Kneset przeg\u0142osowa\u0142 jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych ustaw. Przeciwnicy nowego prawa uwa\u017caj\u0105, \u017ce to \u015bmier\u0107 dla demokracji w Izraelu. Przesada?
\n
\nUstaw\u0119 (ni\u017cej szczeg\u00f3\u0142y) popar\u0142o 62 cz\u0142onk\u00f3w parlamentu, przeciw opowiedzia\u0142o si\u0119 55 przy dw\u00f3ch g\u0142osach wstrzymuj\u0105cych si\u0119 (w Knesecie zasiada 120 pos\u0142\u00f3w).<\/p>\n
\u201eIzrael jest pa\u0144stwem narodu \u017cydowskiego, kt\u00f3ry szanuje indywidualne prawa swoich obywateli. To jest nasze pa\u0144stwo \u2013 pa\u0144stwo \u017cydowskie. W ostatnich latach niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali podda\u0107 to w w\u0105tpliwo\u015b\u0107, podwa\u017caj\u0105c rdze\u0144 naszego istnienia. Dzi\u015b ustanowili\u015bmy prawo: to jest nasz nar\u00f3d, j\u0119zyk i flaga\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 premier Benjamin Netanyahu po przeg\u0142osowaniu ustawy.\u00a0A kilka dni temu deklarowa\u0142, \u017ce cho\u0107 prawa obywatelskie b\u0119d\u0105 chronione, to \u201ewi\u0119kszo\u015b\u0107 tak\u017ce ma prawa i to wi\u0119kszo\u015b\u0107 decyduje\u201d. W skr\u00f3cie mo\u017cna czyta\u0107 to tak: to my stanowimy wi\u0119kszo\u015b\u0107 w naszym pa\u0144stwie i my b\u0119dziemy decydowa\u0107, jakie ono b\u0119dzie.<\/p>\n
Wszystko dobrze, ale w Izraelu co pi\u0105ty obywatel nie jest \u017bydem, lecz Arabem (w tym r\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcijaninem), druzem, beduinem. Ta \u201emniejszo\u015b\u0107” jest bardzo znacz\u0105ca, je\u015bli chodzi o zwyk\u0142ych ludzi i o Kneset \u2013 Zjednoczona Lista reprezentuj\u0105ca izraelskich Arab\u00f3w pod przyw\u00f3dztwem Ajmana Odeh to trzecia si\u0142a z 13 pos\u0142ami w \u0142awach. Odeh, wymachuj\u0105c czarn\u0105 flag\u0105 podczas debaty, t\u0142umaczy\u0142, \u017ce symbolizuje ona \u201e\u015bmier\u0107 izraelskiej demokracji\u201d. Jego kolega z klubu podar\u0142 na m\u00f3wnicy tekst ustawy. Odeh (oraz opozycja i ludzie, kt\u00f3rzy w prote\u015bcie wyszli ostatnio na ulice) obawia si\u0119, \u017ce nowe przepisy st\u0142amsz\u0105 i tak traktowanych jak obywatele drugiej kategorii Arab\u00f3w. \u201eIzrael jest domem dla nas wszystkich\u201d\u00a0\u2013 z takim banerem szli ludzie w Tel Awiwie.<\/p>\n
Autorzy ustawy nie kryj\u0105 swych intencji. \u201eMo\u017cna by\u0107 r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105, ale nie r\u00f3wnorz\u0119dn\u0105 narodowo\u015bci\u0105\u201d\u00a0\u2013 m\u00f3wi\u0142 Avi Dichter, ojciec ustawy (to ten pose\u0142 Likudu, dawny szef Szabaku, z\u0142o\u017cy\u0142 jej projekt cztery lata temu). Izraelscy Arabowie, nawet je\u015bli kiedykolwiek mieli co do tego z\u0142udzenia, na pewno ju\u017c je stracili. Zreszt\u0105 ustawa do nich jako mniejszo\u015bci w zasadzie si\u0119 nie odnosi. Tylko w jednym punkcie o nich mowa\u00a0\u2013 w miejscu, gdzie czarno na bia\u0142ym zapisano, \u017ce arabski traci status r\u00f3wnorz\u0119dnego j\u0119zyka urz\u0119dowego (b\u0119dzie nim tylko hebrajski; arabski otrzymuje status\u00a0\u201especjalny\u201d). W drugim miejscu mowa o\u00a0\u201enie-\u017bydach\u201d i ich prawie do w\u0142asnych dni wolnych. Ale cho\u0107 ustawa\u00a0\u201enie-\u017bydami\u201d si\u0119 nie zajmuje, to jej wymowa ich w\u0142a\u015bnie dotyczy (gdy mowa o tym, \u017ce tylko nar\u00f3d \u017cydowski ma prawo do narodowego samostanowienia na swym obszarze, w punkcie dotycz\u0105cym Jerozolimy, ale tak\u017ce w kwestii promowania osadnictwa).<\/p>\n
