{"id":2200,"date":"2017-05-29T11:21:28","date_gmt":"2017-05-29T09:21:28","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2200"},"modified":"2018-02-24T22:12:22","modified_gmt":"2018-02-24T21:12:22","slug":"wyspa-kibuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2017\/05\/29\/wyspa-kibuc\/","title":{"rendered":"Wyspa kibuc"},"content":{"rendered":"

Dzie\u0144 w kibucu zaczyna si\u0119 bardzo wcze\u015bnie rano, w \u015brodku nocy niemal\u017ce.
\n
\nW nocy na pustyni jest zimno, bo ziemia och\u0142adza si\u0119 o jakie\u015b 30 stopni w por\u00f3wnaniu z temperaturami za dnia. Jest wi\u0119c trzecia nad ranem, pierwsi do pracy id\u0105 robotnicy kurzej fermy, potem ci od kr\u00f3w, robotnicy pracuj\u0105cy na polach oliwnych, ogrod\u00f3w, okolicznych hotelik\u00f3w, basenu, pracownicy sto\u0142\u00f3wki, pralni, sklepu, nauczycielki z przedszkoli i \u017c\u0142obk\u00f3w… Wstaje nowy dzie\u0144, cho\u0107 do z\u0142udzenia przypomina ten wczorajszy, bo wszystko toczy si\u0119 wed\u0142ug ustalonego planu, cho\u0107 pewnie nikt nie wie, kto go ustali\u0142 i kiedy.<\/p>\n

Miejsce ka\u017cdego jest okre\u015blone, czego najbardziej widocznym znakiem jest numer, kt\u00f3ry w kibucu jest tak samo wa\u017cny jak imi\u0119 \u2013 w kibucu nie ma obrotu got\u00f3wkowego, za wszystko p\u0142aci si\u0119 kart\u0105 kredytow\u0105 albo w\u0142a\u015bnie przypisanym do numeru kontem. Sto\u0142\u00f3wka? Wystarczy przy kasie poda\u0107 numer i nale\u017cno\u015b\u0107 obci\u0105\u017ca w\u0142a\u015bciciela, podobnie dzia\u0142aj\u0105 wszystkie punkty us\u0142ugowe, \u0142\u0105cznie z barami. Je\u015bli cz\u0142onek kibucu pracuje na miejscu, mo\u017ce zdecydowa\u0107, czy niemal ca\u0142a jego pensja wp\u0142ywa do kasy kibucu, czy woli zostawi\u0107 sobie wi\u0119cej got\u00f3wki, ale za to wi\u0119cej p\u0142aci\u0107 za us\u0142ugi na miejscu. Ka\u017cdy kibuc ma w\u0142asne zasady \u2013 w niekt\u00f3rych jedzenie jest zupe\u0142nie za darmo, w niekt\u00f3rych p\u0142aci si\u0119 za nie naprawd\u0119 symbolicznie, a w niekt\u00f3rych, gdzie transformacja do kapitalizmu nie posz\u0142a g\u0142adko, sto\u0142\u00f3wki w og\u00f3le zlikwidowano. Z wielk\u0105 strat\u0105 dla spo\u0142eczno\u015bci, bo sto\u0142\u00f3wka to centralne miejsce w kibucu, punkt odniesienia. Kolejnym takim punktem jest pralnia \u2013 gdzie zagl\u0105da si\u0119 codziennie, by odebra\u0107 pranie, ale r\u00f3wnie\u017c by dowiedzie\u0107 si\u0119 najwa\u017cniejszych wie\u015bci z kibucu \u2013 to najlepsza \u201egazeta\u201d w okolicy.<\/p>\n

