{"id":2392,"date":"2017-08-12T12:00:26","date_gmt":"2017-08-12T10:00:26","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2392"},"modified":"2017-09-13T15:35:38","modified_gmt":"2017-09-13T13:35:38","slug":"smierc-za-piosenke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2017\/08\/12\/smierc-za-piosenke\/","title":{"rendered":"\u015amier\u0107 za piosenk\u0119"},"content":{"rendered":"

Shahin Najafi wchodzi do mieszkania, starannie rygluje drzwi, gruby, metalowy pr\u0119t ma ustrzec go przed \u015bmierci\u0105. Ale ta czyha na ka\u017cdym kroku. Jego \u201ewin\u0105\u201d jest to, \u017ce o\u015bmiela si\u0119 \u015bpiewa\u0107 o teokracji, cenzurze, homofobii, pracy dzieci, nadu\u017cyciu w\u0142adzy, biedzie, przemocy wobec kobiet. W Iranie grozi mu za to \u015bmier\u0107.<\/p>\n

Najafi ma 37 lat, 12 sp\u0119dzi\u0142 poza Iranem. W 2004 r. \u015bci\u0105gn\u0105\u0142 na siebie gniew ajatollah\u00f3w, gdy zacz\u0105\u0142 \u015bpiewa\u0107 o problemach spo\u0142ecznych w kraju. Z powodu gro\u017c\u0105cego mu aresztowania wyjecha\u0142 do Niemiec, gdzie kontynuuje \u201ewywrotow\u0105\u201d dzia\u0142alno\u015b\u0107. W 2012 roku jego najbardziej kontrowersyjny przeb\u00f3j \u201eNaghi\u201d (nawo\u0142ywa\u0142 w nim imama o tym imieniu do rozwi\u0105zania problem\u00f3w Ira\u0144czyk\u00f3w) okrzykni\u0119to obraz\u0105 dla imam\u00f3w, za co dwaj z nich wydali fatw\u0119 skazuj\u0105c\u0105 go na kar\u0119 \u015bmierci za apostazj\u0119. W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych setki os\u00f3b przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do kampanii nawo\u0142uj\u0105cej do zabicia artysty. Za jego g\u0142ow\u0119 wyznaczono nagrod\u0119 100 tys. dolar\u00f3w.<\/p>\n

\"\"

Fot. Sarah Teheranian\/FB<\/p><\/div>\n

O losach artysty opowiada \u015bwietny dokument \u201eKiedy B\u00f3g \u015bpi\u201d. To zapis nie tylko tego, co tworzy, ale r\u00f3wnie\u017c w jaki spos\u00f3b, pod presj\u0105 gr\u00f3\u017ab, w wiecznym strachu o siebie i bliskich. St\u0105d ci\u0105g\u0142a zmiana wygl\u0105du, miejsc zamieszkania, odwo\u0142ywane koncerty i do pewnego stopnia samotno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cyje z wyrokiem \u015bmierci. To niezwyk\u0142e, \u017ce musi si\u0119 mierzy\u0107 z tym wszystkim, \u017cyj\u0105c w jednym z najbardziej wolnych pa\u0144stw \u015bwiata, mog\u0105c tworzy\u0107 w\u0142a\u015bciwie wszystko. Jest jednak co\u015b przejmuj\u0105cego w tym paradoksie wolno\u015bci i zniewolenia, bo je\u015bli \u017cyje i tworzy w wolnym pa\u0144stwie, to dlaczego wci\u0105\u017c musi si\u0119 ba\u0107, dlaczego musi ryglowa\u0107 drzwi na cztery spusty, dlaczego musi spa\u0107 z no\u017cem pod poduszk\u0105 i ca\u0142y czas ogl\u0105da\u0107 si\u0119 za siebie?<\/p>\n

Najafi zosta\u0142 okrzykni\u0119ty \u201eSalmanem Rushdie\u2019m muzyki\u201d, w nawi\u0105zaniu rzecz jasna do autora obrazoburczych \u201eSzata\u0144skich werset\u00f3w\u201d, na kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c na\u0142o\u017cono fatw\u0119 z kar\u0105 \u015bmierci. Tak si\u0119 bowiem sk\u0142ada, \u017ce wszystko, co zostanie zakwalifikowane jako blu\u017anierstwo i odst\u0119pstwo od wiary, zagro\u017cone jest w islamie najwy\u017csz\u0105 kar\u0105. Ta brutalna zasada podcina de facto skrzyd\u0142a wszelkim tw\u00f3rcom. Sam Najafi jako artysta w Iranie nie mia\u0142by \u017cadnych szans, jak sam m\u00f3wi, m\u00f3g\u0142by \u015bpiewa\u0107 Koran albo na weselach, bo na pewno nie m\u00f3g\u0142by wykonywa\u0107 takiej muzyki, jak\u0105 sam by chcia\u0142.<\/p>\n

