{"id":2576,"date":"2017-11-18T14:00:33","date_gmt":"2017-11-18T13:00:33","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2576"},"modified":"2017-11-17T20:41:14","modified_gmt":"2017-11-17T19:41:14","slug":"jak-swietowac-niepodleglosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2017\/11\/18\/jak-swietowac-niepodleglosc\/","title":{"rendered":"Jak \u015bwi\u0119towa\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107?"},"content":{"rendered":"

Twarze w maskach, race, obrzydliwe rasistowskie i ksenofobiczne has\u0142a na banerach. Czy tak powinno wygl\u0105da\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych, je\u015bli nie najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe?
\n
\nW czasach gdy kwestionuje si\u0119 niemal wszystko, \u0142\u0105cznie z definicj\u0105 patriotyzmu i tym, kogo mo\u017cna uzna\u0107 za \u201eprawdziwego Polaka\u201d, nie\u0142atwo zachowa\u0107 spok\u00f3j. Mnie przychodzi to z trudem, kiedy s\u0142ysz\u0119 o \u201eodsuni\u0119ciu \u017cydostwa\u201d od w\u0142adzy, gdy o \u017conie prezydenta m\u00f3wi si\u0119 per \u201e\u017byd\u00f3wa\u201d, Europ\u0119 widzi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jako \u201ebia\u0142\u0105\u201d, Polak mo\u017ce mie\u0107 tylko ten kolor sk\u00f3ry, a krew mo\u017ce by\u0107 tylko \u201eczysta\u201d. Robi si\u0119 przykro i straszno, wracaj\u0105 duchy przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re mia\u0142y przecie\u017c \u201enigdy wi\u0119cej\u201d nie powr\u00f3ci\u0107. Brunatni przystawili sw\u00f3j stempel na nasze \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci, odbieraj\u0105c nam to, co powinno by\u0107 dla wszystkich najwa\u017cniejsze, \u0142\u0105cz\u0105ce i buduj\u0105ce \u2013 \u017ce tego dnia wszyscy razem powinni\u015bmy cieszy\u0107 si\u0119 z naszej wolno\u015bci i by\u0107 z niej dumni, my, Polacy, bez wype\u0142niania rubryk z kolorem sk\u00f3ry czy wyznaniem. Mityczne ju\u017c \u201erodziny z dzie\u0107mi\u201d, feministki, weganie, cykli\u015bci, \u201egorszy sort\u201d, \u201elepszy sort\u201d, \u201espacerowicze\u201d i kto tam jeszcze chce. \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci to przecie\u017c \u015bwi\u0119to wolno\u015bci. Jednak, jak obserwujemy od kilku lat, nie dla wszystkich, ale g\u0142\u00f3wnie dla tych, kt\u00f3rzy tej wolno\u015bci innym odmawiaj\u0105.<\/p>\n

A przecie\u017c mo\u017ce by\u0107 inaczej. Tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce by\u0142am w Izraelu podczas tegorocznego Dnia Niepodleg\u0142o\u015bci, sporo podr\u00f3\u017cowa\u0142am, ale akurat to \u015bwi\u0119to postanowi\u0142am sp\u0119dzi\u0107 w Tel Awiwie. Przygotowania do Yom Ha\u2019Acmaut zauwa\u017cy\u0142am ju\u017c co najmniej kilka dni wcze\u015bniej, na balkonach, przy wej\u015bciach do dom\u00f3w, w sklepach pojawi\u0142y si\u0119 bia\u0142o-niebieskie flagi, nawet butelki z piwem w barze zmieni\u0142y barwy, a na etykiecie pojawi\u0142a si\u0119 liczba 6,9 (chodzi\u0142o o procenty, ale tak naprawd\u0119 to nawi\u0105zanie do 69, czyli liczby lat, jaka up\u0142yn\u0119\u0142a od proklamowania niepodleg\u0142o\u015bci).<\/p>\n

W tym roku \u015bwi\u0119towanie zacz\u0119\u0142o si\u0119 1 maja wieczorem, o zachodzie s\u0142o\u0144ca (bo wtedy wed\u0142ug \u017cydowskiego kalendarza zaczyna si\u0119 dzie\u0144) \u2013 nigdy wcze\u015bniej nie widzia\u0142am takiej eksplozji rado\u015bci. Tysi\u0105ce ludzi w ka\u017cdym wieku, flagi, kiczowate dmuchane m\u0142otki w barwach Izraela, pe\u0142ne knajpy, rzeka ludzi na bulwarze Rotschilda i innych arteriach Tel Awiwu \u2013 najwi\u0119cej ludzi tradycyjnie na placu Rabina, gdzie jak co roku odbywaj\u0105 si\u0119 oficjalne uroczysto\u015bci i pokaz fajerwerk\u00f3w (pa\u0144stwowe uroczysto\u015bci maj\u0105 miejsce oczywi\u015bcie w Jerozolimie). Tak by\u0142o te\u017c w tym roku \u2013 Kikar Rabin p\u0119ka\u0142 w szwach, domy\u015blam si\u0119, \u017ce to musia\u0142 by\u0107 jeden z trudniejszych dni dla s\u0142u\u017cb \u2013 w okolicach miejsca, w kt\u00f3rym zamordowano Rabina, te\u017c by\u0142o sporo ludzi\u2026 i du\u017co bia\u0142ej piany, kt\u00f3r\u0105 rozpyla\u0142y dzieci, ot, taka ich doroczna tradycja.<\/p>\n