Nie ma ludzi anonimowych. Znaj\u0105 si\u0119 wszyscy, doro\u015bli i dzieci, r\u00f3wnie\u017c dzieci znaj\u0105 wszystkich doros\u0142ych i odwrotnie, znaj\u0105 si\u0119 wszystkie zwierz\u0119ta. Co ciekawe, kibucowe psy nie szczekaj\u0105 \u2013 sami swoi w ko\u0144cu, na kogo tu szczeka\u0107? Zreszt\u0105 po co szczeka\u0107, kiedy wszyscy znaj\u0105 twoje imi\u0119 i obdarzaj\u0105 ci\u0119 pieszczotami \u2013 Uzi, Lucky, Tiappo \u2013 \u201eSzew<\/em>!\u201d (siad), \u201eSzwi<\/em>\u201d (do suczki) \u2013 psy \u201em\u00f3wi\u0105\u201d oczywi\u015bcie po hebrajsku, ale szybko ucz\u0105 si\u0119 innych j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n

Bo kibuc to istna wie\u017ca Babel. Niemal ka\u017cdy ma przodk\u00f3w spoza Izraela lub sam przyby\u0142 sk\u0105d\u015b \u2013 z Maroka, Francji, RPA, Stan\u00f3w Zjednoczonych, Australii, Polski, Niemiec, Ukrainy, Rosji… S\u0142ycha\u0107 to od razu po akcencie, kt\u00f3ry ginie dopiero w kolejnym pokoleniu. Ale Wala (z Rosji) czy Lesslie (z RPA) nigdy nie b\u0119d\u0105 wymawia\u0107 hebrajskiego \u201eresz\u201d (litera r). Czasem nie wiadomo, czy m\u00f3wi\u0105 jeszcze po hebrajsku, czy przesz\u0142y na macierzysty j\u0119zyk \u2013 tu nikomu to nie przeszkadza.<\/p>\n

Nie ma ludzi niepotrzebnych i zb\u0119dnych, ka\u017cdy pr\u00f3buje na miar\u0119 si\u0142 i mo\u017cliwo\u015bci pracowa\u0107 na rzecz kibucu. W pralni pracuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie starsze panie, \u015bredni wiek \u2013 75 lat. Nie musz\u0105, ale chc\u0105. I nie codziennie. W dni, kiedy nie przychodz\u0105 do pracy, je\u017cd\u017c\u0105 na wycieczki po okolicy (oczywi\u015bcie zorganizowane), ucz\u0119szczaj\u0105 na wyk\u0142ady (o historii, literaturze, czasem przyrodzie), \u0107wicz\u0105 na si\u0142owni na wolnym powietrzu, p\u0142ywaj\u0105 w basenie… \u2013 To raj dla starszych ludzi <\/em>\u2013 m\u00f3wi Eta. W\u0142a\u015bnie wyje\u017cd\u017ca na wyk\u0142ad o historii Europy. Jest pi\u0105tkowy poranek. W kibucowej sto\u0142\u00f3wce o\u017cywienie, bo zebra\u0142a si\u0119 spora grupa starszych os\u00f3b. Przypominaj\u0105 nieco podekscytowan\u0105 grup\u0119 nastolatk\u00f3w przed szkoln\u0105 wycieczk\u0105. Podczas obiadu przy stole senior\u00f3w w pierwszym rz\u0119dzie rozmawiaj\u0105 o wra\u017ceniach z wyk\u0142adu.<\/p>\n

