{"id":2671,"date":"2017-12-16T12:00:13","date_gmt":"2017-12-16T11:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2671"},"modified":"2017-12-17T12:34:11","modified_gmt":"2017-12-17T11:34:11","slug":"kto-nie-tanczy-foxtrota","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2017\/12\/16\/kto-nie-tanczy-foxtrota\/","title":{"rendered":"Kto nie ta\u0144czy \u201eFoxtrota\u201d?"},"content":{"rendered":"

W Izraelu odpowied\u017a na to pytanie jest kr\u00f3tka i prosta: minister kultury Miri Regev. Ale dlaczego pani minister nie lubi filmu, kt\u00f3ry ma szans\u0119 na nominacj\u0119 do Oscara?
\n
\nPr\u00f3b\u0119 wyja\u015bnienia pogl\u0105d\u00f3w pani minister Regev podj\u0119\u0142am niedawno w POLITYCE<\/a>, nie chcia\u0142abym si\u0119 wi\u0119c powtarza\u0107. Chcia\u0142abym jednak szczeg\u00f3lnie odnie\u015b\u0107 si\u0119 do pogl\u0105d\u00f3w Regev w konte\u015bcie tego najg\u0142o\u015bniejszego obecnie w Izraelu filmu, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 na tzw. kr\u00f3tkiej li\u015bcie do Oscar\u00f3w (obok o\u015bmiu innych, wybranych spo\u015br\u00f3d 92 zg\u0142oszonych w tym roku). Film zgarn\u0105\u0142 ju\u017c wiele licz\u0105cych si\u0119 nagr\u00f3d, \u0142\u0105cznie ze Srebrnymi Lwami w Wenecji i o\u015bmioma statuetkami izraelskich Oscar\u00f3w, czyli nagrody Ofira (w tym t\u0119 dla najlepszego filmu, co jest przepustk\u0105 do ameryka\u0144skich Oscar\u00f3w).<\/p>\n

\u201eFoxtrot\u201d w re\u017cyserii Samuela Maoza (ma na koncie r\u00f3wnie\u017c \u015bwietny \u201eLiban\u201d) to kawa\u0142ek dobrego kina, opowie\u015b\u0107 o rodzicach, kt\u00f3rzy nieoczekiwanie otrzymuj\u0105 informacj\u0119 o \u015bmierci syna, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 w armii, pilnuj\u0105c jednego z posterunk\u00f3w. To film kontrast\u00f3w: z jednej strony pi\u0119kne, urz\u0105dzone ze smakiem telawiwskie mieszkanie, z drugiej b\u0142oto i fatalne warunki, w jakich przysz\u0142o mieszka\u0107 \u017co\u0142nierzom strzeg\u0105cym posterunku po\u015brodku niczego. Trauma, ale r\u00f3wnie\u017c sporo w\u0105tk\u00f3w humorystycznych i absurdalnych (genialna opowie\u015b\u0107 o Biblii). Film \u015bwietny, r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem estetycznym, ale przede wszystkim w kontek\u015bcie wa\u017cnych pyta\u0144, jakie stawia: o odpowiedzialno\u015b\u0107 armii, o jej kondycj\u0119 moraln\u0105, wreszcie o sam\u0105 konieczno\u015b\u0107 obowi\u0105zku poboru. To r\u00f3wnie\u017c pytania o kondycj\u0119 psychiczn\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa w kontek\u015bcie powszechnej mobilizacji.<\/p>\n

Doceniony przez izraelskich krytyk\u00f3w, film wywo\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c wiele kontrowersji w samym Izraelu. Na czele niezadowolonych stan\u0119\u0142a w\u0142a\u015bnie Miri Regev, kt\u00f3ra chocia\u017c filmu nie widzia\u0142a, uzna\u0142a, \u017ce to \u201edzie\u0142o zdrady\u201d, i wezwa\u0142a do zaprzestania finansowania przez pa\u0144stwo film\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 \u201enarz\u0119dziem propagandy dla naszych wrog\u00f3w\u201d i godz\u0105 w dobre imi\u0119 Izraela. Minister uwa\u017ca, \u017ce \u201eFoxtrot\u201d wypacza obraz izraelskiej armii, sprawy wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o w Izraelu nietykalnej (zreszt\u0105 sama Regev znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej kariery sp\u0119dzi\u0142a w\u0142a\u015bnie w wojsku). IDF cieszy si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 pozycj\u0105 w Izraelu. Z jednej strony z powodu obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej (uzbrojeni m\u0142odzi \u017co\u0142nierze i \u017co\u0142nierki na ulicach s\u0105 widokiem powszechnym), z drugiej – wi\u0119kszo\u015b\u0107 izraelskiej elity politycznej ma za sob\u0105 kr\u00f3tsze lub d\u0142u\u017csze epizody pracy na rzecz armii. W kraju wreszcie, w kt\u00f3rym kwestie bezpiecze\u0144stwa s\u0105 tak istotne i kt\u00f3ry mierzy si\u0119 z rzeczywistym zagro\u017ceniem wewn\u0119trznym i zewn\u0119trznym, rol\u0119 armii trudno przeceni\u0107.<\/p>\n

Problem zaczyna si\u0119 jednak w momencie, gdy m\u0142odzi \u017co\u0142nierze wysy\u0142ani s\u0105 do s\u0142u\u017cby na tzw. terytoria okupowane, na checkpointy, gdzie staj\u0105 oko w oko z Palesty\u0144czykami. Niekt\u00f3rzy w Izraelu uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0142u\u017cba wojskowa w pewnym sensie demoralizuje tych m\u0142odych ludzi, bo stawia ich w pozycji de facto okupant\u00f3w. Jest wiele organizacji, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 problemem nieproporcjonalno\u015bci izraelskiej si\u0142y wobec Palesty\u0144czyk\u00f3w, w tym r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142aniami armii. To prawicowemu rz\u0105dowi Netanjahu bardzo si\u0119 nie podoba, bo uwa\u017caj\u0105 dzia\u0142ania organizacji jak Breaking the Silence<\/a> za antypa\u0144stwowe (wed\u0142ug nowego prawa organizacje samorz\u0105dowe musz\u0105 przedstawia\u0107 pe\u0142ne listy zagranicznych darczy\u0144c\u00f3w i sponsor\u00f3w).<\/p>\n

Krytyka Miri Regev \u015bwietnie wpisa\u0142a si\u0119 w ten klimat. Przypomnijmy: podczas zesz\u0142orocznej gali wr\u0119czenia Ofir\u00f3w minister ostentacyjnie wysz\u0142a z sali, gdy odczytywano wiersz palesty\u0144skiego poety Mahmuda Darwisza. Teraz organizatorzy, by – jak twierdzili – unikn\u0105\u0107 kontrowersji, na wszelki wypadek \u017cadnych polityk\u00f3w, w tym Regev, nie zaprosili. Ciekawe, co pani minister powie, gdy \u201eFoxtrot\u201d nominacj\u0119 do Oscara jednak dostanie (a co gorsza, sam\u0105 nagrod\u0119?). Pikanterii tej rywalizacji dodaje fakt, \u017ce w\u015br\u00f3d dziewi\u0119ciu film\u00f3w na kr\u00f3tkiej li\u015bcie Akademii jest m.in. liba\u0144ski film \u201eThe Insult\u201d (Zniewaga).<\/p>\n