Jego wiersz por\u00f3wnano do \u201eMein Kampf\u201d.\u00a0To tak jakby kto\u015b Norwida por\u00f3wna\u0142 do Hitlera. Mahmud Darwisz nieoczekiwanie na nowo podgrza\u0142 atmosfer\u0119 w Izraelu.
\n
\nChcia\u0142am napisa\u0107 tak: my przecieramy oczy ze zdumienia, s\u0142ysz\u0105c wypowiedzi polskich polityk\u00f3w w sprawie zbrodni w Jedwabnem, pogromu kieleckiego… Ale przecie\u017c trudno nazwa\u0107 zdumieniem to, co czujemy, gdy kto\u015b staje po stronie morderc\u00f3w, by rzekomo broni\u0107 honoru Polski i Polak\u00f3w, jednocze\u015bnie fa\u0142szuj\u0105c histori\u0119. Nie napisz\u0119 wi\u0119c, \u017ce te oczy przecieramy ze zdumienia, bo czy naprawd\u0119 powinni\u015bmy si\u0119 tylko dziwi\u0107, gdy politycy k\u0142ami\u0105, patrz\u0105c nam prosto w oczy?<\/p>\n
A wi\u0119c chcia\u0142am napisa\u0107, \u017ce my przecieramy oczy ze zdumienia, s\u0142ysz\u0105c wypowiedzi polskich polityk\u00f3w w sprawie zbrodni w Jedwabnem, pogromu kieleckiego, a w Izraelu przecieraj\u0105 oczy ze zdumienia, s\u0142ysz\u0105c, co izraelscy politycy my\u015bl\u0105 na temat czo\u0142owego palesty\u0144skiego poety Mahmuda Darwisza.<\/p>\n
Nie, nie \u0142\u0105cz\u0119 jednych z drugimi, odnotowuj\u0119 bez zdumienia tak\u017ce, \u017ce pod ka\u017cd\u0105 szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105 znajdziemy ostre podzia\u0142y, awantury, niedom\u00f3wienia… S\u0142owem: absurd.<\/p>\n
By\u0142o tak: kilka dni temu na antenie radia wojskowego odczytano s\u0142ynny wiersz Darwisza \u201eDow\u00f3d osobisty\u201d, co wywo\u0142a\u0142o gniew i protesty ze strony niekt\u00f3rych polityk\u00f3w. Awigdor Liberman, minister obrony, uzna\u0142, \u017ce przedstawienie wiersza uderza w misj\u0119 radia, kt\u00f3rej celem jest \u201eumacnianie solidarno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, a nie pog\u0142\u0119bianie podzia\u0142\u00f3w, a ju\u017c na pewno nie obra\u017canie wra\u017cliwo\u015bci publicznej\u201d.<\/p>\n
Liberman na spotkaniu z szefem radia mia\u0142 te\u017c stwierdzi\u0107, \u017ce wiersze Darwisza nie mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 izraelskiej narracji, bo \u201ewed\u0142ug tej samej logiki mogliby\u015bmy doda\u0107 do izraelskiej narracji Muftiego Al-Husseiniego [wielki mufti Jerozolimy w latach 20. i 30. XX wieku, oskar\u017cany o sprzyjanie Holocaustowi – AZ] albo emitowa\u0107 gloryfikacj\u0119 zas\u0142ug literackich Mein Kampf\u201d. W sukurs Libermanowi przysz\u0142a minister kultury Miri Regev, kt\u00f3ra przypomnia\u0142a, \u017ce poeta nie jest Izraelczykiem, jego wiersze nie s\u0105 izraelskie, lecz sprzeczne s\u0105 z g\u0142\u00f3wnymi warto\u015bciami izraelskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Wiersze zosta\u0142y zaklasyfikowane jako niebezpieczne, a radio pouczono, \u017ce nie wolno gloryfikowa\u0107 \u201eantyizraelskiej opowie\u015bci historycznej\u201d. Jasne?<\/p>\n
Przytomno\u015bci\u0105 wykaza\u0142 si\u0119 za to prokurator generalny, kt\u00f3ry przypomnia\u0142 ministrowi, \u017ce nie ma uprawnie\u0144, by wtr\u0105ca\u0107 si\u0119 w program tej stacji.<\/p>\n
Nad spraw\u0105 mo\u017cna by\u0142oby przej\u015b\u0107 do porz\u0105dku dziennego, gdyby nie jej arcyciekawe t\u0142o i biografia samego poety.<\/p>\n
