{"id":328,"date":"2014-03-12T17:12:01","date_gmt":"2014-03-12T16:12:01","guid":{"rendered":"http:\/\/zagner.blog.polityka.pl\/?p=328"},"modified":"2014-07-31T22:58:43","modified_gmt":"2014-07-31T20:58:43","slug":"neuland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/2014\/03\/12\/neuland\/","title":{"rendered":"Neuland"},"content":{"rendered":"

Eszkol Nevo zabra\u0142 mnie w podr\u00f3\u017c. Trwa\u0142a zaledwie nieco ponad 600 stron. Znios\u0142abym znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n

Z pocz\u0105tku nie wiedzia\u0142am, dok\u0105d mnie zaprowadzi, co zobacz\u0119, w kim si\u0119 przejrz\u0119, czego nie zrozumiem. Bez ci\u0105\u017c\u0105cych oczekiwa\u0144, bez pal\u0105cych pyta\u0144. Wesz\u0142am w t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 po prostu, jak wchodzi si\u0119 do poci\u0105gu bez biletu, nie wiedz\u0105c nawet, czy nie wysi\u0105dzie si\u0119 z niego bez ostrze\u017cenia, przy pierwszej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji.<\/p>\n

Tyle, \u017ce z tego poci\u0105gu nie mia\u0142am ochoty wcale wysiada\u0107. Wraz ze mn\u0105 podr\u00f3\u017cowali bohaterowie Nevo: Inbar, Dori, Mani, Lili… Chocia\u017c rozs\u0105dniej uzna\u0107, \u017ce to przy\u0142\u0105czy\u0142am si\u0119 do ich poszukiwa\u0144. To przecie\u017c ja przygl\u0105da\u0142am si\u0119 ich wysi\u0142kom znalezienia sensu i odpowiedzi na wa\u017cne pytania, uczy\u0142am si\u0119 geometrii na tych osobistych tr\u00f3jk\u0105tach w konfiguracjach rodzice-dzieci-kochankowie-idee\u2026 To nie jest saga rodzinna, to nie jest utopia ani antyutopia, to nie jest ksi\u0105\u017cka o podr\u00f3\u017cowaniu. To wszystko razem i jeszcze wi\u0119cej. Ten tort mo\u017cna przekrawa\u0107 dowolnie i zabiera\u0107 si\u0119 ka\u017cdego z kawa\u0142k\u00f3w. Nie chcia\u0142abym odbiera\u0107 nikomu przyjemno\u015bci w czytaniu tej ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 rozpisywa\u0107 si\u0119 szeroko o jej fabule, tylko tyle ile to konieczne. Dori, nauczyciel historii w Jerozolimie rusza \u015bladami ojca do Ameryki Po\u0142udniowej. Ojciec przepad\u0142, s\u0142uch po nim zagin\u0105\u0142. Inbar, pocz\u0105tkuj\u0105ca pisarka, nie chc\u0105c wraca\u0107 z Berlina do Izraela wybiera pierwszy samolot odlatuj\u0105cy gdzie\u015b indziej. Pierwszy jest Teheran, wiadomo, \u017ce tam nie poleci\u2026<\/p>\n

Babcia Inbar, Lili prze\u017cywa we wspomnieniach w\u0142asn\u0105 podr\u00f3\u017c z Polski tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem wojny na statku z Konstancy do wybrze\u017cy Palestyny\u2026 No i\u00a0 Mani Peleg, ten zabiera nas do absolutnie Nowego \u015awiata.<\/p>\n

Trudno wyobrazi\u0107 sobie lepszy czas dla izraelskiego wydania ksi\u0105\u017cki. Autor tego przewidzie\u0107 nie m\u00f3g\u0142, ale trafi\u0142a ona do izraelskich ksi\u0119gar\u0144 dwa miesi\u0105ce przed s\u0142ynn\u0105 rewolucj\u0105 namiotow\u0105, gdy na ulice Tel Awiwu wysz\u0142y tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi, rozczarowanych polityk\u0105 w\u0142adz, bez perspektyw na zakup w\u0142asnego mieszkania. To by\u0142 2011 r. Ksi\u0105\u017cka sta\u0142a si\u0119 bibli\u0105 protestuj\u0105cych, wyra\u017ca\u0142a to, co oni te\u017c chcieli powiedzie\u0107, \u017ce Izrael potrzebuje zmiany. \u017be to, co leg\u0142o u podstawy budowy pa\u0144stwa, idee Herzla, dzi\u015b mocno rozmijaj\u0105 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Je\u015bli Izrael to herzlowski \u201eAltneuland\u201d, to \u201eNeuland\u201d to pr\u00f3ba jego modyfikacji, jak pisze Nevo miniaturowego \u201epa\u0144stwa cieni\u2019\u201d, takiego \u201ekt\u00f3re powinno przypomina\u0107 Izraelowi, czym powinien si\u0119 sta\u0107. Czym mo\u017ce si\u0119 sta\u0107\u201d. Z mocnym postanowieniem odej\u015bcia od bycia ofiar\u0105 Holokaustu, a staniem si\u0119 \u201e\u015bwiat\u0142em narod\u00f3w\u201d (Dori \u2013 jako nauczyciel historii jest wielkim przeciwnikiem tzw. marsz\u00f3w \u017cywych, bo jego zdaniem wzmagaj\u0105 tylko poczucie wiktymizacji). Neuland – pisze Nevo – b\u0119dzie przypomnieniem Aten, jakimi mog\u0142oby by\u0107 pa\u0144stwo \u017cydowskie, gdyby nie zmieni\u0142o si\u0119 w Spart\u0119”. \u0141adnie napisane. Takich pere\u0142ek jest wi\u0119cej.<\/p>\n

