{"id":3267,"date":"2018-07-13T13:57:24","date_gmt":"2018-07-13T11:57:24","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=3267"},"modified":"2018-07-13T14:30:17","modified_gmt":"2018-07-13T12:30:17","slug":"tu-zaczela-sie-syryjska-wojna-i-tu-sie-zakonczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2018\/07\/13\/tu-zaczela-sie-syryjska-wojna-i-tu-sie-zakonczy\/","title":{"rendered":"Tu zacz\u0119\u0142a si\u0119 syryjska wojna i tu si\u0119 zako\u0144czy?"},"content":{"rendered":"

Czy flaga nad Dara to symboliczny koniec wojny w Syrii? Mo\u017ce nim by\u0107.
\n
\nZim\u0105 2011 r. na \u015bcianie szko\u0142y w Dara (wo\u0142a\u0142abym napisa\u0107 Daraa<\/em>, bo to bardziej oddaje jej arabsk\u0105 wymow\u0119, ale zostawiam polsk\u0105 wersj\u0119) 14-letni Najef Abazid wysmarowa\u0142 sprejem napis: \u201eTeraz twoja kolej, doktorze Baszarze al Assad\u201d. Pono\u0107 zrobi\u0142 to za namow\u0105 starszego kolegi. Najefa z\u0142apa\u0142 muchabarat<\/em>, wydusi\u0142 torturami nazwiska pi\u0119ciu ch\u0142opc\u00f3w, a ci \u2013 tak\u017ce torturowani \u2013 wydali kolejnych. W sumie w areszcie znalaz\u0142o si\u0119 jeszcze 22 ch\u0142opc\u00f3w: tych, kt\u00f3rzy podczas malowania napisu byli w szkole, i tych, kt\u00f3rych wtedy tam nie by\u0142o. Syryjskie s\u0142u\u017cby chyba niekoniecznie zawraca\u0142y sobie tym g\u0142ow\u0119, nie wiedzia\u0142y tak\u017ce, jaki b\u0142\u0105d pope\u0142niaj\u0105. Zachowa\u0142y si\u0119 standardowo, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce bunt nale\u017cy zdusi\u0107 w zarodku i nie pozwoli\u0107, by zapach unosz\u0105cej si\u0119 w powietrzu arabskiej wiosny, kt\u00f3ry zmi\u00f3t\u0142 ju\u017c ze sceny w\u0142adc\u00f3w Tunezji i Egiptu, dotar\u0142 do pa\u0142acu prezydenckiego w Damaszku.<\/p>\n

W marcu ludzie wyszli na ulice Dara, domagaj\u0105c si\u0119 uwolnienia ch\u0142opak\u00f3w. U\u017cyto wobec nich broni palnej, by\u0142y ofiary \u015bmiertelne. Rewolucji nie da\u0142o si\u0119 ju\u017c zatrzyma\u0107, bo ludzie przestali si\u0119 ba\u0107 \u2013 z dnia na dzie\u0144 ci, kt\u00f3rzy przez lata dla \u015bwi\u0119tego spokoju woleli siedzie\u0107 cicho, nagle uznali, \u017ce nie maj\u0105 ju\u017c nic do stracenia.<\/p>\n

Tak narodzi\u0142a si\u0119 rewolucja walki o godno\u015b\u0107. Do Dara do\u0142\u0105cza\u0142y kolejne miasta, w kt\u00f3rych demonstracje odbywa\u0142y si\u0119 cz\u0119sto po raz pierwszy. Szczeg\u00f3lne znaczenie mia\u0142y te pi\u0105tkowe, cz\u0119sto tematyczne. Na przyk\u0142ad kiedy wyp\u0142yn\u0119\u0142y maile, w kt\u00f3rych \u017cona prezydenta Asada zwraca si\u0119 do niego pieszczotliwie per \u201eKaczorku\u201d, podpisuj\u0105c si\u0119 \u201eTwoja Kaczuszka\u201d, ot, taka syryjska para kaczek (zapewniam, \u017ce nie mam \u017cadnych skojarze\u0144), Syryjczycy podchwycili to natychmiast i na demonstracj\u0119 przynie\u015bli gumowe kaczuszki. Zrobi\u0142o si\u0119 powa\u017cnie, bo re\u017cim nie mniej od demonstracji boi si\u0119 o\u015bmieszenia (nie bez powodu w dyktaturach \u017carty z w\u0142adzy s\u0105 zakazane, co \u0107wiczyli\u015bmy w Polsce, co \u0107wiczyli Rosjanie, co \u0107wicz\u0105 Chi\u0144czycy)<\/a>. \u2013 Chcieliby\u015bmy nareszcie normalnie oddycha\u0107<\/em> \u2013 m\u00f3wi\u0142 mi wtedy jeden z mieszkaj\u0105cych w Polsce Syryjczyk\u00f3w<\/a>. Cz\u0142owiek ten by\u0142 w sta\u0142ym kontakcie z Syri\u0105, opowiada\u0142 o zawi\u0105zuj\u0105cych si\u0119 lokalnych komitetach, demonstracjach, pierwszych dezerterach z syryjskiej armii, kt\u00f3rzy formowali si\u0119 w oddzia\u0142y Wolnej Armii Syryjskiej. Wtedy my\u015blano ju\u017c o tym, co po Asadzie, jak budowa\u0107 demokratyczn\u0105 Syri\u0119 i z kim. Opozycjoni\u015bci pokroju George’a Sabry czy Suheir Atassi szykowali plany i snuli wizje przysz\u0142ej Syrii.<\/p>\n