W kibucu jest te\u017c kilka \u017c\u0142obk\u00f3w i przedszkoli. To ju\u017c nie te czasy, kiedy dzieci mieszka\u0142y w \u201ebatej jeladim\u201d (domach dzieci), a nie w domach rodzinnych. Ci, kt\u00f3rzy to pami\u0119taj\u0105, m\u00f3wi\u0105, \u017ce to w jaki\u015b spos\u00f3b by\u0142o uzasadnione. Przecie\u017c kibuce by\u0142y jednym z pierwszych filar\u00f3w budowy nowego pa\u0144stwa, oswajania ziemi, dorobku. Dzi\u015b s\u0105 wspomnieniem tamtych czas\u00f3w, cho\u0107 jeszcze nie reliktem \u2013 wiele kibuc\u00f3w \u015bwietnie prosperuje, bo rozwin\u0119\u0142y r\u00f3\u017cne rodzaje biznes\u00f3w: fabryki sprz\u0119tu, plastiku, kurze fermy, hotele, cokolwiek, co daje przychody \u2013 te r\u00f3wnie\u017c s\u0105 ju\u017c dzielone. Cho\u0107 czasem podzia\u0142 pieni\u0119dzy mo\u017ce rodzi\u0107 problemy. Jeden z kibuc\u00f3w uzyska\u0142 kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w szekli ze sprzeda\u017cy ziemi. I zacz\u0119\u0142y si\u0119 schody. \u2013 Mo\u017cemy podzieli\u0107 pieni\u0105dze wed\u0142ug wieku albo wed\u0142ug czasu pracy w kibucu, albo wa\u017cno\u015bci w strukturze kibucu. Jest wiele mo\u017cliwo\u015bci, ale jeszcze nie wiemy, jak to zrobi\u0107<\/em> \u2013 m\u00f3wi jeden z kibucnik\u00f3w. W ko\u0144cu trzeba by\u0142o przeprowadzi\u0107 g\u0142osowanie \u2013 niech ludzie zdecyduj\u0105.<\/p>\n

Cho\u0107 idea kibucu u zarania by\u0142a socjalistyczna \u2013 ka\u017cdemu po r\u00f3wno, wszystko wsp\u00f3lne \u2013 z ubraniami i butami w\u0142\u0105cznie \u2013 dzi\u015b nie przypomina siebie sprzed 100 lat. Jest kilka religijnych kibuc\u00f3w (w tym nawet chrze\u015bcija\u0144ski), ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 (niemal 300) to kompletnie \u015bwieckie spo\u0142eczno\u015bci. Podczas kolacji szabatowej w sto\u0142\u00f3wce nie odmawia si\u0119 modlitwy, cho\u0107 s\u0105 pewne akcesoria \u2013 bia\u0142e serwety na sto\u0142ach, \u015bwiece, wino, cha\u0142a. W sobotnie poranki nie ma \u015bniadania, ale obiad serwowany jest ju\u017c o 11.30. To jedyny dzie\u0144 odpoczynku. Basen zape\u0142nia si\u0119 ju\u017c od rana, na trawnikach ma\u0142e pikniki, po obiedzie spotkanie przy kawie i ciasteczkach w kibucowym klubie, czytanie weekendowej prasy, gra w szachy, mniej lub bardziej \u015bwiadome upewnianie si\u0119, \u017ce wszyscy s\u0105, maj\u0105 si\u0119 dobrze.<\/p>\n

Poczucie wsp\u00f3lnoty i bezpiecze\u0144stwa jest niemal\u017ce namacalne. Wbrew spotykanym na ka\u017cdym kroku schronom bezpiecze\u0144stwa, wbrew lataj\u0105cym niemal codziennie samolotom wojskowym, patroluj\u0105cym okolic\u0119, wbrew doniesieniom medi\u00f3w o kolejnych zamachach, pr\u00f3bach zamach\u00f3w, aresztowaniach, palesty\u0144skich g\u0142oduj\u0105cych wi\u0119\u017aniach. Jakby to wszystko istnia\u0142o w innym \u015bwiecie. Jakby kibuc by\u0142 spokojn\u0105 wysp\u0105 po\u015br\u00f3d wzburzonych m\u00f3rz, miniatur\u0105 Izraela samego w sobie. Wystarczy jednak przekroczy\u0107 bram\u0119, by poczucie wyspy znikn\u0119\u0142o. Na pustyni nie ma \u017cart\u00f3w.<\/p>\n

\"\"

Kibuc Revivim na pustyni Negew<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzie\u0144 w kibucu zaczyna si\u0119 bardzo wcze\u015bnie rano, w \u015brodku nocy niemal\u017ce.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,137],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2200"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2200"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2912,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2200\/revisions\/2912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}