Krytycy ustawy uwa\u017caj\u0105, \u017ce dyskryminuje mniejszo\u015bci w Izraelu, jest \u201epr\u00f3b\u0105 zwi\u0119kszania wy\u017cszo\u015bci etnicznej poprzez promowanie rasistowskiej polityki\u201d,\u00a0a g\u0142\u00f3wnym celem tw\u00f3rc\u00f3w ustawy jest nastawianie jednych przeciw drugim. \u201eCzy podwa\u017cacie prawo narodu \u017cydowskiego do ziem Izraela? Czy nie jest to nasze pa\u0144stwo narodowe? Czy ta flaga wam nie odpowiada?” \u2013 pyta\u0142 opozycj\u0119 jeden z polityk\u00f3w rz\u0105du. W pytaniach tych zawarta by\u0142a oczywi\u015bcie sugestia, \u017ce oponenci niedostatecznie dbaj\u0105 o interesy swego kraju, a mo\u017ce wr\u0119cz go nie kochaj\u0105. U nas Polska dla Polak\u00f3w, tam Izrael tylko dla \u017byd\u00f3w.\u00a0Ciarki przechodz\u0105 po plecach.<\/p>\n
Cho\u0107 ustawa nie jest nowa, zrobi\u0142o si\u0119 o niej g\u0142o\u015bno za spraw\u0105 artyku\u0142u 7b, kt\u00f3ry gwarantowa\u0142 prawo spo\u0142eczno\u015bci z\u0142o\u017conej z ludzi tej samej wiary i narodowo\u015bci do zachowania ekskluzywnego charakteru tej spo\u0142eczno\u015bci. Przeciw temu zapisowi protestowa\u0142 prezydent Riwlin, prokurator generalny, oraz ambasador UE w Izraelu. Prezydent zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce przez przepis zaczn\u0105 powstawa\u0107 wsp\u00f3lnoty\u00a0\u201ebez \u017byd\u00f3w orientalnych, bez religijnych ortodoks\u00f3w, bez druz\u00f3w, bez os\u00f3b LGBT\u201d. Czy taki jest sens syjonistycznej wizji? \u2013 pyta\u0142. Przepis pod naporem krytyki zmieniono na zapis o promocji \u017cydowskiego osadnictwa.<\/p>\n
Izrael od dawna stoi przed coraz bardziej pal\u0105cym dylematem: jak pozosta\u0107 \u201ejedyn\u0105 na Bliskim Wschodzie demokracj\u0105\u201d, a jednocze\u015bnie nie zatraci\u0107 \u017cydowskich warto\u015bci. Ustawa ten dylemat jedynie podsyca.<\/p>\n
Pe\u0142ne brzmienie: \u201eUstawa zasadnicza: Izrael jako pa\u0144stwo narodowe narodu \u017cydowskiego\u201d (wchodzi w sk\u0142ad kilkunastu akt\u00f3w prawnych, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 konstytucji). Ustawa sk\u0142ada si\u0119 z 11 artyku\u0142\u00f3w. Artyku\u0142 pierwszy okre\u015bla podstawowe zasady<\/strong>, takie jak ta, \u017ce \u201eziemia Izraela jest historyczn\u0105 ojczyzn\u0105 narodu \u017cydowskiego\u201d, \u201ePa\u0144stwo Izrael jest narodow\u0105 siedzib\u0105 narodu \u017cydowskiego, w kt\u00f3rym wype\u0142nia on swoje naturalne, kulturalne, religijne i historyczne prawo do samookre\u015blenia\u201d, a \u201enar\u00f3d \u017cydowski ma wy\u0142\u0105czne prawo do narodowego samostanowienia na swym obszarze\u201d.