Saudyjski minister kultury og\u0142osi\u0142 w\u0142a\u015bnie, \u017ce od pocz\u0105tku przysz\u0142ego roku znowu b\u0119dzie mo\u017cna chodzi\u0107 tu do kina. Po raz pierwszy od 35 lat!
\n
\nKina w Arabii Saudyjskiej pozamykano w latach 80. Mia\u0142o to s\u0142u\u017cy\u0107 trosce o morale obywateli, bo jak wiadomo, nic tak nie deprawuje jak sztuka filmowa w\u0142a\u015bnie. Saudyjski nast\u0119pca tronu ma inne zdanie i konsekwentnie realizuje sw\u00f3j plan modernizacyjny. \u201eDobry Pan\u201d pozwoli\u0142 ju\u017c kobietom prowadzi\u0107 samochody, wchodzi\u0107 na stadiony, a\u017c w ko\u0144cu te kina… W pierwszych depeszach nie ma informacji, czy kino b\u0119dzie dozwolone dla obu p\u0142ci, czy wzorem stadion\u00f3w sale kinowe b\u0119d\u0105 podzielone na sektory. Jak wiadomo, deprawacja przez sztuk\u0119 mo\u017ce mie\u0107 nieodwracalne skutki, bo przecie\u017c wyj\u015bcie do kina to nie to samo co wyj\u015bcie na film.<\/p>\n
Pytanie, czy kobiety te\u017c b\u0119d\u0105 mog\u0142y chodzi\u0107 do kina, jest o tyle zasadne, \u017ce wci\u0105\u017c na wiele imprez maj\u0105 wst\u0119p tylko m\u0119\u017cczy\u017ani. I tak Saudyjki s\u0105 na przyk\u0142ad w\u015bciek\u0142e, \u017ce nie zostan\u0105 wpuszczone na jutrzejszy koncert ameryka\u0144skiego hiphopowca Nelly’ego i algierskiego wokalisty Cheda Khaleda w D\u017ceddzie.<\/p>\n
Ale wracaj\u0105c do kina: zasadne jest postawienie pytania o granice wolno\u015bci zar\u00f3wno osobistej, obywatelskiej, jak i tej artystycznej. Dotychczasowe filmy saudyjskie mo\u017cna policzy\u0107 na palcach dwu albo trzech r\u0105k, w tym \u015bwietn\u0105 \u201eDziewczynk\u0119 w trampkach\u201d z 2012 roku, pierwszy d\u0142ugometra\u017cowy film nakr\u0119cony w Arabii Saudyjskiej. Film opowiada\u0142 histori\u0119 zbuntowanej 10-letniej Wad\u017cdy, kt\u00f3ra nie lubi\u0142a zas\u0142ania\u0107 w\u0142os\u00f3w chust\u0105, nosi\u0142a trampki, przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z ch\u0142opcem i marzy\u0142a o w\u0142asnym rowerze \u2013 w Arabii Saudyjskiej trudniej o wi\u0119ksze wyuzdanie (w owym czasie obowi\u0105zywa\u0142 zakaz publicznej jazdy na rowerze)… Ten film by\u0142 prze\u0142omem r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce zrobi\u0142a go Haifaa al-Mansour, pierwsza saudyjska kobieta re\u017cyser. Jej historia jest r\u00f3wnie niezwyk\u0142a. Dorasta\u0142a na wschodzie kraju w typowej saudyjskiej rodzinie, jako \u00f3sme dziecko z dwana\u015bciorga. Mimo \u017ce rodzina by\u0142a konserwatywna, ojciec sko\u0144czy\u0142 studia w Kairze, natomiast matka mia\u0142a jeszcze bardziej liberalne zaplecze \u2013 jej kuzynki by\u0142y w grupie 47 aresztowanych w 1991 roku za\u00a0prowadzenie samochod\u00f3w i przejazd przez centrum Rijadu. Sama Al-Mansour, kt\u00f3ra jest \u017con\u0105 ameryka\u0144skiego dyplomaty (i kt\u00f3ra wbrew powszechnemu pot\u0119pieniu od ojca sama dosta\u0142a rower), na w\u0142asny \u015blub przyjecha\u0142a, prowadz\u0105c… w\u00f3zek golfowy.<\/p>\n
Nakr\u0119cenie filmu nie by\u0142o proste. Al-Mansour na ka\u017cdym kroku musia\u0142a mierzy\u0107 si\u0119 z trudno\u015bciami, kt\u00f3re z naszej perspektywy wydaj\u0105 si\u0119 b\u0142ahe. Na przyk\u0142ad nie mog\u0142a je\u017adzi\u0107 na plan sama, musia\u0142a wynaj\u0105\u0107 kierowc\u0119. M\u0119\u017cczyzna mia\u0142 jednak w nosie t\u0119 prac\u0119 i albo pojawia\u0142 si\u0119 sp\u00f3\u017aniony (bo zaspa\u0142), albo nie pojawia\u0142 si\u0119 wcale. Jak wspomina w rozmowie z \u201eThe Telegraph\u201d, kupi\u0142a mu nawet budzik, ale on… ten budzik po prostu sprzeda\u0142.<\/p>\n
Trudne by\u0142o te\u017c znalezienie aktorki, poniewa\u017c rodzice potencjalnych odtw\u00f3rczy\u0144 g\u0142\u00f3wnej roli uwa\u017cali, \u017ce to nieprzyzwoite. W ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 dziewczynk\u0119 z Rijadu, kt\u00f3rej rodzice zgodzili si\u0119 na wyst\u0119py na ekranie wy\u0142\u0105cznie dlatego, \u017ce jeszcze nie jest kobiet\u0105. Dali jej czas do 16. roku \u017cycia, p\u00f3\u017aniej mia\u0142a sobie znale\u017a\u0107 godniejsze zaj\u0119cie.<\/p>\n
Dzi\u015b w Arabii Saudyjskiej dokonuj\u0105 si\u0119 wa\u017cne zmiany, r\u00f3wnie\u017c w \u015bwiadomo\u015bci. Je\u015bli chodzi o kina, to zobaczymy, na ile b\u0119d\u0105 one oknem na \u015bwiat. Do tej pory Saudyjczycy ogl\u0105dali zachodnie filmy, korzystaj\u0105c z wypo\u017cyczalni i anten satelitarnych. W dobie internetu, medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i YouTube kontrola umys\u0142\u00f3w staje si\u0119 coraz trudniejsza. Tyle \u017ce ich wyzwolenie nie jest proste i automatyczne. Je\u015bli chodzi o prawo do prowadzenia pojazd\u00f3w, popiera je tylko 77 proc. Saudyjczyk\u00f3w (70 proc. m\u0119\u017cczyzn i 82 proc. kobiet).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W Arabii Saudyjskiej dokonuj\u0105 si\u0119 wa\u017cne zmiany, r\u00f3wnie\u017c w \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2645,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7,19,187],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2639"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2639\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2644,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2639\/revisions\/2644"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}