{"id":2774,"date":"2018-01-18T13:26:06","date_gmt":"2018-01-18T12:26:06","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2774"},"modified":"2018-01-18T15:20:07","modified_gmt":"2018-01-18T14:20:07","slug":"uwaga-wielblad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2018\/01\/18\/uwaga-wielblad\/","title":{"rendered":"Uwaga, wielb\u0142\u0105d!"},"content":{"rendered":"<p>Jad\u0105c samochodem z Berszewy do Ejlatu, po godzinie odczuwa si\u0119 potworne znu\u017cenie. Je\u015bli to podr\u00f3\u017c za dnia, przeszkadza odbijaj\u0105ce si\u0119 od chropowatej pustyni s\u0142o\u0144ce i monotonny krajobraz, a je\u015bli jedziemy noc\u0105, tu\u017c przy drodze mo\u017ce czyha\u0107 wielkie niebezpiecze\u0144stwo. Wielkie w dos\u0142owny spos\u00f3b: wielb\u0142\u0105dy.<br \/>\n<!--more--><br \/>\nDroga do Ejlatu samochodem zajmuje jakie\u015b trzy godziny (bez przystank\u00f3w). By dosta\u0107 si\u0119 nad Morze Czerwone, trzeba przejecha\u0107 ca\u0142\u0105 pustyni\u0119 Negew, kt\u00f3ra zajmuje po\u0142ow\u0119 powierzchni Izraela. Zwierz\u0119 mo\u017ce wa\u017cy\u0107 nawet ton\u0119, przy zderzeniu z jad\u0105cym nawet 90 km na godzin\u0119 samochodem ten ostatni nie ma wi\u0119kszych szans. Ustawione co chwila przy drodze znaki z namalowanymi wielb\u0142\u0105dami nie uchroni\u0105 przecie\u017c podr\u00f3\u017cuj\u0105cych przed zderzeniem z tym kr\u00f3lem pustyni.<\/p>\n<div id=\"attachment_2776\" style=\"width: 630px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2776\" class=\"size-large wp-image-2776\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/znak-wielblady-1024x772.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"467\" srcset=\"\/zagner\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/znak-wielblady-1024x772.jpg 1024w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/znak-wielblady-300x226.jpg 300w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/znak-wielblady-768x579.jpg 768w, \/zagner\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/znak-wielblady.jpg 1393w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><p id=\"caption-attachment-2776\" class=\"wp-caption-text\">Uwaga na wielb\u0142\u0105dy w pobli\u017cu drogi. Fot. Ian Scott, Flickr CC by SA<\/p><\/div>\n<p>Je\u017cd\u017c\u0105c po Negewie, wielokrotnie widzia\u0142am wielb\u0142\u0105dy na poboczach albo w niewielkiej odleg\u0142o\u015bci od drogi &#8211; na tyle niedu\u017cej, \u017ce znalezienie si\u0119 tu\u017c przed mask\u0105 samochodu zaj\u0119\u0142oby mu sekundy. Fakt, wiele wielb\u0142\u0105d\u00f3w ma zwi\u0105zane sznurkiem nogi, by nie mog\u0142y biega\u0107, ale to i tak nie zapobiega nieszcz\u0119\u015bciom. Kilka dni temu w takim wypadku zgin\u0105\u0142 13-letni ch\u0142opiec, rannych zosta\u0142o osiem os\u00f3b, w tym jego rodzina i \u017co\u0142nierze, kt\u00f3rych jeep wjecha\u0142 w wielb\u0142\u0105da. W ostatnich dziesi\u0119ciu latach w setkach podobnych wypadk\u00f3w zgin\u0119\u0142o 15 os\u00f3b.