{"id":2943,"date":"2018-03-11T10:50:01","date_gmt":"2018-03-11T09:50:01","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=2943"},"modified":"2018-03-10T19:56:33","modified_gmt":"2018-03-10T18:56:33","slug":"niewidzialne-wychodza-z-cienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2018\/03\/11\/niewidzialne-wychodza-z-cienia\/","title":{"rendered":"Niewidzialne wychodz\u0105 z cienia"},"content":{"rendered":"

Przez d\u0142ugie pi\u0119\u0107 lat pod rz\u0105dami talib\u00f3w afga\u0144skie kobiety musia\u0142y by\u0107 niewidzialne, nies\u0142yszalne. Nieobecne. Zakazano im wychodzenia z domu bez m\u0119skiego opiekuna, podobnie na balkon czy taras. Nie mog\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 bez szczelnej zas\u0142ony na ca\u0142e cia\u0142o, z twarz\u0105 w\u0142\u0105cznie. Zakazano im noszenia obcas\u00f3w, by ich d\u017awi\u0119k nie mami\u0142 m\u0119\u017cczyzn. Malowania paznokci i nak\u0142adania makija\u017cu, bo to nieprzyzwoite nawet pod burk\u0105. Zakazano im m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno w miejscach publicznych, bo – jak wiadomo – kobiecy g\u0142os ma moc.
\n
\nAle na tym talibowie nie poprzestali. Chcieli odebra\u0107 kobietom resztki podmiotowo\u015bci i praw. Kobiety mia\u0142y sta\u0107 si\u0119 potulnymi niewolnicami. By nie mog\u0142y si\u0119 buntowa\u0107, dziewczynkom od lat 8 zabroniono si\u0119 uczy\u0107, a kobietom zakazano pracy. Nie mog\u0142y te\u017c leczy\u0107 si\u0119 u lekarzy m\u0119\u017cczyzn, je\u015bli nie towarzyszy\u0142 im m\u0119ski opiekun, co skutkowa\u0142o tym, \u017ce wiele z nich nie leczy\u0142o si\u0119 wcale.<\/p>\n

Zdj\u0119cia kobiet znikn\u0119\u0142y z gazet, ksi\u0105\u017cek, wystaw sklepowych czy prywatnych dom\u00f3w, z szyld\u00f3w usuwano s\u0142owo \u201ekobieta\u201d. Kobiety coraz bardziej znika\u0142y z przestrzeni publicznej \u2013 nakazano nawet zamalowanie szyb w ni\u017cszych pi\u0119trach dom\u00f3w, by przypadkiem kto\u015b nie zobaczy\u0142 tam kobiety.<\/p>\n

Niewola ekonomiczna by\u0142a \u015bci\u015ble powi\u0105zana z niewol\u0105 seksualn\u0105, talibowie zgodzili si\u0119, a nawet zach\u0119cali, by dziewczynki, jeszcze przed uko\u0144czeniem 16. roku \u017cycia, wychodzi\u0142y, a raczej by\u0142y wydawane za m\u0105\u017c.<\/p>\n

\"\"

Fot. Lt.j.g. Matthew Stroup, DVIDSHUB\/ Flick CC by 2.0.<\/p><\/div>\n

Niestety, obalenie talib\u00f3w w 2001 roku nie przynios\u0142o kobietom wyzwolenia. Wed\u0142ug danych Human Rights Watch nawet teraz a\u017c dwie trzecie dziewcz\u0105t nie chodzi do szko\u0142y. Wyros\u0142o ju\u017c ca\u0142e pokolenie m\u0142odych kobiet, kt\u00f3re nie mia\u0142o dost\u0119pu do edukacji. Dziewczynki nie ucz\u0105 si\u0119, bo nie ma szk\u00f3\u0142, nauczycieli. Je\u015bli rodzina ma pokry\u0107 koszty nauki, to woli finansowa\u0107 edukacj\u0119 syna ni\u017c c\u00f3rki. Dziewcz\u0119ta nadal wcze\u015bnie wychodz\u0105 za m\u0105\u017c i zostaj\u0105 matkami, po co im wi\u0119c siedzie\u0107 w \u0142awkach?<\/p>\n

