Czym mo\u017cna narazi\u0107 si\u0119 na kar\u0119 \u015bmierci w Arabii Saudyjskiej? Wystarczy dzia\u0142a\u0107 na rzecz praw cz\u0142owieka.
\n
\nOrganizacja Human Rights Watch w\u0142a\u015bnie poda\u0142a, \u017ce saudyjska prokuratura domaga si\u0119 kary \u015bmierci dla pi\u0119ciu aktywist\u00f3w, w tym dzia\u0142aczki na rzecz praw cz\u0142owieka Isry al-Ghomgham. Tych pi\u0119\u0107 os\u00f3b – plus jeszcze jedna, kt\u00f3rej \u015bmier\u0107 nie grozi – stan\u0119\u0142o przed specjalnym s\u0105dem karnym, kt\u00f3ry ma rozpatrywa\u0107 sprawy zwi\u0105zane z terroryzmem. W rzeczywisto\u015bci od lat jest on wykorzystywany do walki z dysydentami.<\/p>\n
Sze\u015b\u0107 os\u00f3b odpowiada za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pokojow\u0105 – podkre\u015bla HRW. O co si\u0119 je oskar\u017ca? O \u201eudzia\u0142 w protestach w regionie Qatif\u201d, o \u201epod\u017ceganie do protestu\u201d, o \u201eintonowanie hase\u0142 wrogich re\u017cimowi\u201d, o \u201epr\u00f3b\u0119 rozpalenia opinii publicznej\u201d, o \u201efilmowanie protest\u00f3w i publikowanie relacji w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych\u201d, o \u201eudzielanie moralnego wsparcia uczestnikom zamieszek\u201d. Prokuratura domaga si\u0119 skazania tych os\u00f3b w oparciu o zasad\u0119 ta\u2019zir<\/em>. Czyli to s\u0119dzia ustala, co jest przest\u0119pstwem, i to on okre\u015bla wymiar kary. Jak wynika z informacji HRW, sze\u015bciu dzia\u0142aczy by\u0142o przetrzymywanych w areszcie tymczasowym bez dost\u0119pu do prawnika przez ponad dwa lata. Kolejna rozprawa 28 pa\u017adziernika.<\/p>\n 29-letnia Israa al-Ghomgham jest pierwsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3rej grozi najwy\u017csza kara za dzia\u0142ania na rzecz praw cz\u0142owieka. Jej \u201ewin\u0105\u201d jest to, \u017ce jako szyicka dzia\u0142aczka bra\u0142a udzia\u0142 w protestach, kt\u00f3re przy okazji dokumentowa\u0142a. Protesty rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 na fali Arabskiej Wiosny w 2011 r. – upominano si\u0119 o prawa mniejszo\u015bci szyickiej, systematycznie dyskryminowanej przez sunnick\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Isra\u0119 aresztowano wraz z m\u0119\u017cem w nocy w grudniu 2015 r.<\/p>\n Sprawa burzy budowane misternie przez ostatnie miesi\u0105ce przez w\u0142adze Arabii Saudyjskiej wra\u017cenie, \u017ce kraj zmienia si\u0119 w raj dla kobiet, w kt\u00f3rym mog\u0105 one prowadzi\u0107 samoch\u00f3d, pracowa\u0107 jako kontrolerki ruchu lotniczego, biega\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu, wchodzi\u0107 na stadiony<\/a>, do kina<\/a>… Jak wida\u0107 – to pozory. Prawdziwe intencje w\u0142adz ujawniaj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w tym, jak traktowani s\u0105 aktywi\u015bci dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz praw cz\u0142owieka.