Takie by\u0142y pocz\u0105tki. A z miesi\u0105ca na miesi\u0105c robi\u0142o si\u0119 gro\u017aniej. Pokojowe demonstracje zacz\u0119\u0142y powoli ust\u0119powa\u0107 obrazom krwi, broni, walk, ruin. Skoro nie da\u0142o si\u0119 pokojowo, re\u017cim postanowiono obali\u0107 si\u0142\u0105. Ale tych si\u0142 zacz\u0119\u0142o nagle zewsz\u0105d przybywa\u0107 – do tego broni, pieni\u0119dzy, wp\u0142yw\u00f3w. Nawet si\u0119 nie obejrzeli\u015bmy, a o tym, co dzieje si\u0119 w Syrii, zacz\u0119to pisa\u0107, \u017ce to \u201ewojna zast\u0119pcza\u201d, w kt\u00f3rej na terytorium tego kraju \u015bcieraj\u0105 si\u0119 inne pa\u0144stwa ukrywaj\u0105ce si\u0119 za szyldami rozmaitych grup zbrojnych.<\/p>\n

Al-Kaida i Pa\u0144stwo Islamskie karmi\u0142y si\u0119 tym po uszy, po chwili stracili\u015bmy rachub\u0119, kto z kim, gdzie, przeciwko komu. Wojna zajmowa\u0142a kolejne miasta: Homs, Aleppo, Rakk\u0119. Wyp\u0119dza\u0142a kolejne miliony z dom\u00f3w, z kraju, rozlewa\u0142a je po Europie, podnosz\u0105c s\u0142upki populistycznej prawicy, odbiera\u0142a wiar\u0119, \u017ce jakiekolwiek polityczne umowy zatrzymaj\u0105 bomby, bro\u0144 chemiczn\u0105 czy tortury w syryjskich wi\u0119zieniach. Dramatyczna bitwa o Aleppo, w kt\u00f3rej wojska syryjskie wspierane przez Rosjan nie liczy\u0142y si\u0119 z \u017cadnymi kosztami humanitarnymi tej operacji, obl\u0119\u017cone miasta, zdobywane bardziej g\u0142odem ni\u017c or\u0119\u017cem, Wschodnia Guta, ofensywa przeciwko Pa\u0144stwu Islamskiemu, Kurdowie, kt\u00f3rzy raz byli potrzebni Ameryce, a potem uznano, \u017ce ju\u017c potrzebni nie s\u0105, upakowanie rebeliant\u00f3w wszelkich ma\u015bci w Idlib, i znowu Dara…<\/p>\n

Po o\u015bmiu latach znowu Dara. Syryjskie wojsko sklei\u0142o napr\u0119dce jaki\u015b maszt na czym\u015b, co kiedy\u015b by\u0142o placem g\u0142\u00f3wnym, a teraz jest bardziej aren\u0105 otoczon\u0105 zrujnowanymi budynkami. Wetkn\u0119\u0142o syryjsk\u0105 flag\u0119 z dwiema gwiazdami – miasto zosta\u0142o zdobyte. Rebelianci maj\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 ci\u0119\u017ck\u0105 bro\u0144 i podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 w\u0142adzy z Damaszku, a ci, kt\u00f3rym to si\u0119 nie podoba, maj\u0105 opu\u015bci\u0107 Dara. Ostatnia ofensywa doprowadzi\u0142a do kolejnego masowego exodusu setek tysi\u0119cy os\u00f3b – kolejna liczba w wojennej statystyce.<\/p>\n

Asad wr\u00f3ci\u0142 do kolebki rewolucji, zatkn\u0105\u0142 swoj\u0105 flag\u0119, poczu\u0142 si\u0119 zwyci\u0119zc\u0105. Mimo \u017ce kurz nie opad\u0142 i z tymi w Idlib te\u017c w ko\u0144cu co\u015b zrobi\u0107 trzeba b\u0119dzie, mo\u017ce \u015bwi\u0119towa\u0107, \u017ce to jednak nie jego kolej. Z tym, jak si\u0119 wydaje, pogodzili si\u0119 ju\u017c wszyscy – z Ameryk\u0105 i Izraelem na czele.<\/p>\n

Czytaj tak\u017ce: Syria na zdj\u0119ciach z lat 2010\u201317: jak wojna zmieni\u0142a obraz kraju<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Asad wr\u00f3ci\u0142 do kolebki rewolucji, zatkn\u0105\u0142 swoj\u0105 flag\u0119, poczu\u0142 si\u0119 zwyci\u0119zc\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3274,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[115],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3267"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3285,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3267\/revisions\/3285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3267"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3267"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3267"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}