\"\"

Plac Rabina w Tel Awiwie podczas obchod\u00f3w Dnia Niepodleg\u0142o\u015bci w 2017 roku. Fot. Agnieszka Zagner<\/p><\/div>\n

T\u0142umy na pla\u017cy, na Allenby i na innych ulicach w centrum przelewa\u0142y si\u0119 do bia\u0142ego rana. Na jednym z niewielkich placyk\u00f3w niedaleko pla\u017cy sta\u0142a bia\u0142a furgonetka \u2013 wida\u0107 i s\u0142ycha\u0107 by\u0142o j\u0105 z daleka \u2013 migocz\u0105ce \u015bwiat\u0142a, g\u0142o\u015bna muzyka, dooko\u0142a kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. Na dachu ta\u0144czy\u0142o dw\u00f3ch ortodoksyjnych \u017byd\u00f3w w rytm dobywaj\u0105cej si\u0119 z auta muzyki, lu\u017ane bia\u0142e koszule podskakiwa\u0142y do g\u00f3ry, cicit<\/em>, tradycyjne fr\u0119dzelki zabawnie powiewa\u0142y. Ale szybko przesta\u0142o by\u0107 zabawnie, bo kiedy piosenka dobieg\u0142a ko\u0144ca, m\u0142odszy tancerz zeskoczy\u0142 z dachu, upad\u0142 chyba jako\u015b nieszcz\u0119\u015bliwie, bo a\u017c zasycza\u0142 z b\u00f3lu, kto\u015b wezwa\u0142 karetk\u0119. Muzyka dobiega\u0142a z okolicznych restauracyjek, otwartych okien dom\u00f3w, ale mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107, je\u015bli nie wszyscy, jest w\u0142a\u015bnie na ulicach.<\/p>\n

Nast\u0119pnego dnia ko\u0142o po\u0142udnia nad g\u0142owami pojawi\u0142y si\u0119 samoloty \u2013 to te\u017c tradycja, przelatuj\u0105 one nad g\u0142\u00f3wnymi izraelskimi miastami, a w\u0142a\u015bciwie nad ca\u0142ym Izraelem. Tego dnia muzea otwieraj\u0105 swoje podwoje \u2013 do wi\u0119kszo\u015bci mo\u017cna wej\u015b\u0107 za darmo albo za symboliczn\u0105 op\u0142at\u0119, w parkach wielkie grillowanie \u2013 rodziny z dzie\u0107mi (sic!), m\u0142odzi, starzy, pe\u0142ne pla\u017ce. Tak, powie kto\u015b \u2013 ale tam maj i pla\u017ca, tu listopad i szaro-buro, jak wi\u0119c grillowa\u0107 czy tapla\u0107 si\u0119 w morzu? Oczywi\u015bcie, \u017ce nie da rady, ale chodzi o atmosfer\u0119 i stosunek do tego \u015bwi\u0119ta.<\/p>\n

\"\"

David Ben Gurion og\u0142asza niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w Tel Awiwie. Dzi\u015b sala ta udost\u0119pniona jest dla zwiedzaj\u0105cych.<\/p><\/div>\n

Nie idealizuj\u0119 izraelskiego \u015bwi\u0119ta, nie jest tylko cukierkowo-lukierkowo, bo przecie\u017c jego rewersem jest \u201eNakba\u201d \u2013 Dzie\u0144 Katastrofy, jakim arabscy obywatele Izraela i mieszkaj\u0105cy poza nim Palesty\u0144czycy okre\u015blaj\u0105 dzie\u0144, w kt\u00f3rym Ben Gurion proklamowa\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107.\u00a0Z tej okazji co roku w innej by\u0142ej arabskiej wiosce odbywa si\u0119 pokojowy Marsz Powrotu \u2013 powiewaj\u0105 na nim nie izraelskie, lecz palesty\u0144skie flagi. Organizowany jest na pami\u0105tk\u0119 1948 roku \u2013 kiedy wed\u0142ug szacunk\u00f3w ONZ ok. 750 tys. Palesty\u0144czyk\u00f3w musia\u0142o opu\u015bci\u0107 swe domy i ziemi\u0119, znale\u017ali oni schronienie Jordanii, Syrii, Libanie, ale tak\u017ce w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu.<\/p>\n

Te dwie narracje wydaj\u0105 si\u0119 nie do pogodzenia \u2013 ale nawet w takim kraju jak Izrael te dwie wykluczaj\u0105ce si\u0119 historie dziej\u0105 si\u0119 r\u00f3wnolegle, kraj paradoks\u00f3w pokazuje sw\u0105 moc. Tam, gdzie korzenie konfliktu zapuszczone s\u0105 g\u0142\u0119boko, gdzie z jego powodu przelano morze krwi, nawet tam udaje si\u0119 cz\u0119sto \u015bwi\u0119towa\u0107 bez przemocy. Dlaczego wi\u0119c nie udaje si\u0119 u nas?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Twarze w maskach, race, obrzydliwe rasistowskie i ksenofobiczne has\u0142a na banerach. Czy tak powinno wygl\u0105da\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych, je\u015bli nie najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2578,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2576"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2584,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2576\/revisions\/2584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2578"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}