<\/p>\n Wspomniany s\u0105d s\u0142ynie z nieposzanowania zasad sprawiedliwego procesu i ju\u017c wcze\u015bniej skazywa\u0142 na \u015bmier\u0107 z politycznych powod\u00f3w. Przed czterema laty skazano np. szyickiego duchownego Nimra al-Nimra i siedmiu innych m\u0119\u017cczyzn za udzia\u0142 w demonstracjach w 2011 r. W 2016 r. za udzia\u0142 w protestach skazano kolejne 14 os\u00f3b. Al-Nimr zosta\u0142 stracony z co najmniej trzema innymi szyitami 2 stycznia 2016 r. podczas masowej egzekucji, najwi\u0119kszej od 1980 r.<\/p>\n Arabia Saudyjska ratyfikowa\u0142a Arabsk\u0105 Kart\u0119 Praw Cz\u0142owieka, kt\u00f3ra wymaga, by kraje, kt\u00f3re stosuj\u0105 kar\u0119 \u015bmierci, u\u017cywa\u0142y jej wy\u0142\u0105cznie w przypadku najpowa\u017cniejszych przest\u0119pstw, w wyj\u0105tkowych okoliczno\u015bciach. Trudno uzna\u0107, \u017ce pokojowe dzia\u0142ania na rzecz praw cz\u0142owieka mieszcz\u0105 si\u0119 w tym czy w jakimkolwiek innym zakresie. Osoby te nie powinny by\u0107 karane w og\u00f3le (ju\u017c samo przetrzymywanie w areszcie jest kar\u0105).<\/p>\n Je\u015bli kr\u00f3l Arabii Saudyjskiej powa\u017cnie my\u015bli o reformach, mo\u017ce czas na zniesienie kary \u015bmierci? Trudno wierzy\u0107 w szczero\u015b\u0107 intencji, kiedy aresztuje si\u0119 kolejne osoby, w tym kobiety, pod fa\u0142szywym pretekstem utrzymania bezpiecze\u0144stwa narodowego. Wed\u0142ug HRW w saudyjskich aresztach wci\u0105\u017c bez zarzut\u00f3w przetrzymywane s\u0105: Loujain al-Hathloul, Aziza al-Yousef, Eman al-Nafjan, Nouf Abdelaziz, Mayaa al-Zahrani, Hatoon al-Fassi, Samar Badawi, Nassima al-Sadah i Amal al-Harbi, okrzykni\u0119te w mediach \u201ezdrajczyniami\u201d. Loujain al-Hathloul zosta\u0142a aresztowana za udzia\u0142 w kampanii na rzecz zniesienia zakazu prowadzenia samochod\u00f3w przez kobiety (z ni\u0105 m.in. Aziza i Eman). Pozosta\u0142e kobiety tak\u017ce o to walczy\u0142y. Nouf zatrzymano, gdy wyrazi\u0142a solidarno\u015b\u0107 z aresztowanymi wcze\u015bniej aktywistkami, jej kole\u017cank\u0119 Maya\u0119 – za upublicznienie listu Nouf. Pani al-Fassi, pochodz\u0105ca ze znakomitej rodziny z Mekki, od lat walczy\u0142a o prawa wyborcze kobiet. Samar Badawi, siostra s\u0142ynnego blogera Raifa Badawiego, walczy\u0142a o zniesienie systemu m\u0119skiego opiekuna, jest bardzo znan\u0105 aktywistk\u0105, o jej zwolnienie upomnia\u0142a si\u0119 Kanada (w odpowiedzi Arabia Saudyjska wydali\u0142a ambasadora Kanady i zamrozi\u0142a kontakty handlowe). Aresztowano j\u0105 tego samego dnia co Nassim\u0119 al-Sadah. Amal al-Harbi jest z kolei \u017con\u0105 innego aktywisty. Wszystkie powinny natychmiast zosta\u0107 uwolnione. Trudno utrzyma\u0107 iluzj\u0119 budowania \u201eotwartego\u201d kraju, kiedy w wi\u0119zieniach zamyka si\u0119 swoich wrog\u00f3w.<\/p>\n Ksi\u0105\u017c\u0119 Muhammad ibn Salman stwierdzi\u0142 kiedy\u015b, \u017ce bez kulturalnego wp\u0142ywu Ameryki Arabia Saudyjska sko\u0144czy\u0142aby jak Korea P\u00f3\u0142nocna. Patrz\u0105c z niepokojem na aresztowanych dysydent\u00f3w, mo\u017cna zapyta\u0107: czy naprawd\u0119 tak jej daleko do pa\u0144stwa Kim\u00f3w?<\/p>\n