date":"2016-05-22T22:21:48","date_gmt":"2016-05-22T20:21:48","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=1801"},"modified":"2016-05-23T08:37:32","modified_gmt":"2016-05-23T06:37:32","slug":"kule-amira","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2016\/05\/22\/kule-amira\/","title":{"rendered":"Kule Amira"},"content":{"rendered":"<p>\u015amier\u0107 Icchaka Rabina by\u0142a wielkim ciosem dla Izraela, traum\u0105 dla zwyk\u0142ych wierz\u0105cych, \u017ce pok\u00f3j jest mo\u017cliwy. I dla s\u0142u\u017cb, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y obroni\u0107 go przed kulami.<br \/>\n<!--more--><br \/>\n4 listopada 1995 r. wieczorem po wiecu poparcia dla zawartych w 1993 r. tzw. porozumie\u0144 z Oslo, otwieraj\u0105cych drog\u0119 do porozumienia pokojowego i stworzenia Autonomii Palesty\u0144skiej, Igal Amir odda\u0142 trzy strza\u0142y \u2013 dwie kule trafi\u0142y w premiera Icchaka Rabina, kt\u00f3ry schodzi\u0142 w\u0142a\u015bnie po stopniach miejskiego ratusza w Tel Awiwie i zmierza\u0142 do swojej limuzyny, trzecia ugodzi\u0142a jego osobistego ochroniarza Jorama Rubina. Premier Rabin zmar\u0142 40 minut p\u00f3\u017aniej w szpitalu z powodu utraty krwi i uszkodzonego p\u0142uca. W Izraelu w du\u017cej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa umar\u0142a nadzieja na trwa\u0142y pok\u00f3j z Palesty\u0144czykami.<\/p>\n<p>Na zako\u0144czonym w\u0142a\u015bnie w Warszawie Mi\u0119dzynarodowym Festiwalu Filmowym \u017bydowskie Motywy wy\u015bwietlono dwa dokumenty odnosz\u0105ce si\u0119 do wydarze\u0144 sprzed ponad ju\u017c 20 lat. \u201eOfiarowanie Izaaaka\u201d to opowie\u015b\u0107 o pewnym oficerze Szin Bet \u2013 s\u0142u\u017cby specjalnej Izraela odpowiedzialnej m.in. za bezpiecze\u0144stwo wewn\u0119trzne, kt\u00f3ry tu\u017c po zamachu przes\u0142uchiwa\u0142 Amira w areszcie. Dvir zdradza, \u017ce kilkakrotnie z\u0142ama\u0142 procedury i zamierza\u0142 nawet zastrzeli\u0107 morderc\u0119 Rabina.<\/p>\n<p>Niezwyk\u0142e to wyznanie by\u0142ego oficera Szabaku, kt\u00f3remu od lat ci\u0105\u017cy poczucie winy \u2013 ma wra\u017cenie, \u017ce mia\u0142 pod nosem informacje, \u017ce ze strony ekstremalnej izraelskiej prawicy premierowi grozi niebezpiecze\u0144stwo. Izraelskie s\u0142u\u017cby wiedzia\u0142y o zagro\u017ceniu i ostrzega\u0142y Rabina, \u017ce tak mo\u017ce si\u0119 sta\u0107, jednak na czas nie zidentyfikowano Amira jako potencjalnego zamachowca. Informacje o nim s\u0142u\u017cby mia\u0142y od Awiszaja Rawiwa (pseud. Szampan), kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Szabakiem. Dvir by\u0107 mo\u017ce m\u00f3g\u0142 po\u0142\u0105czy\u0107 fakty, ale tak si\u0119 akurat z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce by\u0142 na urlopie przed swoim \u015blubem, gdy Rawiw sk\u0142ada\u0142 kluczowe zeznania.<\/p>\n<p>Niezwyk\u0142y to film, oddaj\u0105cy emocje tamtych czas\u00f3w, gdy z jednej strony Izraelczycy wyra\u017cali poparcie dla polityki Rabina, z drugiej ekstremalna prawica, w tym rabini, uwa\u017cali, \u017ce tych, kt\u00f3rzy zgadzaj\u0105 si\u0119 na oddanie \u201e\u017cydowskiej ziemi\u201d Arabom, powinna spotka\u0107 najwy\u017csza kara. Re\u017cyser Nati Adler, kt\u00f3ry zreszt\u0105 4 listopada te\u017c by\u0142 na placu Kr\u00f3l\u00f3w (dzi\u015b zwanym placem Rabina) w Tel Awiwie, przypomina atmosfer\u0119 tamtej jesieni \u2013 plakaty z Rabinem w arafatce, jego g\u0142ow\u0105 z zaznaczonym celem strzelniczym, has\u0142a \u201ezdrajca\u201d, \u201ezabi\u0107 go\u201d\u2026 Obrazy z archiw\u00f3w zderzone z wypowiedziami Rabina, \u017ce si\u0119 nie boi \u2013 by\u0142 absolutnie przekonany o s\u0142uszno\u015bci kierunku, w kt\u00f3rym idzie. Ten sam Rabin, kt\u00f3ry jako szef Sztabu Generalnego wygra\u0142 wojn\u0119 sze\u015bciodniow\u0105, po niespe\u0142na 20 latach wybiera rozwi\u0105zanie pokojowe.