Mahmud Darwisz ma status, nie przymierzaj\u0105c, palesty\u0144skiego Norwida. Palesty\u0144czycy m\u00f3wi\u0105 o nim, \u017ce to \u201epoeta palesty\u0144skich ran\u201d, jest uwa\u017cany za jednego z najwa\u017cniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych arabskich poet\u00f3w. Jego \u017cycie w pewnym sensie symbolizuje los wielu innych Palesty\u0144czyk\u00f3w. Urodzi\u0142 si\u0119 w rodzinie farmer\u00f3w 1942 r. w Barweh w Galilei (matka by\u0142a analfabetk\u0105, jego samego pisa\u0107 i czyta\u0107 nauczy\u0142 dziadek), sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej wie\u015b zosta\u0142a zr\u00f3wnana z ziemi\u0105, rodzina musia\u0142a ucieka\u0107 (schronili si\u0119 w Libanie). Nied\u0142ugo potem wr\u00f3cili, ale ju\u017c nie do w\u0142asnego domu, tylko w okolice Akko. P\u00f3\u017aniej Darwisz mieszka\u0142 w Hajfie, gdzie by\u0142 zwi\u0105zany z \u017byd\u00f3wk\u0105 \u2013 posta\u0107 ta wielokrotnie pojawia\u0142a si\u0119 w jego wierszach, a na podstawie ich historii powsta\u0142 film dokumentalny.<\/p>\n
Debiutowa\u0142 w wieku 19 lat, p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 w gazetach nale\u017c\u0105cych do izraelskich partii lewicowych (sam nale\u017ca\u0142 do izraelskiej partii komunistycznej), przez rok studiowa\u0142 w ZSRR. W 1973 r. wst\u0105pi\u0142 do OWP, czego skutkiem by\u0142 zakaz wjazdu na teren Izraela, zmuszony do wyjazdu, pracowa\u0142 w gazetach w Egipcie, Libanie i Pary\u017cu. Do Hajfy wr\u00f3ci\u0142 dopiero w drugiej po\u0142owie lat 90. (na pogrzeb przyjaciela, ostatecznie pozwolono mu osiedli\u0107 si\u0119 w Ramallah).<\/p>\n
Ma na koncie ok. 30 tomik\u00f3w z poezj\u0105 i proz\u0105, jego prace by\u0142y t\u0142umaczone na 35 j\u0119zyk\u00f3w, sam jest laureatem wielu presti\u017cowych nagr\u00f3d literackich. By\u0142 zwolennikiem negocjacji z Izraelem, Hamas por\u00f3wnywa\u0142 do talib\u00f3w, podziwia\u0142 wybitnego izraelskiego poet\u0119 Jehud\u0119 Amichaja, by\u0142 wa\u017cnym g\u0142osem politycznym palesty\u0144skiej elity. Zmar\u0142 w 2008 r. w USA, trzy dni po operacji serca. Pogrzeb mia\u0142 status ceremonii pa\u0144stwowej, uczestniczy\u0142y w nim t\u0142umy, przyby\u0142 r\u00f3wnie\u017c premier Francji.<\/p>\n
Kilka lat wcze\u015bniej\u00a0jego wiersze mia\u0142y wej\u015b\u0107 do szkolnych podr\u0119cznik\u00f3w, nie palesty\u0144skich, izraelskich! Na propozycj\u0119 \u00f3wczesnego ministra edukacji nie zgodzi\u0142 si\u0119 jednak premier Ehud Barak.\u00a0Sam Darwisz uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za cz\u0142onka \u017cydowskiej <\/a>cywilizacji, podobnie jak greckiej, rzymskiej, perskiej, otoma\u0144skiej. \u201eKa\u017cda pot\u0119\u017cna cywilizacja min\u0119\u0142a, zostawiaj\u0105c co\u015b za sob\u0105. Jestem synem wszystkich tych ojc\u00f3w, ale nale\u017c\u0119 tylko do jednej matki. Czy to oznacza, \u017ce moja matka jest prostytutk\u0105? Moja matka jest t\u0105 ziemi\u0105, kt\u00f3ra wch\u0142on\u0119\u0142a ich wszystkich i by\u0142a zar\u00f3wno \u015bwiadkiem, jak i ofiar\u0105\u201d. Uwa\u017ca\u0142 si\u0119 wi\u0119c za syna \u017cydowskiej cywilizacji, kt\u00f3ra istnia\u0142a w Palestynie, wierzy\u0142 w pojednanie mi\u0119dzy \u017bydami i Palesty\u0144czykami. \u201e\u017byd nie b\u0119dzie wstydzi\u0107 si\u0119, gdy odnajdzie w sobie element Araba, a Arab nie b\u0119dzie wstydzi\u0107 si\u0119, by stwierdzi\u0107, \u017ce przyjmuje elementy \u017cydowskie\u201d.<\/p>\n
![\"Mahmoud](\"\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/15e.jpg\")