We wtorek wieczorem z wielk\u0105 obaw\u0105 posz\u0142am na spotkanie z pisarzem. Po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki wiedzia\u0142am, \u017ce naprawd\u0119 umie pisa\u0107 (chocia\u017c jego \u201eDo nast\u0119pnych mistrzostw\u201d podoba\u0142o mi si\u0119 mniej), ale ba\u0142am si\u0119, \u017ce mo\u017ce nie umie m\u00f3wi\u0107. Niepotrzebnie. Wspaniale opowiada\u0142 o tym, jak sam podr\u00f3\u017cuj\u0105c z plecakiem spotka\u0142 w Argentynie pewnego Kanadyjczyka, kt\u00f3ry zaskoczy\u0142 go podw\u00f3jnie: by\u0142 bardzo smutny (ludzie w podr\u00f3\u017cy zwykle tacy nie s\u0105), a co wi\u0119cej mia\u0142 ponad 60 lat (kilkana\u015bcie lat temu to nie by\u0142 codzienny widok). Nie zd\u0105\u017cy\u0142 z nim porozmawia\u0107, bo \u00f3w cz\u0142owiek wyjecha\u0142 z miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 spotkali nagle, bez wiadomo\u015bci. Zastanawia\u0142 si\u0119 wi\u0119c, gdzie on jest, co b\u0119dzie, je\u015bli si\u0119 zgubi, czy kto\u015b go b\u0119dzie szuka\u0107\u2026 Opowiada\u0142 te\u017c o swojej podr\u00f3\u017cy do Argentyny, by zrobi\u0107 dokumentacj\u0119 do ksi\u0105\u017cki, o swojej babci, kt\u00f3ra by\u0142a pierwowzorem Lily\u2026 I opowiada\u0142 o Izraelu.\u00a0 O Altneulandzie, kt\u00f3ry powinien sta\u0107 si\u0119 Neulandem.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\n

Z pocz\u0105tku nie wiedzia\u0142am, dok\u0105d mnie zaprowadzi, co zobacz\u0119, w kim si\u0119 przejrz\u0119, czego nie zrozumiem. Bez ci\u0105\u017c\u0105cych oczekiwa\u0144, bez pal\u0105cych pyta\u0144. Wesz\u0142am w t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 po prostu, jak wchodzi si\u0119 do poci\u0105gu bez biletu, nie wiedz\u0105c nawet, czy nie wysi\u0105dzie si\u0119 z niego bez ostrze\u017cenia, przy pierwszej nadarzaj\u0105cej si\u0119 okazji.<\/p>\n

Tyle, \u017ce z tego poci\u0105gu nie mia\u0142am ochoty wcale wysiada\u0107. Wraz ze mn\u0105 podr\u00f3\u017cowali bohaterowie Nevo: Inbar, Dori, Mani, Lili… Chocia\u017c rozs\u0105dniej uzna\u0107, \u017ce to przy\u0142\u0105czy\u0142am si\u0119 do ich poszukiwa\u0144. To przecie\u017c ja przygl\u0105da\u0142am si\u0119 ich wysi\u0142kom znalezienia sensu i odpowiedzi na wa\u017cne pytania, uczy\u0142am si\u0119 geometrii na tych osobistych tr\u00f3jk\u0105tach w konfiguracjach rodzice-dzieci-kochankowie-idee\u2026 To nie jest saga rodzinna, to nie jest utopia ani antyutopia, to nie jest ksi\u0105\u017cka o podr\u00f3\u017cowaniu. To wszystko razem i jeszcze wi\u0119cej. Ten tort mo\u017cna przekrawa\u0107 dowolnie i zabiera\u0107 si\u0119 ka\u017cdego z kawa\u0142k\u00f3w. Nie chcia\u0142abym odbiera\u0107 nikomu przyjemno\u015bci w czytaniu tej ksi\u0105\u017cki, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 rozpisywa\u0107 si\u0119 szeroko o jej fabule, tylko tyle ile to konieczne. Dori, nauczyciel historii w Jerozolimie rusza \u015bladami ojca do Ameryki Po\u0142udniowej. Ojciec przepad\u0142, s\u0142uch po nim zagin\u0105\u0142. Inbar, pocz\u0105tkuj\u0105ca pisarka, nie chc\u0105c wraca\u0107 z Berlina do Izraela wybiera pierwszy samolot odlatuj\u0105cy gdzie\u015b indziej. Pierwszy jest Teheran, wiadomo, \u017ce tam nie poleci\u2026<\/p>\n

