Irackie s\u0105dy skazuj\u0105 na kar\u0119 \u015bmierci lub do\u017cywocie dziesi\u0105tki kobiet oskar\u017conych o zwi\u0105zki z tzw. Pa\u0144stwem Islamskim. Sprawiedliwo\u015b\u0107 po iracku jest coraz bardziej dyskusyjna.
\n
\nWed\u0142ug szacunk\u00f3w Human Rights Watch w r\u0119kach si\u0142 irackich jest ok. 1400 kobiet i ich dzieci. To g\u0142\u00f3wnie Turczynki, ale te\u017c Europejki, obywatelki pa\u0144stw Azji Centralnej czy Rosji. Do tej pory na \u015bmier\u0107 skazano 40 kobiet, wiele na kary do\u017cywotniego wi\u0119zienia. Przy czym, jak wskazuje HRW, procesy przed irackimi lub kurdyjskimi s\u0105dami s\u0105 fars\u0105: nie bada si\u0119 rzeczywistych zwi\u0105zk\u00f3w podejrzanych z ISIS ani konkretnych przest\u0119pstw. Wystarczaj\u0105cym dowodem jest to, \u017ce by\u0142o si\u0119 czyj\u0105\u015b \u017con\u0105. I, co gorsza, cudzoziemk\u0105.<\/p>\n
W relacjach kobiet, kt\u00f3re staj\u0105 przed s\u0105dami (procesy trwaj\u0105 czasem tylko kilka minut), przewijaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto informacje, \u017ce zosta\u0142y si\u0142\u0105 czy podst\u0119pem wywiezione przez swoich m\u0119\u017c\u00f3w d\u017cihadyst\u00f3w do Iraku, dopiero po jakim\u015b czasie dowiadywa\u0142y si\u0119, czym zajmuj\u0105 si\u0119 ich m\u0119\u017cowie, niekt\u00f3re by\u0142y zmuszane do ma\u0142\u017ce\u0144stwa i znajdowa\u0142y si\u0119 de facto<\/em> w niewoli (teoretycznie w takich przypadkach s\u0119dziowie mogliby zwalnia\u0107 je na mocy amnestii og\u0142oszonej w lipcu 2016 roku, ale to si\u0119 zdarza rzadko).<\/p>\n Kobiety by\u0142y przetrzymywane w nieludzkich warunkach, w zat\u0142oczonych celach, czasem razem z dzie\u0107mi. Ignorowano ich prawa do spotkania z s\u0119dzi\u0105 w ci\u0105gu 24 godzin od zatrzymania, obecno\u015bci adwokata podczas przes\u0142ucha\u0144 i powiadomienia rodzin. Zatrzymane skar\u017cy\u0142y si\u0119 te\u017c, \u017ce by\u0142y torturowane. Tak wymuszano zeznania.<\/p>\n Dzia\u0142o si\u0119 to wszystko pod os\u0142on\u0105 przepis\u00f3w antyterrorystycznych, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142y w\u0142adzom \u015bciganie podejrzewanych o zwi\u0105zki z ISIS, nawet je\u015bli brakowa\u0142o dowod\u00f3w. \u0141atwiej oskar\u017cy\u0107 o zwi\u0105zki ze zbrodnicz\u0105 organizacj\u0105 ni\u017c o konkretne dzia\u0142ania. Ofiar\u0105 mo\u017ce by\u0107 np. personel szpitali prowadzonych przez d\u017cihadyst\u00f3w czy kucharz, kt\u00f3ry przygotowywa\u0142 im posi\u0142ki. Przepisy irackie s\u0105 tak skonstruowane, \u017ce za takie czyny grozi do\u017cywocie, a nawet kara \u015bmierci.<\/p>\n Jeden z cytowanych przez HRW s\u0119dzi\u00f3w m\u00f3wi, \u017ce skaza\u0142 na \u015bmier\u0107 w\u0142a\u015bnie kucharza. \u201eJak bojownik ISIS m\u00f3g\u0142by kogokolwiek zabi\u0107, je\u015bli poprzedniego dnia nie podano by mu dobrego posi\u0142ku?\u201d.<\/p>\n Takie podej\u015bcie irackich s\u0105d\u00f3w ma powa\u017cne konsekwencje. Utrudnia, a nawet uniemo\u017cliwia przygotowanie rejestru przest\u0119pstw Pa\u0144stwa Islamskiego. Co wi\u0119cej, w\u0142adze nie podj\u0119\u0142y \u017cadnego wysi\u0142ku, by w procesach wzi\u0119\u0142y udzia\u0142 ofiary, nawet jako \u015bwiadkowie.<\/p>\n Trudno wi\u0119c m\u00f3wi\u0107, \u017ce osoby staj\u0105ce przed s\u0105dem s\u0105 poddane rzetelnemu i sprawiedliwemu post\u0119powaniu s\u0105dowemu.