Z tym problemem mierzy si\u0119 wielu artyst\u00f3w i ludzi, kt\u00f3rzy nie mieszcz\u0105 si\u0119 w sztywnych ramach na\u0142o\u017conych przez ajatollah\u00f3w. Na li\u015bcie ludzi z wyrokami \u015bmierci jest m.in. \u201eira\u0144ski Bob Dylan\u201d, czyli Mohsen Namjoo, za \u015bpiewanie werset\u00f3w z Koranu w niezbyt pobo\u017cny spos\u00f3b. W 2006 r. Wielki Ajatollah oskar\u017cy\u0142 o apostazj\u0119 azerskiego dziennikarza Rafiqa Tagiego<\/a> i obieca\u0142 w nagrod\u0119 sw\u00f3j dom za jego. W 2011 r. nieznani sprawcy d\u017agn\u0119li go siedmiokrotnie no\u017cem na parkingu przed domem. Przed \u015bmierci\u0105 Tagi oskar\u017cy\u0142 Iran o ten atak. W\u0142adze Iranu oczywi\u015bcie zaprzeczy\u0142y, \u017ce mia\u0142y z nim cokolwiek wsp\u00f3lnego, ale syn wspomnianego ajatollaha pochwali\u0142 sprawc\u00f3w…<\/p>\n

O tym, jak bardzo ira\u0144scy arty\u015bci maj\u0105 pod g\u00f3rk\u0119, dowiadujemy si\u0119 niemal co chwila. Przed dwoma laty g\u0142o\u015bno by\u0142o o sprawie Ateny Farghadani, kt\u00f3ra przedstawi\u0142a polityk\u00f3w jako zwierz\u0119ta (ma\u0142py i kozy), za co skazano j\u0105 na ponad 12 lat wi\u0119zienia. Z kolei znanemu ira\u0144skiemu rze\u017abiarzowi Parvizowi Tanavoli odebrano paszport i oskar\u017cono o naruszenie porz\u0105dku publicznego. Pow\u00f3d? Uprawia\u0142 \u201enag\u0105\u201d sztuk\u0119.<\/p>\n

Wracaj\u0105c do Najafiego, wierz\u0119, \u017ce to tacy jak on, a nie politycy w swoich luksusowych gabinetach, s\u0105 w stanie wi\u0119cej zrobi\u0107 dla pokoju na \u015bwiecie. Dow\u00f3d: przed kilkoma miesi\u0105cami Najafi wyst\u0105pi\u0142 w Tel Awiwie (!) ze s\u0142ynnym izraelskim artyst\u0105 Awiwem Geffenem. 6 tys. ludzi eksplodowa\u0142o z rado\u015bci, gdy Shahin zako\u0144czy\u0142 czyta\u0107 swoje przes\u0142anie do premiera Netanjahu i prezydenta Trumpa: „Zaprzesta\u0144cie przemocy mi\u0119dzy lud\u017ami, dop\u00f3ki nie jest za p\u00f3\u017ano. Przesta\u0144my dzieli\u0107 ludzi”. Doda\u0142, \u017ce jest got\u00f3w umrze\u0107 za demokracj\u0119, wolno\u015b\u0107 i pok\u00f3j.<\/p>\n

Straszne to czasy, kiedy za takie warto\u015bci trzeba p\u0142aci\u0107 najwy\u017csz\u0105 cen\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Shahin Najafi wchodzi do mieszkania, starannie rygluje drzwi, gruby, metalowy pr\u0119t ma ustrzec go przed \u015bmierci\u0105. Ale ta czyha na ka\u017cdym kroku. Jego \u201ewin\u0105\u201d jest to, \u017ce o\u015bmiela si\u0119 \u015bpiewa\u0107 o teokracji, cenzurze, homofobii, pracy dzieci, nadu\u017cyciu w\u0142adzy, biedzie, przemocy wobec kobiet. W Iranie grozi mu za to \u015bmier\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2400,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[174,175,34,62,176],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2392"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2401,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2392\/revisions\/2401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}