<\/p>\n<p>Dvir opowiada o tym, jak po raz pierwszy w nocy z 4 na 5 listopada przyjecha\u0142 do pokoju przes\u0142ucha\u0144, o tym, \u017ce z twarzy Amira nie schodzi\u0142 u\u015bmiech, tak by\u0142 szcz\u0119\u015bliwy z powodu tego, co zrobi\u0142, pe\u0142en wiary, \u017ce post\u0105pi\u0142 s\u0142usznie, karz\u0105c Rabina za porozumienie pokojowe i de facto morduj\u0105c ca\u0142y proces pokojowy.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"480\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/YxkjTk_4xr0\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Amir zosta\u0142 skazany na do\u017cywocie za zab\u00f3jstwo premiera i 6 lat za zranienie jego ochroniarza. Od ponad 20 lat siedzi w wi\u0119zieniu, w pojedynczej celi, o czym opowiada drugi film, bardziej problematyczny od poprzedniego.<\/p>\n<p>Dwoje re\u017cyser\u00f3w \u2013 zmar\u0142y w 2013 r. w wieku 87 lat Herz Frank i Maria Kravczenko &#8211; id\u0105 tropem samego Amira, a w\u0142a\u015bciwie tego, co dzia\u0142o si\u0119 z nim po aresztowaniu. G\u0142\u00f3wnym bohaterem \u201eWalcz\u0105c ze strachem\u201d nie jest jednak sam Igal, ale jego \u017cona Larisa, kt\u00f3r\u0105 po\u015blubi\u0142 za kratami. Kamera towarzyszy jej przez 10 lat, pr\u00f3buj\u0105c zrozumie\u0107 motywacje kobiety, kt\u00f3ra mimo \u017ce by\u0142a matk\u0105 czw\u00f3rki dzieci, zdecydowa\u0142a si\u0119 na rozw\u00f3d z m\u0119\u017cem, a nast\u0119pnie \u015blub z Amirem. Problematyczne jest to, \u017ce nie wiemy, co tak naprawd\u0119 ni\u0105 kierowa\u0142o \u2013 z jednej strony m\u00f3wi o ch\u0119ci wsparcia, g\u0142\u0119bokiej wi\u0119zi i uczuciu, z drugiej w\u0142a\u015bciwie nie odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do tego, co zrobi\u0142 Amir.<\/p>\n<p>Larisa walczy o swoje uczucie z ca\u0142ych si\u0142, r\u00f3wnie\u017c o to, by mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odbywania spotka\u0144 intymnych z m\u0119\u017cem, bo bardzo pragnie mie\u0107 z nim dzieci. Udaje jej si\u0119 to, rodzi syna. Obrzezanie Inona odbywa si\u0119 4 listopada w wi\u0119zieniu, w kt\u00f3rym siedzi jego ojciec, dok\u0142adnie w 12. rocznic\u0119 zab\u00f3jstwa premiera Rabina. Ch\u0142opczyk urodzi\u0142 si\u0119 28 pa\u017adziernika, wed\u0142ug \u017cydowskiego prawa obrzezanie odbywa si\u0119 \u00f3smego dnia po narodzinach.<\/p>\n<p>W filmie pokazano relacj\u0119 mi\u0119dzy tym kilkuletnim wtedy ch\u0142opcem a jego ojcem, kt\u00f3rego zna g\u0142\u00f3wnie z rozm\u00f3w telefonicznych (Amir s\u0105czy mu do ucha opowie\u015bci biblijne i wbija do g\u0142owy, \u017ce Rabin by\u0142 z\u0142ym cz\u0142owiekiem) i spotka\u0144 z nim w wi\u0119zieniu. Ma\u0142y ch\u0142opczyk nie zdaje sobie jeszcze sprawy z rozmiaru czyn\u00f3w ojca i swojego brzemienia, kt\u00f3re b\u0119dzie musia\u0142 nosi\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie \u2013 m\u00f3wi\u0105 o tym przypadkowi ludzie nagrani na ulicach.<\/p>\n<p>Jest jaki\u015b k\u0142opot z tym filmem, jaki\u015b etyczny zgrzyt, na ile mo\u017cna posun\u0105\u0107 si\u0119 w pokazywaniu jego cz\u0142owiecze\u0144stwa w oderwaniu od zbrodni, kt\u00f3rej dokona\u0142 i z kt\u00f3rej jest bardzo dumny. Larisa nie uwa\u017ca, by jej obowi\u0105zkiem by\u0142o zapewnienie bezpiecznego i dostatniego \u017cycia swoim dzieciom, one musz\u0105 dzieli\u0107 los rodzic\u00f3w, m\u00f3wi. Deklaruje te\u017c, \u017ce jest \u015bwiadoma ceny, jak\u0105 ona sama musi p\u0142aci\u0107 za sw\u00f3j \u017cyciowy wyb\u00f3r. Ale czy rzeczywi\u015bcie jest tego w pe\u0142ni \u015bwiadoma?