<\/p>\n<p>By walczy\u0107 z tym problemem, powsta\u0142 projekt \u201eustawy wielb\u0142\u0105dziej\u201d, przedstawiony przez pos\u0142a Betzalela Smotricza (\u017bydowski Dom). Zak\u0142ada ona obowi\u0105zkow\u0105 rejestracj\u0119 wielb\u0142\u0105d\u00f3w i ich czipowanie, a tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 dla w\u0142a\u015bcicieli za wyrz\u0105dzone przez zwierz\u0119 krzywdy. Przez rok ustaw\u0105 nikt si\u0119 nie zaj\u0105\u0142, ale ostatnio przesz\u0142a wst\u0119pne czytanie, jest wi\u0119c szansa, \u017ce b\u0119dzie dalej procedowana.<\/p>\n<p>Wielb\u0142\u0105dy, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bcicielami s\u0105 wy\u0142\u0105cznie Beduini z Negewu, zdaniem \u201eJerusalem Post\u201d warte s\u0105 od 15 do 20 tys. szekli (15 do 20 tys. z\u0142otych). Do wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w dochodzi noc\u0105 &#8211; przez brak ogrodze\u0144 przy drogach. Co wi\u0119cej, Beduini nie zawsze uwi\u0105zuj\u0105 wielb\u0142\u0105dy. Pozwalaj\u0105 im na swobodne przemieszczanie si\u0119 w poszukiwaniu po\u017cywienia. W\u0142adze uwa\u017caj\u0105, \u017ce wielb\u0142\u0105dy nale\u017cy przywi\u0105zywa\u0107 zar\u00f3wno za dnia, jak i w nocy &#8211; i powinny by\u0107 wypasane tylko pod nadzorem. W praktyce tak si\u0119 nie dzieje. Beduini nie s\u0105 sk\u0142onni wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Kiedy dostarczono im specjalne odblaskowe opaski na wielb\u0142\u0105dzie szyje, by zwierz\u0119ta by\u0142y lepiej widoczne, Beduini nie chcieli ich u\u017cywa\u0107.<\/p>\n<p>Wielb\u0142\u0105dy nie podlegaj\u0105 obowi\u0105zkowej rejestracji, ale s\u0105 kolczykowane, jednak w razie wypadk\u00f3w zdarza si\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bciciele obcinaj\u0105 zwierz\u0119ciu ucho, by pozby\u0107 si\u0119 kolczyka, albo zarzekaj\u0105 si\u0119, \u017ce sprzedali je wiele lat temu. Problem nie jest wi\u0119c nowy, ale niezwykle trudny do rozwi\u0105zania.<\/p>\n<p>Na Negewie \u017cyje ok. 3,5 tys. wielb\u0142\u0105d\u00f3w, Beduini stanowi\u0105 jedn\u0105 czwart\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w tych teren\u00f3w, wiod\u0105 \u017cycie r\u00f3wnoleg\u0142e, nie uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za Izraelczyk\u00f3w, tylko za plemi\u0119 zamieszkuj\u0105ce te ziemie od setek lat. Maj\u0105 w nosie w\u0142adze pa\u0144stwowe, \u017cyj\u0105 wed\u0142ug w\u0142asnych praw, czym wywo\u0142uj\u0105 niech\u0119\u0107 w\u015br\u00f3d izraelskich s\u0105siad\u00f3w. Nie wszystkich, ale sporej ich cz\u0119\u015bci: \u2013 <em>Skoro tu \u017cyj\u0105, to dlaczego maj\u0105 nie stosowa\u0107 si\u0119 do panuj\u0105cych tu zasad? Uwa\u017caj\u0105, \u017ce mog\u0105 sobie zajmowa\u0107 ziemi\u0119 wed\u0142ug swojego widzimisi\u0119 i robi\u0107, co im si\u0119 podoba. Tak nie mo\u017ce by\u0107<\/em> \u2013 m\u00f3wi mi Izraelczyk, mieszkaj\u0105cy kilka kilometr\u00f3w od bedui\u0144skiej wioski na Negewie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielb\u0142\u0105dy, kt\u00f3rych w\u0142a\u015bcicielami s\u0105 wy\u0142\u0105cznie Beduini z Negewu, warte s\u0105 od 15 do 20 tys. szekli.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2775,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,193],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2774"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2783,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2774\/revisions\/2783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}