Babcia Inbar, Lili prze\u017cywa we wspomnieniach w\u0142asn\u0105 podr\u00f3\u017c z Polski tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem wojny na statku z Konstancy do wybrze\u017cy Palestyny\u2026 No i pan Mani Peleg, ten zabiera nas do absolutnie Nowego \u015awiata.<\/p>\n

Trudno wyobrazi\u0107 sobie lepszy czas dla izraelskiego wydania ksi\u0105\u017cki. Autor tego przewidzie\u0107 nie m\u00f3g\u0142, ale trafi\u0142a ona do izraelskich ksi\u0119gar\u0144 dwa miesi\u0105ce przed s\u0142ynn\u0105 rewolucj\u0105 namiotow\u0105, gdy na ulice Tel Awiwu wysz\u0142y tysi\u0105ce m\u0142odych ludzi, rozczarowanych polityk\u0105 w\u0142adz, bez perspektyw na zakup w\u0142asnego mieszkania. To by\u0142 2011 r. Ksi\u0105\u017cka sta\u0142a si\u0119 bibli\u0105 protestuj\u0105cych, wyra\u017ca\u0142a to, co oni te\u017c chcieli powiedzie\u0107, \u017ce Izrael potrzebuje zmiany. \u017be to, co leg\u0142o u podstawy budowy pa\u0144stwa, idee Herzla, dzi\u015b mocno rozmijaj\u0105 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Je\u015bli Izrael to herzlowski \u201eAltneuland\u201d, to \u201eNeuland\u201d to pr\u00f3ba jego modyfikacji, jak pisze Nevo miniaturowego \u201epa\u0144stwa cieni\u2019\u201d, takiego \u201ekt\u00f3re powinno przypomina\u0107 Izraelowi, czym powinien si\u0119 sta\u0107. Czym mo\u017ce si\u0119 sta\u0107\u201d. Z mocnym postanowieniem odej\u015bcia od bycia ofiar\u0105 Holokaustu, a staniem si\u0119 \u201e\u015bwiat\u0142em narod\u00f3w\u201d (Dori \u2013 jako nauczyciel historii jest wielkim przeciwnikiem tzw. marsz\u00f3w \u017cywych, bo jego zdaniem wzmagaj\u0105 tylko poczucie wiktymizacji).<\/p>\n

We wtorek wieczorem z wielk\u0105 obaw\u0105 posz\u0142am na spotkanie z pisarzem. Po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki wiedzia\u0142am, \u017ce naprawd\u0119 umie pisa\u0107 (chocia\u017c jego \u201eDo nast\u0119pnych mistrzostw\u201d podoba\u0142o mi si\u0119 mniej), ale ba\u0142am si\u0119, \u017ce mo\u017ce nie umie m\u00f3wi\u0107. Niepotrzebnie. Wspaniale opowiada\u0142 o tym, jak sam podr\u00f3\u017cuj\u0105c z plecakiem spotka\u0142 w Argentynie pewnego Kanadyjczyka, kt\u00f3ry zaskoczy\u0142 go podw\u00f3jnie: by\u0142 bardzo smutny (ludzie w podr\u00f3\u017cy zwykle tacy nie s\u0105), a co wi\u0119cej mia\u0142 ponad 60 lat (kilkana\u015bcie lat temu to nie by\u0142 codzienny widok). Nie zd\u0105\u017cy\u0142 z nim porozmawia\u0107, bo \u00f3w cz\u0142owiek wyjecha\u0142 z miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 spotkali nagle, bez wiadomo\u015bci. Zastanawia\u0142 si\u0119 wi\u0119c, gdzie on jest, co b\u0119dzie, je\u015bli si\u0119 zgubi, czy kto\u015b go b\u0119dzie szuka\u0107\u2026 Opowiada\u0142 te\u017c o swojej podr\u00f3\u017cy do Argentyny, by zrobi\u0107 dokumentacj\u0119 do ksi\u0105\u017cki, o swojej babci, kt\u00f3ra by\u0142a pierwowzorem Lily\u2026 I opowiada\u0142 o Izraelu. Tym Altneulandzie, kt\u00f3ry powinien sta\u0107 si\u0119 Neulandem.<\/p>\n

<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eszkol Nevo zabra\u0142 mnie w podr\u00f3\u017c. Trwa\u0142a zaledwie nieco ponad 600 stron. Znios\u0142abym znacznie wi\u0119cej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[37,5],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=328"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":726,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions\/726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}