<\/p>\n Przyk\u0142ady? Amina Hassan, 42-letnia gospodyni domowa, zosta\u0142a skazana na kar\u0119 \u015bmierci przez powieszenie. W ci\u0105gu dwuminutowej rozprawy t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce wprawdzie ona i jej rodzina wjecha\u0142y na teren kalifatu nielegalnie, ale przez ponaddwuletni pobyt nie czerpa\u0142y \u017cadnych korzy\u015bci finansowych z ISIS.<\/p>\n Inna kobieta, 29-letnia Djamila Boutoutao, obywatelka Francji, skar\u017cy si\u0119, \u017ce nikt nie interesuje si\u0119 jej losem, nawet ambasador. Na rozprawie nikt kobiecie nie towarzyszy\u0142. Do Iraku przyjecha\u0142a w 2014 roku z m\u0119\u017cem i dw\u00f3jk\u0105 dzieci. Jej m\u0105\u017c zgin\u0105\u0142 dwa lata p\u00f3\u017aniej w Mosulu, a ona zosta\u0142a pojmana przez kurdyjskie oddzia\u0142y Peszmergi w p\u00f3\u0142nocnym Iraku, a nast\u0119pnie przewieziona do Bagdadu.<\/p>\n Francuskie w\u0142adze umywaj\u0105 r\u0119ce, wol\u0105, by kobiety by\u0142y s\u0105dzone tam, gdzie zosta\u0142y zatrzymane. Ich los jest przes\u0105dzony.<\/p>\n Inna kobieta, o kt\u00f3rej pisze \u201eGuardian\u201d, to zaledwie 17-letnia Zahraa Abdel Wahab Al Kaja. Pochodzi z Tad\u017cykistanu, sk\u0105d pi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej przyby\u0142a do Syrii z rodzicami. Mia\u0142a wtedy 12 lat. Rodzina wyda\u0142a j\u0105 za m\u0105\u017c za Turka, z kt\u00f3rym osiad\u0142a w Iraku. Jej ojciec i m\u0105\u017c nie \u017cyj\u0105, a ona wraz z matk\u0105 i c\u00f3reczk\u0105 trafi\u0142y do wi\u0119zienia. Chce wr\u00f3ci\u0107 do domu. Twierdzi, \u017ce \u201eISIS jest dobry\u201d.<\/p>\n Nie jest oczywi\u015bcie tak, \u017ce wszystkie \u017cony bojownik\u00f3w ISIS by\u0142y ich niewolnicami lub niczego nie\u015bwiadomymi, zakochanymi gospodyniami domowymi. Wiemy przecie\u017c o ochotniczkach, kt\u00f3rych ideologia uwiod\u0142a na tyle skutecznie<\/a>, \u017ce same meldowa\u0142y si\u0119 w kalifacie i pe\u0142ni\u0142y tam okre\u015blone funkcje \u2013 w Mosulu czy Rakce. By\u0142y stra\u017cniczkami obyczajowo\u015bci na ulicach, zajmowa\u0142y si\u0119 rekrutacj\u0105 innych ch\u0119tnych. W\u015br\u00f3d nich Sally Jones, brytyjska piosenkarka rockowa, matka dw\u00f3jki dzieci, kt\u00f3ra przesz\u0142a na islam i wraz z m\u0119\u017cem muzu\u0142maninem wyjecha\u0142a do kalifatu. W jednym z post\u00f3w na Twitterze pisa\u0142a do chrze\u015bcijan: \u201ePowinni\u015bcie by\u0107 wszyscy \u015bci\u0119ci t\u0119pymi no\u017cami, a wasze g\u0142owy wbite na pale w Rakka. Przyjed\u017acie tu, a sama to zrobi\u0119\u201d. Jones (znana te\u017c jako Umm Hussain al-Britani, Sakinah Hussein czy Bia\u0142a Wdowa) zgin\u0119\u0142a prawdopodobnie w 2017 roku.<\/p>\n A co z innymi? Co z jazydkami zmuszonymi do wyrzeczenia si\u0119 wiary i zamienionymi w niewolnice seksualne? Cz\u0119\u015bci uda\u0142o si\u0119 uciec<\/a>, cz\u0119\u015b\u0107 przebywa w obozach dla uchod\u017ac\u00f3w. Ich sytuacja jest niezwykle trudna, powr\u00f3t do spo\u0142eczno\u015bci – w zasadzie niemo\u017cliwy. W\u0142adze powinny zatroszczy\u0107 si\u0119 przede wszystkim o ich los i o przysz\u0142o\u015b\u0107 urodzonych w wyniku gwa\u0142t\u00f3w dzieci. Problem dzieci jest kolejnym, z kt\u00f3rym w\u0142adze irackie zdaj\u0105 sobie kompletnie nie radzi\u0107. Nie chodzi przecie\u017c tylko o male\u0144kie, kilkuletnie dzieci, ale te\u017c o nieco starsze, kt\u00f3re by\u0142y rekrutami d\u017cihadyst\u00f3w, szykowanymi do walki. Co z nimi b\u0119dzie?<\/p>\n