\u201eZanim by\u015bmy doszli do szko\u0142y, by\u0142by koniec lekcji\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142a 15-letnia Nad\u017ciba, dlaczego ona i o\u015bmioro jej rodze\u0144stwa nie chodz\u0105 do szko\u0142y. Inna dziewczynka nie uczy si\u0119, bo obawia si\u0119 odwetu. Inna t\u0142umaczy, \u017ce edukacji zabraniaj\u0105 ojcowie. Brak bezpiecze\u0144stwa w drodze do szko\u0142y (dziewczynki padaj\u0105 ofiarami napa\u015bci seksualnych i fizycznych) to te\u017c jeden z powod\u00f3w nieposy\u0142ania ich do szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

Ale to b\u0119dzie mia\u0142o i ju\u017c ma konsekwencje. Bez kobiet i ich aktywnego udzia\u0142u w edukacji, p\u00f3\u017aniej rynku pracy, Afganistan nigdy nie wyjdzie z cywilizacyjnego potrzasku. Zw\u0142aszcza \u017ce talibowie nie zostali ca\u0142kowicie pokonani, nadal \u015bwietnie sobie radz\u0105, zw\u0142aszcza na po\u0142udniu.<\/p>\n

Wbrew temu czarnemu scenariuszowi i beznadziei nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niezwyk\u0142y projekt \u2013 telewizj\u0119 tworzon\u0105 przez kobiety dla kobiet. Stacja nazywa si\u0119 Zan TV (zan<\/em> w j\u0119zyku dari oznacza kobiet\u0119).<\/p>\n

\"\"

Warsztaty fotograficzne dla kobiet w 2013 roku w Farah City, Afganistan. Fot. ResoluteSupportMedia\/ HMC Josh Ives, Flickr CC by 2.0.<\/p><\/div>\n

Telewizj\u0119 wymy\u015bli\u0142 i sfinansowa\u0142 wprawdzie m\u0119\u017cczyzna Hamid Samar, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 nisz\u0119 na rynku, ale s\u0142u\u017cy ona przede wszystkim kobietom. Zan TV uruchomiono wiosn\u0105 zesz\u0142ego roku, zatrudnia 50 m\u0142odych kobiet (m\u0119\u017cczy\u017ani pomagaj\u0105 w technicznym opanowaniu produkcji). Tworz\u0105 program telewizyjny z popularnymi programami \u015bniadaniowymi i wieczornymi, newsami, po\u015bwi\u0119cone life stylowi, zdrowiu, gotowaniu… Na antenie pojawia si\u0119 m.in. Farada Kuchi Balki, dzi\u015b pos\u0142anka afga\u0144skiego parlamentu, kt\u00f3r\u0105 wydano za m\u0105\u017c w wieku 7 lat.<\/p>\n

W telewizji m\u00f3wi si\u0119 o prawach wobec przemocy, kt\u00f3rej do\u015bwiadczaj\u0105. Programy s\u0105 te\u017c inspiracj\u0105 dla innych, \u017ce mo\u017cna osi\u0105ga\u0107 sukcesy zawodowe. Shabana Noori, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 bohaterk\u0105 tekstu w\u00a0\u201eGlamour\u201d, jest c\u00f3rk\u0105 analfabet\u00f3w, dzi\u015b gwiazd\u0105 programu informacyjnego w stacji. To musi dawa\u0107 do my\u015blenia.<\/p>\n

W Zan TV m\u00f3wi si\u0119 o sprawach kobiet do kobiet, u\u015bwiadamia si\u0119 im, \u017ce nie s\u0105 i nie mog\u0105 by\u0107 niewidzialne. Nie wiadomo, czy projekt przetrwa (nie wiem, jak jest teraz, ale by\u0142y problemy z finansowaniem stacji), ale wiadomo, \u017ce zw\u0142aszcza TU i zw\u0142aszcza IM jest bardzo potrzebny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Afgankom to dzi\u015b bardzo potrzebne. Zan TV \u2013 telewizja tworzona przez kobiety i dla kobiet. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2947,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[93,19],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2943"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2955,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2943\/revisions\/2955"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}