<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"640\" height=\"360\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/RWE3v4oXfJk\" frameborder=\"0\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Film wywo\u0142a\u0142 na festiwalu mieszane uczucia, niekt\u00f3rzy uwa\u017cali, \u017ce gloryfikuje posta\u0107 Amira. Ja ogl\u0105daj\u0105c ten obraz, mia\u0142am wra\u017cenie, jakby kto\u015b pozwoli\u0142 mi zajrze\u0107 przez dziurk\u0119 od klucza i przyjrze\u0107 si\u0119 tej historii, tyle \u017ce dziurka by\u0142a ma\u0142a i pokazywa\u0142a ograniczone pole, na pewno nie wszystko i na pewno tylko pod takim k\u0105tem, o jakim zdecydowali re\u017cyserowie filmu. Film wywo\u0142a\u0142 te\u017c pewne kontrowersje w Izraelu \u2013 wnuczka Rabina uwa\u017ca, \u017ce w cyniczny spos\u00f3b wykorzystuje on wolno\u015b\u0107 wypowiedzi.<\/p>\n<p>Warto obie te historie obejrze\u0107 razem, obie niezwykle aktualne dzi\u015b, kiedy w Izraelu perspektywa porozumienia pokojowego oddala si\u0119 coraz bardziej, zw\u0142aszcza po wej\u015bciu do rz\u0105du Libermana i wzro\u015bcie aktywno\u015bci radykalnej prawicy, a tak\u017ce zaognianiu si\u0119 sytuacji po obu stronach barykady.<\/p>\n<p>\u015amier\u0107 Rabina by\u0142a wielkim ciosem dla Izraela, traum\u0105 dla zwyk\u0142ych ludzi, wierz\u0105cych, \u017ce pok\u00f3j jest mo\u017cliwy. I s\u0142u\u017cb, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y obroni\u0107 go przed kulami. Po jego \u015bmierci na izraelskiej scenie politycznej de facto nie pojawi\u0142 si\u0119 nikt, kto by\u0142by r\u00f3wnie zdeterminowany walczy\u0107 o pok\u00f3j, jakby kule Amira mia\u0142y magiczn\u0105 moc, jakby zwyci\u0119\u017cy\u0142, osi\u0105gn\u0105\u0142 swoje cele, nie pozwoli\u0142 na budowanie pokoju. Morderca nie powinien czu\u0107 takiej satysfakcji.<\/p>\n<div id=\"attachment_1805\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1805\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/arafat-peres-rabin-1024x682.jpg\" alt=\"Jaser Arafat, Szymon Peres i Icchak Rabin w 1994 r. odebrali pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla.\" width=\"620\" height=\"413\" class=\"size-large wp-image-1805\" srcset=\"\/zagner\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/arafat-peres-rabin-1024x682.jpg 1024w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/arafat-peres-rabin-300x200.jpg 300w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/arafat-peres-rabin-768x512.jpg 768w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2016\/05\/arafat-peres-rabin.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-1805\" class=\"wp-caption-text\">Jaser Arafat, Szymon Peres i Icchak Rabin w 1994 r. odebrali pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla.<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015amier\u0107 Icchaka Rabina by\u0142a wielkim ciosem dla Izraela, traum\u0105 dla zwyk\u0142ych wierz\u0105cych, \u017ce pok\u00f3j jest mo\u017cliwy. I dla s\u0142u\u017cb, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y obroni\u0107 go przed kulami.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[96,97,5],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1801"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1801"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1810,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1801\/revisions\/1810"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}