<\/p>\n Artyku\u0142 drugi to symbole pa\u0144stwa<\/strong>, takie jak nazwa (Izrael), flaga (bia\u0142a z dwoma niebieskimi pasami blisko kraw\u0119dzi i niebiesk\u0105 Gwiazd\u0105 Dawida w \u015brodku), god\u0142o (siedmioramienna menora z li\u015b\u0107mi oliwnymi z dw\u00f3ch stron i s\u0142owem Izrael powy\u017cej), hymn (\u201eHatikva\u201d); szczeg\u00f3\u0142y maj\u0105 by\u0107 okre\u015blone w innej ustawie. Artyku\u0142 trzeci to stolica pa\u0144stwa<\/strong> (Jerozolima, ca\u0142a i zjednoczona). Artyku\u0142 czwarty to j\u0119zyk <\/strong>(j\u0119zykiem urz\u0119dowym jest hebrajski, arabski ma status specjalny). Artyku\u0142 pi\u0105ty to prawo powrotu<\/strong> (pa\u0144stwo b\u0119dzie otwarte dla imigracji \u017cydowskiej). Artyku\u0142 sz\u00f3sty to zwi\u0105zek z narodem \u017cydowskim<\/strong> (pa\u0144stwo b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0107 do zapewnienia bezpiecze\u0144stwa cz\u0142onkom narodu \u017cydowskiego znajduj\u0105cym si\u0119 w trudnej sytuacji lub w niewoli ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 \u017cydowsko\u015b\u0107 lub obywatelstwo; pa\u0144stwo b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 w ramach diaspory, aby wzmocni\u0107 wi\u0119\u017a mi\u0119dzy nim a cz\u0142onkami narodu \u017cydowskiego, pa\u0144stwo b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107 w celu zachowania dziedzictwa kulturowego, historycznego i religijnego \u017byd\u00f3w w\u015br\u00f3d diaspory).<\/p>\n Artyku\u0142 si\u00f3dmy to \u017cydowskie osadnictwo<\/strong> (rozw\u00f3j osadnictwa jest warto\u015bci\u0105 narodow\u0105 i pa\u0144stwo b\u0119dzie do niego zach\u0119ca\u0107, s\u0142u\u017cy\u0107 mu i je promowa\u0107). Artyku\u0142 \u00f3smy to oficjalny kalendarz<\/strong> (hebrajski i gregoria\u0144ski). Artyku\u0142 dziewi\u0105ty dotyczy Dnia Niepodleg\u0142o\u015bci i dni pami\u0119ci<\/strong> (Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci \u015bwi\u0119tem narodowym; Dzie\u0144 Pami\u0119ci Poleg\u0142ych w Wojnach Izraela, a tak\u017ce Dzie\u0144 Holokaustu i Bohaterstwa). Artyku\u0142 dziesi\u0105ty to dni odpoczynku i szabat<\/strong> (szabat i \u015bwi\u0119ta Izraela jako dni odpoczynku, nie-\u017bydzi maj\u0105 prawo do swoich szabat\u00f3w i \u015bwi\u0105t, szczeg\u00f3\u0142y okre\u015bli ustawa). Artyku\u0142 jedenasty dotyczy zachowania trwa\u0142o\u015bci ca\u0142ej ustawy<\/strong> (nie mo\u017ce by\u0107 zmieniona, chyba \u017ce inn\u0105 ustaw\u0105, kt\u00f3ra uzyska wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Knesecie).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kneset przeg\u0142osowa\u0142 jedn\u0105 z najbardziej kontrowersyjnych ustaw. Przeciwnicy nowego prawa uwa\u017caj\u0105, \u017ce to \u015bmier\u0107 dla demokracji w Izraelu. Przesada?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3289,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[134,5,46],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3288"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3309,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288\/revisions\/3309"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/zagner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}